tag:blogger.com,1999:blog-11447534429605709932012-01-23T16:14:56.982+02:00Mustafa Çetin Baydarnoreply@blogger.comBlogger431100tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-49942723530679884582009-09-10T18:48:00.000+03:002009-09-10T18:51:35.348+03:00HEREFENE<br /><br />Arifaneden galat.<br /><br />Sofra başında, yiyip içerek, muhabbet ederek İnsanların tanışıp kaynaşmaları .<br /><br />Öyle bir sofra ki davetçisi de davetlisi de aynı insanlar.<br /><br />Bazen çocuklar, bazen yetişkinler.<br /><br />Bu sofraları genellikle Toprak damlı Erzurum evlerinde(bacalarında) görüyoruz.<br /><br />Her gelenin çıkını, ailesinin gücüne göre şişkin veya cılız.<br /><br />Yarım yumurtayla herefeneye katılanı da, kolu koltuğu nevalelerle dolup taşanı da var.<br /><br />Erzurum’un herfene geleneği münevverlerimizin de dikkatini çekmiş olmalı ki sekiz on yıldır Türkiye Yazarlar Birliği ramazan ayının bir akşamı herefene usulü iftar yapıyor.<br /><br />Bu kez çıkınlarını yüklenip gelenler ülkenin tanınmış ilim adamları, sanatçıları, siyasileri.<br /><br />İftardan sonra kurulan sohbet meclisleri, sofra başında yiyip içerek yapılan muhabbetin bütün güzelliklerini taşıyor.<br /><br />Herefene adeti milli kültürümüzün köşe taşlarından biri.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-4994272353067988458?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Mustafa Çetin Baydarnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-32122256753768274592009-08-14T22:31:00.003+03:002009-08-14T22:42:46.225+03:00EĞİTİM ÜZERİNE <br />Zaman zaman eğitim konusunu ele alır tartışırız.<br /> <br />Öğretmen, öğrenci, veli, Milli Eğitim Müdürü, Milli Eğitim Bakanını sıgaya çeker , hatta Başbakan ve Cumhurbaşkanlarını dahi suçlu masasına oturttuğumuz olur.<br /> <br />Tartışmacılarımızdan sesini fazla çıkaranın etkisi bir süre grubu sürükler. Ancak etki kaybolunca tartışma yeniden başlar.<br /> <br />Eğitimin aşamalarını gözden geçirirken, Türkiye Eğitim sisteminin bir uzantısını tartışmış oluruz.<br /> <br />Bu sistemin başarısı da zaafları da ülkenin dört bir köşesinde benzer takdir ve tenkitleri getirir.<br /> <br />Mesela hemen her şehir üniversiteye ne kadar ve hangi kalitede öğrenci sokmuş, bunu konuşur.<br /> <br />İşin ucu da ister istemez Üniversiteye hazırlama kurslarına kadar gider.<br /> <br />Yol burda çatallaşmıştır.<br /> <br />Devletin okullarının her şeyden bir miktar bilen öğrencileri, bazı istisnalar dışında üniversite kapıları önünde bozgun verir.<br /> <br />Buna mukabil devlet dışı mektepler olan Üniversiteye hazırlık kursiyerleri başarının kaymağını alır gider.<br /> <br />Şimdi gelin bu sonucun tahlilini yapalım:<br /> <br />Türkiye'de "Eğitim" denen olgu evrensel ölçülerden değil tek parti ideolojisinden beslenir.<br /> <br />Bir diğer deyişle Kemalist doktrin mektebi, mektep Kemalist doktrini besler.<br /> <br />Eğiten ve eğitilenlerin kimileri tam bir inançla, kimileri de başına bir iş açılmasın hesabıyla doktrin yanında yer alır.<br /> <br />Hem eğitim camiasında bulunup hem de Doktrin karşısında yer almak kimsenin haddi değildir.<br /> <br />Eğer böyleleri çıkarsa öğretmenlik sıfatı çekilip elinden bir çırpıda alınır.<br /> <br />İKİ TARAFI DA İDARE EDENLER<br /> <br />Öğrenciler ve özellikle de veliler üzerinde el altından islami bir sinerji yaratmak bu ikili idarenin yöntemidir.<br />Atatürk köşelerinin hemen yanıbaşına okul mescidi açmak, okul haricinde mütesettir kız öğrencileri desteklemek bu kabil işlerdendir.<br />Vermesi gereken dersi okulda kısarak "dersaneye gelirseniz daha geniş anlatırım" demek te bu iki taraflı idareciliğin yöntemlerindendir.<br /><br />EĞİTİM VE İKTİDARLAR<br /><br />Eğitimi, sistemlerinin bir güç gösterme aracı yapanlar genelde muhaliflerini de üretirler. <br />Bu muhaliflerin ithamlarının başında "Öğretilmiş cehalet" kavramı yer alır.<br />Evet! Cehaletin de öğretimi olabilir.<br />Cehaletin öğretimi maarif sisteminin yetersiz bilgilerle çarklarını çevirmeyi sürdürmesidir.<br />Maddi ilimlerde yetersizlik, manevi ilimlerde yetersizlik adeta at başı gider.<br />Maarif sistemi derken de her türden devlet düzenlerini kastediyoruz.<br />Osmanlı Maarifi, Cumhuriyet Maarifi veya Pakistan Marifi, Mısır Marifi fazlaca fark etmez.<br />Geçmişte Medreselerin bazı istisnalar dışındaki yetersizliği, günümüzde ilk, orta ve yüksek Eğitim kurumlarında sürüyor. Üniversitelerimizin evrensel ölçekte nal toplamaları da maarifimizin hal-i pürmelalini gösterir.<br />İbn-i Haldun kıratında bir irfan adamını asırlar var ki evrensel eğitim zeminlerine çıkaramıyoruz.<br />Müceddid bahsin ise, Ömer bin Abdulaziz, İmam Şafii, İmam Gazali , Fahreddini Razi, Celaleddin-i Rumi<br />Celaleddini Suyuti, Mevlana Halid-i Bağdadi, Muhittin Arabi'ni yanına ancak son yüzyılda Muhammed İkbal ve Saidi Nursî'yi koyabiliyoruz.<br /> <br />Mustafa Çetin Baydar<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-3212225675376827459?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Mustafa Çetin Baydarnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-20857577304489390712009-07-22T15:04:00.001+03:002009-07-22T15:12:21.423+03:00HALKTAN ÇALINMIŞ BİR KONGRE’NİN 90.YIL DÖNÜMÜ<br /><br /><br />Mustafa Çetin Baydar<br /><br /><br /><br />Kazım Karabekir de Mustafa Kemal de Henüz İstanbul’dan çıkmamışken Erzurumlular, yurtlarının Ermenilere peşkeş çekilmemesi için kongreler akt ediyorlardı.<br /><br />Cumhurbaşkanı Sayın Gül’ün de katılacağı 23 Temmuz Erzurum Kongresi, bir mânada Karabekir’in başında bulunduğu 15.Kolordu’nun Resmi Kongresidir.<br /><br />Halktan çalınan Gerçek kongre bu tarihten yaklaşık kırk gün önce yapılmıştı (17 Haziran 1919)<br /><br /><br />23 Temmuz 1919 Karabekir Kongresi olsa da üyeler Mustafa Kemal Paşa’ya “Üstündeki Yaver üniformasını çıkar sonra riyaset kürsüsüne çık” diye itiraz edebiliyor ve dediğini de yaptırıyordu.<br /><br />Mustafa Kemal’le birlikte Erzurum’a Gelen Rauf Bey (Orbay) “Erzurum’a geldiğimizde gelecekle ilgili kafamızda hiçbir fikir netleşmemişti” diyerek Erzurum kongresinin onları nasıl yönlendirdiğini anlatır.<br /><br /><br /><br /><span style="font-weight: bold;">Nicedir Ol Hikayet? “ Diyenlere İşte Adım Adım Gerçek Tarih</span><br /><br /><br />Mustafa Kemal Paşa , Fahri Yaverân-i Hazret-i Pâdişâhî ve 9. Ordu Müfettişi olarak salâhiyet-i fevkalâde ve büyük tantana ile İzmir’in işgâlinin ikinci günü, yani 15 Mayıs 1335 târihinde maiyet erkânı ile İstanbul'dan Bandırma vapuru ile Samsun'a müteveccihen hareket eder.<br /><br /> Beklenen oydu ki Mustafa Kemal Paşa sivil bir hareket başlatsın, bu yolda halkı teşkilatlandırarak müstevlilere karşı koysun. Ama şimdi o, gizlice firarı değil, bir yanına gösterişli askeri zabitlerini alarak , sırtına da görkemli askeri üniformayı geçirerek "Yâverân-ı Hazret-i Şehriyârî" ünvânının verdiği övünme ile Anadolu'ya geçiyordu.<br /><br /> Resmi tarihler her ne kadar Çürük Bandırma Vapuru ve İngilizlerden habersiz Samsun’a geçiş hikayeleri ile doluysa da, artık Bandırma Vapuru’nun, devletin en yeni gemilerinden biri olduğu ve Mustafa Kemal Paşa ile beraberindeki askerlerin ise İngiliz vizesi ile gemiye bindikleri belgelenmiştir.<br /><br />Mustafa Kemal Paşa’nın Samsun’a çıkarılmasında, İngilizler yanında yine İngilizlerin murâkabesi altında faaliyet gösteren İstanbul Hükümeti’nin de ayrı bir hesabı olduğu mütevatiren dolaşan bilgiler teyid ediyordu.<br /><br />Kulaktan kulağa dolaşanlara göre hesap şuydu:<br /><br />Eğer İstanbul Hükümeti’nin Anadoludaki asker ve sivil idare üzerinde olabilecek tasarruflarına, üreyen ve türeyen halk teşkilatları fiili bir muhalefette bulunursa Hükümetçe yetkili kılınan Mustafa Kemal Paşa bunları tepeleyecektir.<br /><br /> Anadolu’da hakkında böyle düşüncelerin olduğu Mustafa Kemal Paşa Havza’dan çektiği telgrafta:“Nâzik olan vaziyet-i umûmiye”den ba­hs ettikten sonra “Hükümeti müşkül bir mevkîe sokacak herhangi bir ahvâlden ictinâb edilmesi”ni istiyordu.<br /><br /><br /><br /><span style="font-weight: bold;"> KARABEKİR VE YARBAY RAWLİNSON</span><br /><br /> <br /><br /> 25 Mayıs 1919 Günü Havza’ya gelen Mustafa Kemal burada uzun süre bekledi. Yüklenmiş olduğu misyona, özellikle Erzurum, Trabzon ve Sivas’tan gelecek tepkileri bekliyordu.<br /><br /> O’nu Şişlide’ki evinde ziyaret ederek Erzurum’a davet eden Kazım Karabekir 3 Mayıs 1919’dan beri Erzurum’daydı. Şehrin bu tarihte bir de ilginç konuğu vardı: Lord Gürzon’un yeğeni ingiliz Ajanı yarbay Rawlinson Karabekir Rawlinson’un mütakere ahkamının uygulanıp uygulanmadığını kontrol için Erzurum’a gönderildiğini ancak ingiliz ajanın asıl vazifesinin “gelecek üzerine pazarlık” olduğunu kısa mülakatı sırasında kavrar.<br /><br />Rawlinson’un Erzurum ve çevresindeki faaliyetleri ciltler dolusu kitaplar yazdıracak kadar çoktur. Ancak Rawlinson kendi müşahadeleri ile sınırlayarak tek ciltlik bir eser vücuda getirmiştir.(¹).<br /><br />(¹)A.Rawlinson, The Adventures ın the Near East, New York 1925.<br /><br /><br /><br /> İngiliz Ajanı yarbay Rawlinson Yaklaşık iki buçuk yıl doğu bölgesinde faaliyet gösterir. Nihayet Malta’da hapis tutulan, aralarında Rauf Bey, Ziya Gökalp gibilerin bulunduğu siyasi ve askeri kişilere karşılık takas edilir.<br /><br /> Takasla ülkeye döndürülen Malta yâranının yeni görevi TBMM’da Mustafa Kemal Paşa’ya destek çıkmaktır. <br /><br /> Mustafa Kemal 27 Haziran 1919’da Sivas’a geldiğinde 23 Temmuz 1919da toplanacağı açıklanan Erzurum Kongresi’ne bir an önce iştirak etme ve kongreden Anadolu Halk hareketinin lideri olarak çıkmanın yollarını aramaktadır. <br /><br />Mustafa Kemal bu arayışlar içindeyken Vatanı Kurtarmanın gerçek öncüleri İstihlas-ı Vatan Cemiyeti’ni kurarak çoktan kolları sıvamışlardır. <br /><br /><span style="font-weight: bold;">Cemiyet Deli Halit Bey’in(Paşa) projesidir</span><br /><br />Süleyman Necati’nin kongre safahatına dair verdiği pek çok kıymetli malumat olmakla beraber onun Nam-ı Müstearı Sâdık Efendi, yani Rüştü Bey’le alakalı tesbitleri mühimdir, Süleyman Necati şöyle anlatır:<br /><br /><blockquote>“Ayın sekizinden yirmi ikisine kadar kongre riyasetine kimin getirilmesi meselesi münakaşa edildi. Trabzon mümessilleri “Biz Erzurumluların kararına tâbiiyiz. Siz kime karar verirseniz biz de reyimizi ona veririz” diyerek mesuliyetten sıyrıldılar.<br /><br />Kazım’la beraber Rüştü Bey’e gittik. Keyfiyeti Kâzım tatlik etti.<br /><br />Rüştü Bey-Ben yapamam<br /><br />Ben(Süleyman Necati)-Şimdiye kadar kim yaptı. Biz namusumuz üzerine söz veririz ki şahsımızı asla hissettirmeksizin muvaffakiyetinizin teminine çalışırız.<br /><br />Rüştü Bey-Hayır, Hayır ben yapamam. Eski bir arkadaş sıfatıyla reyimi sorarsanız Kazım Karabekir Paşa’yı intihab ediniz<br /><br />Kazım(Yurtalan)-(Feveranla kalpağını yere çarparak bağırdı) desene ki biz uşağız, uşağız Dedi ve dışarı çıktı.<br /><br /><br /><br />(¹)Süleyman Nacati Güner’in hatıra defteri, Erzurum Kitaplığı, Hazırlayan Ali Birinci<br /><br /></blockquote><br />Rüştü Paşa ayağına kadar gelen kısmeti tepmiş olsa da o, ve yol arkadaşı Kadirbeyoğlu Zeki Bey, Padişaha ve İslam’ın özüne i’manla bağlı kişilerdir.<br /><br />İttihatçıların, Hıristiyan alemi ile işbirliği yaparak “muassır medeniyet” yaftası altında Osmanlı Nizamını, bir diğer deyişle padişahlığı ve bu müessesenin ilham aldığı İslam esaslarını değiştirmek istedikleri tarihen sabittir.. Bu yolda baş aletleri ise dünya masonluğudur.<br /><br /> Nitekim İttihat Terakki’nin zirvedeki isimlerine bakıldığında İtalyan ve İskoç Mason Locaları başta olmak üzere pek çok ittihatçının, buraların üyesi oldukları, dahası Talat Paşa’nın Üstad-ı Âzam mevkiini yıllarca ihraz ettiği görülecektir.<br /><br /> Anadolu’yu örümcek ağı gibi saran Talat Paşa ve Dr.Bahattin Şakir’e bağlı olarak çalışan çeteler ağı ise , 23 Temmuz 1919 öncesindeki İttihatçı illegal silahlı teşkilatlanmasının boyutlarını göstermektedir.<br /><br />Sayın Abdullah Gül, 23 temmuz 1919 silahlı çetelerinin günümüze kadar uzanıp Ergenekon çetelerine dönüştüğünü, katılacağı kongrenin mana ve mahiyetinin asıl bu hakikat olduğunu inşaalah fehmeder umudunu taşıyoruz.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-2085757730448939071?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Salih Cenapnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-83494367190064473682009-07-03T08:22:00.001+03:002009-07-03T08:22:55.122+03:00Mustafa Çetin Baydar<br /><br />Günümüzden tamı tamına doksan yıl önce 3 Temmuz 1919 günü Erzurum'un Batı’ya açılan kapısı olan Ilıca’da hummalı bir karşılama için ahali sokaklardadır. <br /><br />Alman askeri yardımından kalma otomobilleri ile Ilıca'ya ulaşan Mustafa Kemâl ve arkadaşlarının ayaklarının altına halılar serilmiş, Vilâyet-i Şarkiyye Müdafaa-yı Hukuk Cemiyeti âzâları, hazırladıkları milli kongrenin, gelen misafirlerle kazandığı güç için birbirlerini tebrik etmektedir.<br /><br />Mustafa Kemâl ve arkadaşlarının Erzurum'da çoşkun törenlerle karşılanışlarının üzerinden iki gün geçmiştir. Günlerden 5 temmuz Cumartesidir.<br /><br />Esat Paşa Camii'nin cıvarında bulunan ve kal'a muhafızlığına ait küçük binada bir gizli toplantı vardır. Daha doğrusu Erzurum Kongresi henüz toplanmadan gizli bir komite faaliyete geçmiştir.<br /><br />Kimdir bu gizli komite yapanlar ve Niçin Gizli kapaklı işler?<br /><br />Geleceğin Ankara'sına hâkim olacak zihniyeti ve âtideki siyâsi kavgaların politik zeminini tayin etmesi bakımından bu toplantı, Erzurum-Ankara hattı'nın da kör yazgısını çizecektir.<br /><br />Mustafa Kemal, Vilâyet-i Şarkiyya Müdafaa-yı Hukuk Cemiyeti’nden tek bir âzâ çağırmadığı gibi millî kongreyi yapan bölgeden de tek bir vatan evlâdını bu gizli komiteye almaz. Kimleri alır? İşte isimler:<br /><br />Sabık Bahriye Nazırı Hüseyin Rauf (Orbay); Erzurum Vâli vekili Münir (Akkaya); Sâbık İzmir Mutasarrıfı İbrahim Süreyya; Üçüncü Ordu Müfettişleri Miralay Kâzım(Dirik) ve Binbaşı Hüsrev(Gerede); Dr.Refik (Saydam); Sâbık Hakkâri Vâlisi Mazhar Müfit ve Kâzım Paşa (Karabekir).<br /><br /><br />Ayaklarının tozu ile Erzurum'da bir kongre hizbi kuran Mustafa Kemal ve arkadaşlarının hepsinin İttihat ve Terakki'nin muhalif grubundan olmaları, asker ve sivil bürokrasiye mensubiyetleri ve bir- iki istisna dışında Balkan ve Kafkasya kökenli oluşları bu hizbin kimliği hakkında bilgi vermektedir.<br /><br />Birinci istisnanın Kâzım Karabekir olduğunu anlamışsınızdır.<br /><br />Kâzım Karabekir siyâsi ideolojisini iki kaynaktan edindiğini, yazmış olduğu kitaplarda açıklar.<br /><br />O, Ailevi gerekçelerle amansız bir 2.Abdülhamit düşmanıdır.<br /><br />Bu düşmanlık Sultan Abdülaziz’in katlinde rol oynayan bir pehlivan yüzündendir. Bu pehlivanın, Kazım Karabekir’in o yıllarda Kastamonu vâlisi olan pederi eliyle saraya sokulduğu şûyu bulunca, aile zor durumda kalmıştır. <br /><br />Kâzım Karabekir siyasete Balkan ihtilâlcileri arasında ısındı, siyasi akîdelerini de bu yönde, bir komitacı disiplini ile geliştirdi.<br /><br />Kazım Karabekir Her Jöntürk gibi İkili oynamanın ustasıydı.<br /><br />3.Ordu mirlivası (Tugay kumandanı) imzası ile İstanbul’a (Makamı Celili Sedaretpenahiye)<br /><br />hulus çakan raporunda:<br /><br />Vilayatı Şarkiye Erzurum kongresini şarki eyaletin milleti toplamıştır. Elyevm yetmiş kadar âzası ile Erzurum'da hali ictimada bulunan kongre, M. Kemal Paşa ve Rauf bey henüz İstanbuldayken ve hatta buraca isimleri bile işidilmemişken büyük ve hunin tehlikelerin vukua geleceğini muhakkak addeden Şarki Eyalâtın halkının karar ve teşebbüsleriyle vukua gelmiştir. Bu toplanışda siyasi veya şahsi hiçbir tesirin mevcut olmadığı kat'iyyen anlaşılmıştır.<br /><br /><br /><br />Karebekir, Erzurum Kongresinde neşv ü nemâ bulan, giderek ülkenin kaderine hâkim olan Mustafa Kemâl hizbinin ileride kurbanı olacaktır. Ancak bu hizbi millete takdim eden onları ülkenin egemeni haline getiren de odur.<br /><br />Tek parti diktatörlüğünün bugün dahi izleri silinmeyen temelleri 5 temmuz 1919 tarihinde Erzurum'da atıldı. Bir yanda milleti temsil eden umumi heyet (Meclis), öte yanda hakiki egemen ve çevresinin oluşturduğu komite.<br /><br />Demokrasiye geçişten sonra dahi- bir iki istisna dışında- bu tablo korunmuştur.<br /><br />Erzurum kongresi gizli komitesine ulaşan hayâti haberler dahi kongre umûmî heyetinden gizlenir.<br /><br />Kara Vâsıf, Bekir Sâmi ve Hâlide Edib'in Erzurum Kongresi’nden Amerikan Mandası Talebinde bulunma yolunda karar çıkarmayı isteyen mektupları, müzâkerâta dahil edilmez, buna mukâbil, gerekli müzâkereler gizli komite tarafından yapılır. Hatta ülkenin geleceğini alâkadar eden bazı yazışmalar bu gizli komite üyelerince imzalanır.<br /><br />Erzurum-Ankara hattındaki bu prototip, bilâhere Millet-Ankara hattına taşınacaktır. Model gizli devlet erki modelidir. Bir başka değişle görünmeyen ve denetlenemeyen egemenlerin boyunduruğu.<br /><br />Yeni Türkiye'nin açık bir rejimle idâre edilmesi ülküsü, Erzurum kongresinde, henüz doğmadan öldü. Erzurum Kongresi sivil ruhu ise Sivas'ı geçemediˆ<br /><br />Mustafa Kemal’le birlikte 3 Temmuz 1919’da Erzurum’a Gelen Rauf Bey (Orbay) “Erzurum’a geldiğimizde gelecekle ilgili kafamızda hiçbir fikir netleşmemişti” diyerek Erzurum kongresinin onları nasıl yönlendirdiğini anlatır.<br /><br />Peki! Erzurum kongresindeki sivil irade nasıl yok edildi?<br /><br /><br /><br />Alman eksenli siyaset kadrolarının (Talat, Cemal, Sait Halim, Dr.Bahattin Şakir v.b.) Ülke haricine kaçarak canlarını kurtarmaya çalışırlarken , meydanı de yeni Efendi İngilize terk etmiş oluyorlardı.<br /><br />Nitekim Kazım Karabekir, 3 Temmuz 1919 günü İngiliz ajan Yarbay Rawlinson’la Erzurum’da yeni başlayacak dönem üzerine pazarlık masasına oturacaktır.<br /><br />Ve akabinde de Mustafa Kemal’e “Emrinizdeyim Paşam” selamı vererek mutabakatın ilk uygulaması gelecektir.<br /><br />Silahını teslim etmemiş son Osmanlı Ordusu’nun hükmettiği şehir olan Erzurum’dan Mustafa Kemal’in böylece lider olarak çıkarılması “İngiliz yönlendirmeleri”nin bariz izlerini taşımaktadır.<br /><br />Şeriatcılıkla başlayıp ardından “egemenlik milletindir” sloganı ile Cumhuriyetçiliğe geçen, nihayet tek parti diktatörlüğüne uzayan yolun parke taşlarını da İngiliz siyasi zekâsının döşediğini söylemek fazla abartılı sayılmaz.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-8349436719006447368?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Salih Cenapnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-16647918397659251172009-06-11T16:24:00.003+03:002009-06-11T16:35:27.564+03:00<blockquote><strong>ERGENEKON VE MHP</strong></blockquote><br />Prof.Dr.Kemal Karpat , ez cümle ve ilmi zerâfetiyle: <br /><em><em>“Ergenekon, filizveren Anadolu iktisadi ve siyası gücüne karşı, sistemden beslenen elit kadroların direnişidir</em></em>” demektedir.<br />Ülkemiz kamuoyu, sistemden geçinen elitler dendi mi kâhir ekseriyetle CHP’yi hatırlarlar. <br />CHP Ergenekon’a lisan-ı amiyane ile <em>“Fasa fiso”</em> deyip çıkmıştır.<br />MHP’nin Ergenekon’a bakışı teşehhüt miktarı CHP’den fark eder.<br />Nitekim partinin en yetkili ağızları (Deniz Bölükbaşı, Oktay Vural, Atilla Kaya, Ali Torlak) <br />"<em>Üç beş kişi mi darbe yapacak? Bu işten bir şey çıkmaz." </em>Diyerek bir bakıma onlar da CHP gibi “fasa fiso” çekmiş oluyorlar.<br />Evet! MHP Ergenekon’a direniyor. <br />Bu direniş sistemden beslenen, yeni zuhur eylemiş bir elit kadro olduğu içindir.<br />MHP’yi sistemin yeni parçası yapan, Türkeş’in başını çektiği ve Nato subaylarının öncülük ettiği 27 Mayıs askeri darbesidir.<br />Bir diğer deyişle ABD istihbaratı CHP’nin yanına, mutlak kontrolünde tutuğu Askeri ve sivil güçleri yerleştirmiş, o tarihe kadar sistemden beslenenlerin mali desteğini yitirmemeleri için tedbirler almıştır.<br />ABD Elçisi WARREN o günlerin Türkiye bütçesinin içinde bulunduğu hali şöyle anlatır.<br />Önceki yönetim, cuntayı (Warren " ülke" yazmış ve yanına soru işareti koymuş) felaket bir mali kargaşa içinde bıraktı" <br />Maliye Bakan Yardımcısına hazinede kaç para olduğunu sordum. <br />'Maaşlar ve diğer ödemeler için 180 milyon lira gerekiyor ama 23 milyon var' dedi. <br />İlk maaşları ödemenin ne kadar önemli olduğunu söylememe gerek yok. ABD, Türkiye'ye yaptığı olağan ödemesini, 1 Haziran'dan önce yapıp destek olabilir mi?" <br />Warren :"Cuntanın ve geçiçi hükümetin ilk maaş çeklerini ödemesinin ne kadar önemli olduğunu anlıyorum. Ama bazı şeylerin açıklığa kavuşması gerekiyor" diye yanıtladı.<br />ABD Elçisi’nin açıklığa kavuşmasını istediği hususlar nedir bilinmiyor ama <br /> Mesajın altına düşülen notta:<br />"ABD'nin Türk Hükümetine fonlardan avans verdiği" yazıyor, ama miktarı belirtilmiyor.<br /><br /> <br />1930'lu yıllardan sonra geliştirilen yeni türkçe lugatında mefkure karşılığına ÜLKÜ konmuştur.<br />Özellikle Türk Ocaklarının kapatılıp yerine Halk Evlerinin kurulması ile “ülkü” sözü bir CHP kavramı olmuştur.<br />İkinci Dünya Savaşı ve onu takip eden soğuk savaş propagandası Ülkücülüğü antikomünist bir zemine oturtmuş, Alparslan Türkeş bu antikomünist hareketin ölünceye kadar bayraktarlığını yapmıştır.<br /><br />SONUÇ:<br />Günümüz MHP’si Filizveren Anadolu iktisadi ve siyası gücüne karşı, sistemden beslenen elit kadroların CHP’nin yanına eklediği ABD güdümlü bir siyasi iradedir.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-1664791839765925117?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Mustafa Çetin Baydarnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-45054341895796505962009-06-09T12:40:00.003+03:002009-06-09T12:49:15.236+03:00ERZURUM HALKEVİ'NE DAİR<br />Mustafa Çetin Baydar<br /><br /><br />Erzurum Halkevi'nin şehir kültüründe kalıcı izleri oldu. <br />Halkevi, Şehir aydınları ve bürokratik tabakaları için bir mabet misyonundaydı.<br />Ama hepsi bu kadar. <br />Ahali mecbur bırakılmadıkça islama uzak duran halkevcilerin semtine uğramamayı tercih ediyordu.<br />Eğer halkevciliği, Erzurum ahalisi tasvip etmiş olsaydı DP'nin iktidara gelmesinden sonra halkevinin kapatılmasına engel olurdu. <br /><br />Erzurum halkevi kapatıldı ama "Erzurum Halk Oyunları Halk Türküleri Derneği" adı ile bir manada varlığını sürdürdü. <br />Bu dernek mensuplarının kısmı azamisi CHP'ye muhabbet besleyen kişilerdi.<br />Türkiye'nin dört bir yanına dağılmış Erzurum dernek ve vakıflarının lokalleri "Erzurum Halk Oyunları Halk Türküleri Derneği"nin bir kopyası, bir diğer deyişle "Erzurum Halkevi geleneğin"in devamı sayılabilir.<br />12 Martları hoş kafalarla ve türkülerle kutlamak,bar tutup coşmak suretiyle senede bir kere can bulan bu zeminler, senenin arda kalan günlerinde kağıt ve taş oyunlarının mekanları düzeyine iniyordu.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-4505434189579650596?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Mustafa Çetin Baydarnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-85039509933718268542009-06-04T19:58:00.005+03:002009-06-04T20:41:18.522+03:00ERZURUM'UN İKİNCİ ÜNİVERSİTESİ ÖZEL OLMALI, İSMİ DE <strong>ERZURUMLU İBRAHİM HAKKI ÜNİVERSİTESİ </strong>OLARAK KONULMALIDIR<br /><br />Hükümet ve Yök'ten ÖZEL ÜNİVERSİTELER'e izinler ard arda çıkıyor.<br />Anadolu serhaddindeki en güçlü kültür merkezi olan Erzurumda ikinci üniversitenin kurulma vakti gelmiştir.<br /><br />Bu üniversite için gerekli alt yapıyı valilik, belediye, ticaret ve sanayi odası v.b.imkanlarını seferber ederek destek olacaktır. Ancak en fiili destek Fethullah Gülen Hocaefendinin tesis ettiği Erzurumdaki mevcut hastahane ve yüksek okullardan gelecektir.<br /><br />Tarihi bir misyonun günümüzdeki devamı olan ERZURUMLU İBRAHİM HAKKI ÜNİVERSİTESİ'ni şimdiden selamlıyorum.<br /><br />Mustafa Çetin Baydar<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-8503950993371826854?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Mustafa Çetin Baydarnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-25217182625026437022009-05-31T12:54:00.010+03:002009-05-31T14:03:44.307+03:00<a href="http://4.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SiJi2mxZNLI/AAAAAAAAAK0/tGJwFEvjWNE/s1600-h/%C3%A7oban+k%C3%B6pr%C3%BCs%C3%BC.jpg"><img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 320px; height: 206px;" src="http://4.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SiJi2mxZNLI/AAAAAAAAAK0/tGJwFEvjWNE/s320/%C3%A7oban+k%C3%B6pr%C3%BCs%C3%BC.jpg" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5341940798275007666" /></a><br /><a href="http://2.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SiJiofSUjtI/AAAAAAAAAKs/gi1BXb8C8RQ/s1600-h/R%C3%BCstem+Pa%C5%9Fa+Bedesteni.jpg"><img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 320px; height: 213px;" src="http://2.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SiJiofSUjtI/AAAAAAAAAKs/gi1BXb8C8RQ/s320/R%C3%BCstem+Pa%C5%9Fa+Bedesteni.jpg" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5341940555747462866" /></a><br /><a href="http://3.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SiJiUTsZwEI/AAAAAAAAAKk/xhdMdQvKomY/s1600-h/Lalapa%C5%9Fa+camii+cumhuriyet+%C3%B6ncesi.jpg"><img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 320px; height: 186px;" src="http://3.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SiJiUTsZwEI/AAAAAAAAAKk/xhdMdQvKomY/s320/Lalapa%C5%9Fa+camii+cumhuriyet+%C3%B6ncesi.jpg" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5341940209038245954" /></a><br /><a href="http://3.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SiJh4gzcZhI/AAAAAAAAAKc/e2zd0Qf0KAQ/s1600-h/%C4%B0lhanl%C4%B1+D%C3%B6nemi+Eseri+Yakutiye+Medresesi.jpg"><img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 320px; height: 216px;" src="http://3.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SiJh4gzcZhI/AAAAAAAAAKc/e2zd0Qf0KAQ/s320/%C4%B0lhanl%C4%B1+D%C3%B6nemi+Eseri+Yakutiye+Medresesi.jpg" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5341939731521103378" /></a><br /><a href="http://2.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SiJhEdNwedI/AAAAAAAAAKU/8dsexjwifRE/s1600-h/Emir+salt%C4%B1k+ve+ailesi+mezarlar%C4%B1+(%C3%9C%C3%A7+k%C3%BCmbetler).jpg"><img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 320px; height: 203px;" src="http://2.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SiJhEdNwedI/AAAAAAAAAKU/8dsexjwifRE/s320/Emir+salt%C4%B1k+ve+ailesi+mezarlar%C4%B1+(%C3%9C%C3%A7+k%C3%BCmbetler).jpg" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5341938837204531666" /></a><br /><a href="http://3.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SiJgu4mPFxI/AAAAAAAAAKM/15H3pCHb9S8/s1600-h/fethullah+G%C3%BClen.jpg"><img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 130px; height: 154px;" src="http://3.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SiJgu4mPFxI/AAAAAAAAAKM/15H3pCHb9S8/s320/fethullah+G%C3%BClen.jpg" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5341938466597836562" /></a><br /><a href="http://4.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SiJgUP5LTLI/AAAAAAAAAKE/nw65nc73Rg0/s1600-h/Ahitoman+Baba.jpg"><img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 230px; height: 320px;" src="http://4.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SiJgUP5LTLI/AAAAAAAAAKE/nw65nc73Rg0/s320/Ahitoman+Baba.jpg" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5341938008994827442" /></a><br /><a href="http://4.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SiJgJ_k8DUI/AAAAAAAAAJ8/6J_19LEeHVc/s1600-h/605.jpg"><img style="float:left; margin:0 10px 10px 0;cursor:pointer; cursor:hand;width: 226px; height: 320px;" src="http://4.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SiJgJ_k8DUI/AAAAAAAAAJ8/6J_19LEeHVc/s320/605.jpg" border="0" alt=""id="BLOGGER_PHOTO_ID_5341937832816282946" /></a><br />İSTANBUL’UN FETHİ ÜZERİNDEN ERZURUM PAYINA DÜŞEN DERSLER<br />Evet! Şüphe yok ki Şehirler kılıçla ele geçirilir.<br />Onların manevi varlıklarının ele geçirilmesi ile fetih tamamlanır.<br />Peygamber bayrağının Erzurum kalesine ilk dikilişi Halife Ömer Zamanında İyas Oğlu GANEM idaresindeki İslam orduları eliyle oldu (M.638)<br />İkinci Fetih Hz.Osman zamanındadır. (M.650)<br />Bu tarihten sonra gelen dört asırlık zaman diliminde Erzurum Müslümanlarla hırıstiyanlar arasında pek çok kere el değişti.<br />Nihayet 1071’de Alpaslan’ın kumandanlarından Ebulkasım’ın Bizanslıları Erzurum’dan çıkarması ile Erzurum Türki bir İslam beldesi olacaktır.<br />Erzurum’un Türki bir İslâm beldesi olmasının delileri lisan, mîmari, mûsiki ve nihayet, mütefekkirlerinin zuhuri ile olmuştur.<br />Tatar yurtlarından, Iraktaki Türkmen yurdu Erbil’e; İstanbul’dan Çin’e ve japonya’ya kadar lehçe ve ağızları konuşulan Türkçe, Erzurum’un Türki kimliğini delilidir. <br />Mimari deliler ise sayılmayacak kadardır: <br /><br /><br /><br />Saat Kulesi<br /><br /><br /> <br /> Çifte Minareler<br /> <br />Yakutiye Medresesi, <br /> <br />“Emir Çoban Köprüsü” <br /> <br />Ahi Toman türbesi<br /> <br />Rüstempaşa Kervansarayı<br /> <br />Lalapaşa Camii ve takiben onlarca dini, askeri ve sivil mimari eser<br />Erzurum’un Türkî kimliğinde musikinin işgal ettiği yeri öğrenmek için Türk Müziği Repertuarı kayıtlarına bakmak yetecektir.<br />Erzurum damgalı tefekkür bahsinde yalnızca köşetaşı şahsiyetler olan Kadı Darir, İbrahim Hakkı, Fethullah Gülen’i hatırlamak yeterlidir.<br />SONUÇ:<br />Yeni nesiller, Erzurum şehir kimliğini geliştirmek için yeni inşalar yapmak yoluna koyulmalıdır. Dünyanın en uzak noktalarındaki tefekkür erbabına cazip bir Erzurum tablosu sunmak üzere haydi Erzurum gençliği görev başına!<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-2521718262502643702?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Mustafa Çetin Baydarnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-19202635374326642302009-05-29T22:58:00.000+03:002009-05-29T22:59:14.298+03:00İsmail Bingöl <br /><br /> <br />Kemanî Haydar Telhüner, 1911 yılında yüzbaşı Derviş beyin ve Cemile Hanımın oğulları olarak Erzurum�da dünyaya gelir. <br />Daha yedi-sekiz yaşlarında iken Erzurum�un mahalli çalgısı olan meyle tanışan sanatçı, daha sonra büyülü, bir zaman sonra da dinlediği şarkılarda duyduğu keman ve ud sesinden etkilenerek, bu sazlara yönelir. O günün şartlarında bu sazı öğretecek birini bulmadığından olsa gerek; kendi kendine çalışıp, bu yolda ilerler.<br />�Yaratılışındaki kabiliyetin musikide büyük ufuklara yönelttiği� Telhüner, kendindeki eksikliği gidermek için, bir dönem, Erzurum Lisesi müdürü Murat Uraz�ın yardımıyla, bu okuldaki musiki derslerine devam eder ve bu sayede nota öğrenir. Feyyaz İbrahimhakkıoğlu�nun konuyu anlatırken söylediği bir cümleye yer vermek istiyoruz bu noktada: �Dikkatinizi bir noktaya çekmek istiyorum; O zaman ki Erzurum lisesinde okutulan müzik derslerinin seviyesi musikide bir zirve olacak sanatkâra yetiyor.�<br />Bir müddet Erzurum öğretmen okuluna devam ettiğini gördüğümüz Telhüner�in, içindeki sanat aşkı, onun bu mesleğe intisab etmesine mani olur ve okulu bırakarak, notaların izinde yürümeye devam eder. (Sebahattin Bulut, Erzurum�da İz Bırakanlar, s.146, Kültür Yayınları, İstanbul 1995)<br />İlk eserini 1930 yılında, Faruk Nafiz�in; <br />�Soldukça günün matemi altında çiçekler, <br />Bir gölge tanırdım ki, uzaktan beni bekler.<br />Kalbimde emel, yolda vefasız kelebekler<br />Bir gölge tanırdım ki, uzaktan beni bekler� şeklindeki şiirini besteleyerek, böylece bestekârlığa ilk adımını atan sanatçı, daha bunun gibi pek çok esere imza atar. Bestelerinin sayısı yüzleri aşan sanatçı ne yazık ki eserlerine sahip çıkmamış ya da çıkamamış ve ancak otuz kırk kadar eseri günümüze kadar gelebilmiştir. Şarkılarında çok yoğun olarak gurbetin ve karşılıksız bir aşkın derin izlerine rastlanan Haydar Telhüner�in eserlerinden bazılarının adları şöyle:<br />Gönülde neşemiz ziyade sanki, gurbette bir çiçek açmadı bu yaz, dediler yâr sevme pişman olursun, eşini kaybetmiş bir garip kuşum, Palandöken dağlarının yaylası, Hüsnüne güvenme ey ruy_i mahım,bayram gelmiş neyime, şafak söktü yine sunam uyanmaz, vs...<br />Devrin ünlü bestekârları Sadettin Kaynak ve Selahattin Pınar� dan �feyz� alan sanatçı, hayatının son yıllarında, <br />�Yolları beklerim, hiç gelenim yok<br />Ağlarım, yaşımı hiç silenim yok<br />Hastayım, derdimden hiç bilenim yok<br />Büküyor belimi zalim ayrılık� diyerek, içine düştüğü durumu müziğin yardımıyla hazin bir şekilde ifade eden Haydar Telhüner, 1963 yılında bir gün, geçirdiği bir tren kazası sonucunda vefat eder.<br />Gurbet acısından, aşk yarasından geriye kalan bedenini ise, samimi arkadaşı udi Kadri Şençalar, Şişli�deki kendi aile kabristanına defneder. Hasretliği, ölümünden sonra da devam eden sanatçının durumunu, sözleri Mustafa Nafiz Irmak�a ait, kendi bestesi olan şu hicaz şarkı daha iyi açıklar: <br />�Eşini kaybetmiş bir garip kuşum<br />Yuvamı yel aldı, kanadım kırık<br />Ben gurbet elinde unutulmuşum<br />Sesimden gitmiyor zalim hıçkırık.�<br />Telhüner�in bestekarlığı üzerinde duran ve onun taş plaklara kaydedilmiş şarkı ve türkülerini o günün tanınmış sanatçılarının ( Bekir Sıtkı Sezgin, Abdullah Yüce, Suzan Yakar, Zehra Bilir, v.s) sesinden dinleyicilere sunarak, gerçek bir musiki ziyafeti çeken Muzaffer Zeki Kurnuç, yaptığı bu işle, o dönemleri yaşayanların hayal dünyalarında derin akisler bıraktı. Kendisine özellikle teşekkür ediyoruz.<br />TRT�nin ve Güzel Sanatlar fakültesinin ses ve saz sanatçılarının (Aklımızda kaldığı kadarıyla buraya kaydedelim: Erol Armutlu (TRT İstanbul radyosu Türk Sanat Müziği sanatçısı hemşerimiz, İstanbul�dan buraya anma gecesi için geldi.), Cahit Ulusoy, Muammer Yıldırım, Kaan Narmanlı, Ebru Okay, İlhan Akdeniz, Ahmet Özyazıcıoğlu. Yener Temelli, Fatih Akçayır, Serdar ve kanun sanatçısı .....) verdiği; Haydar Telhüner�in eserlerinden oluşan konserle son bulan anma toplantısı, insanoğlunun vefâlı olması gerektiğini salonu dolduranlara ( Her ne kadar istenilen seviyede bir doluluk oranı ve ciddiyetle dinleme durumu yok idiyse de) bir kere daha hatırlatmıştır umarız. <br />Bu arada, Erzurum�un tatyanlarını, gazellerini, ibrahimiyelerini kendine has bir söyleyişle okuyan ve bu anlamda bir tarz sahibi olan Raci Alkır�da, verdiği kısa konserde, heyecanından ve sesinden çok şey kaybetmediğini bir kere daha gösterdi. <br />Yaptığı anma toplantılarıyla Erzurum�un geçmişe uğurladığı değerlerini yeni nesillere tanıtan ve eskilerin de bir kere daha hatırlamasına vesile olan ERVAK�a bir kere daha teşekkür ederken, Beynun Akyavaş�ın cümleleriyle yazımıza son verelim:<br />�Atalarımızdan intikal eden kültür mirasına sahip olan ve bunu en kıymetli hazinesi olarak muhafaza eden nesiller yetiştirmek şarttır. (...) Milli bir terbiye verilmiş, devletine ve kendisine güvenen insanlar çoğaldıkça baş ağrılarımız mutlaka dinecek ve Türkiye yamol heyamol enginlere açılarak kendi temelleri üzerinde mutlaka yükselecektir.�<br />.<br /> <br /> <br />Mustafa Çetin Baydar 20.06.2007 19:21:44 <br /> <br /> <br /> <br />--------------------------------------------------------------------------------<br /> <br /> Bestecinin Eserleri: HAYDAR TELHÜNER<br />Usulü Söz Yazan<br />Düyek Kendisi / gurbet elde ben garibe kim baksın <br />Düyek Vecdi Bingöl /Çönülde neş'emiz ziyade saki<br />Düyek Kendisi /Şafak söktü yine sunam uyanmaz<br />Düyek Kendisi /Dediler,yar sevme pişman olursun<br />Düyek Kendisi /İsmini demeğe dilim varmıyor<br />Düyek Kendisi /Çılgın deli gönül,uslanmıyorsun<br />Düyek Kendisi /Palandöken dağlarının yaylası<br />Aksak Kendisi /Mecnun,hülyasma daldı Leyla'nın<br />Sofyan Kendisi /Sen seher yelisin,esersin serin<br />Düyek M. Nafiz Irmak/ gurbette bir çiçek açmadı bu yaz<br />Düyek M. Nafiz IRMAK Eşini kaybetmiş bir garip kuşum<br />Sofyan (Türkü)/ Sabah yıldızı doğarken<br />Düyek (Anonim Türkü) /Nasıl ağlamayan kılmayan feryad<br />Düyek Seyran i /Hüsnüne güvenme ey ru-yi mahım<br />Sofyan Kendisi /Geceler yarim oldu<br />Sofyan Anonim/ Pencereden ay doğdu. <br />Düyek Kendisi /Sonsuz karanlıklarda güneşim leyla<br />Düyek Kendisi /Birselâmvermedengeçipgidersin<br />Düyek Kendisi /Bir güneşki doğmayacak<br />Eserin Adı<br />Notaya Aldığı Türküler<br />Anonim Türkü Belinde acem şalı<br />Bağa girdim ben kiraza<br />Esmer gitme akşam oldu<br />Erzurum'un dağları görünmez oldu<br />Çazel döktü gül o!du(Mavi yelek mor düğme)<br />Anonim Türkü Alim<br />.<br /> <br /> <br />Mustafa Çetin Baydar<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-1920263537432664230?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Mustafa Çetin Baydarnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-43980967683021225002009-05-27T10:36:00.002+03:002009-05-27T10:45:56.748+03:00Erzurumlu İbrahim Hakkı Efendi’den Şiir Güldestesi <br />HAZIRLAYAN MUSTAFA ÇETİN BAYDAR <br />KAYNAK GÖSTERMEK ŞARTI İLE İKTİBAS EDİLEBİLİR <br /> <br /><span style="font-weight: bold;">İbrahim Hakkı’nın Hasankale Methiyesi</span> <br /> <br />Mübarek mekândır Hasankalesi <br />Kamu zevke kandır Hasankalesi <br />Suyu hoş, havası, kışı, mutedil <br />İrem'den nişandır Hasankalesi <br /> <br />Değirmenleri hoş ü çermikleri <br />Pür ab-i ravandır Hasankalesi <br />Ve bostanları, bağ ü dağı hasen <br />Mekan-i hisandır Hasankalesi <br /> <br />Taşı, ağacı, nerm ü hakı, kavi <br />Metin kahramandır Hasankalesi <br />Yeri, müftefi, üç yanı düz açık <br />Ki taht-i şahandır Hasankalesi <br /> <br />Burcu, dizilmiştir inci mesali <br />Iraktan ayandır Hasankalesi <br />Deli aşık olmuş baharı ana <br />Ki pür hüsn ü andır Hasankalesi <br /> <br />Gündüz kuş sadası, gece kurbağa <br />Ne tesbih-handır Hasankalesi <br />Gelür seyre aşık etraftan <br />Gül-i aşıkandır Hasankalesi <br /> <br />O çermik safasın sürer ehl-i dil <br />Acep kahramandır Hasankalesi <br />Çoğu arzu eyler olmaz nasip <br />Bize râyegandır Hasankalesi <br /> <br />Kurubu, veliler yatağıdır <br />Riyaz-i cinandır Hasankalesi <br />Ahalisi ağleb şeci’ ü sahi <br />Ne zi-nam ü şandır Hasankalesi <br /> <br />Kamu halkı zîrek, arif ü zarif <br />Dolu aşk ü candır Hasankalesi <br />Ağır, uslu, hoş huylu halkı, muti’ <br />Pür emn ü emândır Hasankalesi <br /> <br />Kimi vâiz dinler, kimi ders okur <br />Dolu müselmandır Hasankalesi <br />Edepli, hayalı zeni, ehl-i ırz <br />San evvel zamandır Hasankalesi <br /> <br />Bir âyinedir, yahşiye yahşidir <br />Yamana yamandır Hasankalesi <br />Gel ey Hakkı bunda huzur eyle kim <br />Huzür-i cinandır Hasankalesi <br />Kelimeler: <br />Âb—ı Revan: Akıp giden sular <br />Mekân-ı Hisan : Güzel Mekân <br />Nerm-i Hâki: Toprağın yumuşağı <br />Yeri müftefi : yeri ovalık <br />Taht-ı Şahan: Şahlar tahtı <br />Râyegan: buluntu <br />Riyaz-i cinan : cennet gii bir belde <br />Ağleb şeci’ ü sahi :güçlü, korkusuz, cömert <br />Zi-nam ü şan : nam ve şan sahibi <br />Zirek : Açıkgöz,akıllı,çalışkan <br />emn ü emân: güvenli ve emin <br />Hayalı zeni: kadınları haya sahibi <br />Huzur-u cinan cennet huzuru <br /> <br /><span style="font-weight: bold;">İLİMLE OLSUN FİKRİ HAYALİN</span> <br /> <br />Ey, ilmi talip! V'ey tab'ı eslem! <br />Hem fehmi zeyrek, aklı müsellem. <br />Allah bize iş arz eylemiştir, <br />İlm ü amel hem farz eylemiştir. <br />Olmak dilersin kâmil, efendi, <br />Candan kabul et bu nush ü pendi. <br />Kul olma halka azade cansın, <br />Hikmet yitirmiş hem arıyansm. <br />Etme teehhül kâm almadıkça, <br />Bahr-i ulûma bir dalmadıkça. <br />Göç karyeden, geç evden, dükkândan; <br />Gel hücreye, kaç havf-i ziyandan . <br />Ol ehl-i ilme tenha mekândır <br />Hısn-ı haşindir dâr - ül - amandır. <br />Hücre güzeldir, medrese hoştur, <br />Ol pür ilimdir taşrası boştur. <br />Bulmak dilersin emn-ü selâmet, <br />Gir hücreye, kıl sabr ü kanaat. <br />Oku, yaz anda kesb-i kemal et, <br />Her ilmi öğren hem gavrine yet. <br />Bir günde oku sen iki dersi, <br />Bir madde, bir de şer'î ya Fürsî, <br />Fevtatme dersi, ömür etme zayi, <br />Tut, ders ü devri her işe mâni. <br />İlimle olsun fikr ü hayalin, <br />Ta düzgün ede Hak cümle halin. <br />Her hafta beş gün tahsil edersin, <br />Cuma ve salı tatil edersin. <br />Her ne okursan ger çok ve ger az, <br />Herbir kitabı sen ders beders yaz. <br />Sabit, sahih, tok yaz kitabın, <br />Ölmez oğuldur kalsın sevabın <br />Sen ilmi saklı hiç tutmıyasın, <br />Şakirt okut kim unutmıyasm. <br />Zeyrek şerik ve salih refiki, <br />Buldunsa asan; hace şefiki. <br />Bunlarla eğlen, yârana gitme, <br />Karışma halka hem sohbet etme. <br /> <br />Tab-ı Eslem : sağlam mızaçlı <br />Fehmi zeyrek:anlayışı kıvrak <br />Nush ü pend.:öğüt ve yol gösterme <br />Teehhül:evlilik <br />Havf-i ziyan:ziyanetme korkusu <br />Hısn-ı hasin :sağlam korunak <br />dâr - ül - aman. Güven yurdu <br />Gavr: Esas <br />Fevt:elden çıkarma <br />Zeyrek :anlayışlı <br />Hâce şefik: Şefkat gösterecek hoca <br /> <br /> <br /> <br />*** <br /><span style="font-weight: bold;">ÇENG İLE DERTLEŞME</span> <br />Ey Çeng; perdelerde sipahanı isterim. <br />Ey mutrip; ol terane-i suzanı isterim. <br />Hoş perde-i ırak ile uşşaka zevk ver, <br />Kim rast, buseliğe hoş elhanı isterim. <br />Aşk ehlinin şahadetidir ilm-i musiki, <br />Çün müminim şahadet-ü imanı isterim. <br />Aşkın cemali aksidir insanda hüsnüân; <br />Didarı aşkı görmiye hubanı isterim. <br />Ey Hakkı! Çünkü can-ı cihan aşk-ı pak imiş, <br />Candan o nur dîde-i ayanı isterim. <br />Çeng:Telli bir saz <br />Sipahan::Klasik müzikte bir makam <br />Terane-i Suzan: canyakan terane <br />Huban: Güzeller <br />Hüsnüan: güzellik <br />Dide-i ayan; apacık gören göz <br />* * * <br />Aşk der: Gönlün perişan eylerem, <br />Cismi tamir etme viran eylerem. <br />Olsan Eflâtun misali pürhikem, <br />Ben seni hüsnümle nadan eylerem. <br />Ümmi ol Hakkı; gönülden gel bana, <br />Ben seni hikmetle Lokman eylerem. <br />* * * <br />Ey dide, nedir uyku? Gel, uyan gecelerde, <br />Kevkeplerin et seyrini seyran gecelerde. <br />Bak, heyet-i âlemde bu hikmetleri seyret, <br />Bul sâniini ol ona hayran gecelerde. <br />Aşıklar uyumaz gece; sen hem uyuma kim, <br />Gönlün gözüne görüne canan, gecelerde. <br />Dil beyt-i Huda'dır; anı pak eyle sivadan, <br />Kasrına nüzul eyler o sultan, gecelerde. <br />Allah için ol halka mukarin gece gündüz, <br />Ey Hakkı! Nihan aşk oduna yan gecelerde. <br />Kevkeb: yıldız <br />Sanii: sanatçısı <br />Siva: başka şeyler <br />Kasr : konak <br />Nihan : gizliden gizli <br />*** <br />Dün gece ta ruz, enis-i can hayal-i yar idi <br />Gözlerim gerçi uyurdu; akl ü dil hüşyar idi <br />Vah ki, gitti hatırımdan. Ne dedi düşte bana <br />Gerçi kârına ta seher, ol sözleri tekrar idi. <br />Ruz çeşmimde de şeb-i muzlimdir ol ruhsarsız, <br />Ey, hoş ol şebler ki çeşm-i dilde ol ruhsar idi. <br />Lezzet-i güftarı canın canda kalmıştır henüz, <br />Allah Allah! Ol ne şirin lep, şeker güftar idi. <br />Hâb hoş olsun helâl ol ayn’a kim düşte görür <br />Anı kim; Hakkı anınçin bir zaman bidar idi. <br />Gece ta ruz : gece sabaha kadar <br />Enis-i can : can yoldaşı <br />Hayal-i yar : yarin hayali <br />Ruhsar : yanak, yüz <br />Çeşm : göz <br />Leb-: dudak <br />Çeşm-i dil : Gönül gözü <br />Lezzet-i güftar: sözün lezzeti <br />Hâb: uyku <br />Ayn:göz <br />Anı kim : onu ki <br />Anınkim: onun için <br />Bidar : uyanık <br /> <br />* * * <br />Vasf-ı lisan seninledir; vasfedemem gönül seni, <br />Nutk ü beyan seninledir; vasf edemem gönül seni. <br />Her hünerin kemalisin, her güzelin cemalisin, <br />Hüsn ile ân seninledir; vasf edemem gönül seni. <br />Şevk ü talep ki sendedir, zevk ü tarap ki sendedir, <br />Aşk ile can seninledir; vasf edemem gönül seni. <br />Olmasa kibr ile riya, sensin o beyt-i Kibriya, <br />Genc-i nihan seninledir, vasfedemem gönül seni. <br />Bilmedi kimse cevherin, âleme doldu kevserin, <br />Zevk-ı cinan seninledir, vasfedemem gönül seni. <br />Hükmüne Hakkı bendedir, canı seninle zindedir, <br />Cümle cihan seninledir, vasfedemem gönül seni. <br />Hüsn ü ân güzellik ve alım <br />Şevk ü talep : arzu ve istek <br />Zevk ü tarap: zevk ve şadımanlık <br />Genc-nihan: define <br />Zevk-i cinan: cennetlerin zevki <br /> <br /><span style="font-weight: bold;">CANAN ELİNDEN GELMİŞEM</span> <br /> <br />Canan ilinden gelmişim. <br />Fanî mekânı1 neylerim. <br />Ol mülke meyil salmışım. <br />Ben bu cihanı neylerim, <br />Dünyaya geldim gitmeğe. <br />ilim ile hilme yetmeğe. <br />Aşk ile can seyretmeğe. <br />Ben in ânı neylerim. <br />Devr-u zamandan doymuşum. <br />Kevn-ü fesadı koymuşum. <br />Darul-amânı duymuşum. <br />Ben sicn-ı2 canı neylerim. <br />Hep itibarım atmışım. <br />Âşıklığa el katmışım. <br />Ben nefsi dosta satmışım. <br />Bu Düşmânânı neylerim. <br />Aşkın şarabın içmişim. <br />Dil gülşenine3 göçmüşüm <br />Ben varlığımdan geçmişim. <br />Nam-u nişanı neylerim. <br />Sözlük: <br />(1) Yeri, dünyayı <br />(2) Hapishane <br />(3) Gönül bahçesi <br /> <br />Aşkı tabibim kılmışım. <br />Derdinde derman bulmuşum. <br />Ben leb-i hikmet4 bilmişim. <br />Yunanıyanı neylerim. <br />Enfas-ı aşkı3 dârikim. <br />Mal-u menâlı6 târikim7 <br />Genç nihâni8 malikim. <br />Nekd-ı revanı9 neylerim. <br />Taht-ı tevekkül bulmuşum <br />Mülk-ı kanaat almışım. <br />Mahfice10 sultan olmuşum. <br />Cah-ı ayanı11 neylerim. <br />Her ne gelirse yahşidir12. <br />Zira o dostun bahşidir13 <br />Çün cümle ânın işidir. <br />Ben bed kemani14 neylerim. <br />Ölmüş anınla kalmışım. <br />Ayn-ı hayata15 dalmışım. <br />Kendim bilip kâm16 almışım. <br />Vehm-u17 yalanı neylerim. <br />Gerçi zaman devran eyler18 <br />Pır19 etti cismim şân ile. <br />Gönlüm Cuvan20 da Can ile. <br />Pîr-ü cuvanı neylerim. <br />Ten beslemekten sapmışım, <br />Gönlüm sarayın yapmışım. <br />Hurşidim21 anda tapmışım. <br />Ben ehterâm22 neylerim. <br />Yarı bana bes23 görmüşüm. <br />Ağyarı24 dilden25 sürmişim. <br />Ünsiyle26 tenhâ27 durmuşum. <br />Ben üns-ı canı28 neylerim. <br />Dilden dile29 bir tercüman. <br />Varken ne söyler bu lisan30 <br />Çün can-u dildir hem zeban31 <br />Nutk-u beyânı neylerim. <br />Hakkı Cemî halktan. <br />Müstağniyim32 billah ben. <br />Hallak-ı âlem33 varken <br />Halk-ı zamanı34 neylerim. <br /> <br /> <br />(4) Hikmet durağı (12) Güzeldir (20) Genç (28) Can arkadaşlığı <br />(5) Aşkın nefesleri (13) Bağışı, verişi (21) Güneş (29) Kalpten kalbe <br />(6) Mal ve mülk (14) Çirkin yay (22) Yıldızlar (30) Dil <br />(7) Vaz geçmek (15) Hayat pınarı (23) Yeter, kâfi (31) Dil <br />(8) Gizli hazine (16) Murad (dilek) (24) Yabancıları (32) ihtiyacım yok - <br />(9) Geçer akçe-para (17) Kuruntu (25) Gönülden Muhtaç değilim, <br />(10) Gizlice (18) Döner (26) Alışılanla (33) Âlemi yaratan <br />(11) Belli makam (19) ihtiyar (27) Yalnız (34) Zamanımızın insanlarını <br /> <br /> <br />*** <br /><span style="font-weight: bold;">SU KASİDESİ</span> <br />Su vadi-yi hayrette her senk ile cenk eyler, <br />Deryasına vuslatta aheng-i pelenk eyler. <br />Su alçağa meyleyler, hoş savt ile hoş söyler, <br />Keftarına bak neyler; San şive-i lenk eyler. <br />Su havza kudüm eyler, şevk ile hücum eyler, <br />Hem nağme-i Rum eyler, hem raks-ı Firenk eyler. <br />Su âyn-ı necat olmuş, eşyaya hayat olmuş, <br />Bel azb-ı Fırat olmuş; ol zevk-i nehenk eyler. <br />Su teşnesi her hasta, olmuş ana dübeşte, <br />Uşşakına peyveste, hoş naz ü direnk eyler. <br />Su teşnesini bulsa, hoş, berd ü selâm olsa, <br />Yangın yüreğe dolsa, ol nâra ne renk eyler? <br />Hakkı; su gibi gitsin, derya-yı dile yetsin, <br />Koy bahr ile fahretsin, bârandan o nenk eyler. <br />Seng:taş <br />Deryasına v uslat: denize kavuşma <br />Aheng-i pelenk: Kaplan edası <br />Savt : ses <br />Keftar: Sırtlan <br />Şive-i lenk: nazlanarak ayak sürüme <br />Küdum: ayak basma <br />Ayn-ı necat: kurtuluşkaynağı <br />Bel azb-fırat: bazen fıratın tatlı suyu <br />Zevk-i nehenk: timsah zevki <br />Peyveste:ulaşmış <br />Direnk:eğlenme, sazlanmak <br />Berd : soğuk <br />Bâran: yağmur <br />Nenk : ar <br /> <br /><span style="font-weight: bold;">BÂZI BEYİTLERİ</span> <br />Dendandır inci den den, fark olmaz inci tenden, <br />İncitme can, gönül yap; incinme incitenden. <br />* * * <br />Dil sevdi o cananı, ah bulsa bu can anı, <br />Seyreylese ol yüzden hüsnü, dil ü can ânı. <br /> <br />Ey gönül; her ne dilersin sensin ol, <br />Sen, sana gel; sende iste, sende bul. <br />* * * <br />Cümlenin aklınca, gönlünce mülayim söyle sen, <br />Ta cihanda bulasın izzetle rahat böyle sen. <br /> <br />SAADETNAME'DEN <br /> <br />Ah, samt ile bağlasam deham hani? <br />Dil söylese dinlesem nihanı hanî? <br />Can görse o mâna-yı cihanı hani? <br />Aşk ile bulaydım anı hani, hani? <br /> <br />Hakkı, nice bin safa ki ettin düştür. <br />Her ne ki görüp deyip işittin düştür. <br />Etrafa seğirdip başa gittin düştür. <br />Bu kim oturup rahata yettin düştür. <br /> <br />Hakkı, şu kadar cihanda durdun hiçtir. <br />Her ne işitip dedin, ne gördün hiçtir. <br />Âfakı gezip dahi oturdun hiçtir. <br />Mihnet de çekip safa da sürdün hiçtir. <br />* * * <br />Çün seksen ki rubai yazdı hame. <br />Hakkı dedi namını saadetnama <br /> <br /><span style="font-weight: bold;">PENTNAME'DEN</span> <br /> <br />Gel ey ruh-u revan söz tut. <br />Nefis candır inan söz tut. <br />Odur nutk ü beyan söz tut. <br />Hemen söz tut, hemen söz tut. <br /> <br />Her emr-i hakka hürmet kıl. <br />Ve cümle halka şefkat kıl. <br />Bir iş emretme, hizmet kıl. <br />Hemen söz tut, hemen söz tut. <br />** * <br />Ulûmu gönderen sözdür. <br />Kulübe indiren sözdür. <br />Gönüller dönderen sözdür. <br />Hemen söz tut, hemen söz tut. <br />* * * <br />Bu söz kim istişarettir. <br />Sana Hakkı işarettir. <br />Söz anlarsan beşarettir. <br />Hemen söz tut hemen söz tut. <br />*** <br /><span style="font-weight: bold;">GÜZEL KADINI TARİFİ</span> <br /> <br />Hüsn-ü zenana delil, (kadının güzelliğine delil) <br />Otuz iki resmi bil: <br /> <br />Dört yeri lâzım siyah: <br />Saç, kaş ve kirpik, göz ah! <br /> <br /> Dört yeri lâzım kızıl: <br /> Hadd ü leb ü lise dil.(yanak, dudak,dil,diş eti) <br />Dördü küçük olmalı; <br />Enf, ağız, ayak, eli <br /> <br /> Savtı(sesi), beli ince hem, <br /> Şekli de yerinde hem <br />Böyle ki zen hub olur <br />Hulku da mahbubb olur <br /> <br /><span style="font-weight: bold;">VÜCÜT YAPISI KARAKTERE TESİR EDER </span> <br /> <br />Kim ki boyudur tavîl — <br />Sâde dil olur cemil. (Boyu uzun olanların kalbi saf ve temiz olur). <br />Kim ki boyu dir kasir — <br />Hilesi vardır kesir. (Kısa boylu olanların hileleri, aldatmaları çoktur). <br />Kim ki vasat boyludur — <br />Âkil ve hoş huyludur. (Orta boylu olanlar akıllı ve hoş huylu olurlar). <br />Kim ki saçı sert olur — <br />Akılla cüret bulur. (Sert saçlı olan akılla atılganlığı bulur). <br />Kim ki saçı nerm olur — <br />Ebleh ve bî şerm olur. (Saçı yumuşak olan sâf ve utanması az olur). <br />Kim ki saçı sarıdır — <br />Kibr-ü gazab kâridir. (Saçı sarı olanın işi, kibirlenme ve kızgınlıktır). <br />Kim ki saçıdır kara — <br />Sabrı var anı ara. (Siyah saçlı olan sabırlıdır, onu ara). <br />Kumral ise saç güzel — Sahibidir bî bedel. (Kumral saç güzeldir, sahibi bedelsizdir). <br />Saçı az olan latîf — <br />Oldu arif ve zarif. (Saçı az olan, lûtufkâr, bilgiç ve nazik olur). <br />Saçı çok olsa zenin — <br />Fehmi az olur anın. (Saçı çok olan kadının, anlayışı az olur). <br />Başı küçük aklı az — <br />Olsa ona deme raz. (Başı küçük olanın aklı azdır, gizli şeyin varsa ona söyleme) <br />Yassı ise fark-ı ser — <br />Sahibi çekmez keder. (Başının tepesi yassı olan keder (üzüntü) çekmez). <br />Cild-i seri berk olan — <br />Hayreder, etmez ziyan. (Başının derisi ince olan, hayır yapar, zarar vermez). <br />Akraâ olma yakın — <br />Bed huy olur pek sakın. (Kel adama yaklaşma, kötü huylu olur, ondan sakın). <br />Cebhesi dayyık olanın — <br />Dayk olur hülku anın. (Alnı dar olanın içi de dar, sıkıntılı olur. <br />Yumru olursa cebin — <br />Sahibi zişt ve gabin. (Alnı yumru olan, çirkin ve kaim kafalı olur). <br />Cebhesi olan arız — <br />Bed huy olur çün marîz. (Alnı enli olan kötü huylu olur, çünkü hastadır). <br />Mu'tedil olsa cebin — <br />Sahibini bil emin. (Alnı normal olanı, emin (güvenilir) bil). <br />Cebhesi bî Çin olan — <br />Kâhil olur bi güman. (Alnı buruşuksuz olan, şüphesiz tembel olur. <br />Cebhesi uzundur fehîm — <br />Az ise olmuş kerîm. (Alnı uzun olan anlayışlı, az ise cömert olur). <br />Kaş arası Çin olan — Ğam yüküdür ol heman. (Kaşlarının arası buruşuk olan, üzüntü yükünü taşır. <br />Üzni kebir olsa bol — Câhil ve kâhildir ol. (Kulağı çok büyük olan, bilgisiz ve tembel olur). <br />154 <br />Üzni küçük uğrudur — <br />Evsat olan doğrudur. (Küçük kulaklı eğri, orta (normal) kulaklı doğru olur). <br />İnce olan kaş ucu — Fitnedir işi gücü. <br />(Kaşının ucu ince olanın, işi gücü fitnedir 'karıştırmak'). <br />Kaşta çok olan kılı — Mükesser olur gussalı. <br />(Kaşının kılları çok olanın, üzüntüleri de çok olur). <br />Kaşı açık doğrudur — Çatma ise uğrudur. <br />(Kaşı açık olan doğrudur, çatma olan eğridir) <br />İnce kaş olur cemil — Kibre tavîli delil. <br />(ince kaşlı güzel olur, uzunu ise kibirli olmanın delilidir). <br />Kaşı mukavves olan — Dilber olur her zeman. <br />(Kaşı yay gibi olan, her zaman güzel olur). <br />Göz çukur olsa kalil — Olmuş o kibre delil. <br />(Göz az çukur (aralığı az) olursa, o, kibirli olmaya delildir). <br />Çeşmi siyehtir mutV — Çeşmi kızıldır şeci'. <br />(Siyah gözlüler itaatli, kızıl gözlüler cesur olur). <br />Gözleri göktir lebib — Leyk ela gözlü edîb. <br />(Gök gözlü olan zeki, ela gözlü olan edepli, terbiyeli olur). <br />Çeşmi küçüktür hafif — Çeşmi büyüktür zarif. <br />(Küçük gözlü hafif, büyük gözlü zarif, narin olur). <br />Didesi yumru hasut — Evsat olandır vedût. <br />(Gözü yumru olan, kıskanç, orta olan dost olur). <br />Çeşmi kıpık oldu şeyn — Bakışı süst oldu ziyn. <br />(Yarı kapalı göz (göz kırpmak) ayıp, bakışı miskince (yorgunca) olur). <br />Ad vere olma yakın — Sık bakan olmaz emin. <br />(Köre yakın olma, sık bakan, emniyetli olmaz). <br />Şaşıya etme nazar — Kim sana eğri bakar. <br />(Gözü şaşı adama bakma, çünkü o sana eğri bakar). <br />Çeşmi güleçtir güzel — Kirbiği sık bî bedel. <br />(Güleş gözlü olan güzeldir, kirpiği sık olan bedelsizdir). <br />Vechi büyüktür alıl — Kibre küçüktür delil. <br />(Büyük yüzlü olan illetlidir, küçük yüz ise kibirlenmeye delüdir). <br />Vechi eriktir muhîl — Etli olandır sakil. <br />(ince yüzlü sevimli, kaim yüzlü hor (sevimsiz) olur). <br />Vechi pek uzun olan — Lâf ile söyler yalan. <br />(Uzun yüzlü olanlar yalancı olurlar). <br />Kim ki turştur yüzü— Teih olur ekser sözü. <br />(Ekşi yüzlü, somurtkan olanların, sözlerinin çoğu acı olur). <br />Vechi müdevver gerek — Bedirden enver gerek. <br />(Yuvarlak yüzlüler Ay'dan daha nurlu olur). <br />Çok mütebessim olur — Anı gören kâm olur. <br />(Böyleleri çok güleş olur, onu gören muradını alır). <br />Benzi kızıldır edib — Esmer olandır lebib. <br />(Benzi kızıl olan terbiyeli, esmer olan da zeki olur). <br />Benzi sarıdır aül — Esvede mail muhil. <br />(Benzi sarı olan illetli, siyaha çalan da tevekkelli olur). <br />Gözlen gök eşkar ak — Olsa andan ol İrak. <br />(Gök ve kızıl ak gözlü olsa, ondan uzak dur). <br />Levni olan mu'tedil — Hem ağ olur hem kızıl. <br />(Rengi normal olan, hem beyaz hem kızıl olur). <br />Enf eğer olsa dırâz — Sahibidir fehmi az. <br />(Burnu uzun olanın idraki (anlayışı) az olur). <br />Enf eğer olsa kasır — Havf olur anda kesir. <br />(Kısa burunlu olanlar, fazla korkak olur). <br />Enf ucu ger olsa top — Sahibi olur turûb. <br />(Burun ucu top olan turub (neşeli) olur). <br />Enf ucu ağza yakın — Olan adamdan sakın. <br />(Burun ucu ağzına yakın olan adamdan sakın). <br />Sakbe-ı eneb olsa bol — Kibir ve hasad dolmuş ol. <br />(Burun delikleri geniş olanın içi kibir ve kıskançlıkla doludur). <br />Olsa kılıklı kanad — Cem' ola kahr-ü inâd. <br />(Burun kanatları dar olan kişide, küsme ve inad toplanmıştır). <br />Enfi kim olsa arız — Şehvet iledir marîz. <br />(Kimin burnu enli ise o, şehvet hastalığına tutuktur). <br />Enfi o kim eğridir — Himmet anın fikridir. <br />(Burnu eğri olanın düşüncesi, işi başarıya vardırmaktır). <br />Ağzı küçüktür güzel — Lâkin olur pür vecel. <br />(Küçük ağızlı güzel ve fakat çok korkak olur). <br />Ağzı büyüktür şeci' — Eğri olandır şeni'. <br />(Büyük ağızlı cesur, eğri ağızlı kötü olur). <br />Ağzı gibidir zenın — Hey'et-i bıdî anın. <br />(Kadının tenasül âletinin şekli, ağzı gibidir). <br />Ğunneli söz olsa ger — Kibirden oldur haber. <br />(Genizden söylenen sözler, kibirlenmeden olsa gerek). <br />Savt-ı dakik er kişi — Şehvet-i zendir işi. <br />(ince sesli erkeklerin işi, kadına şehvet duymaktır). <br /> <br />Er kişi sesli zenan — Ekseri söyler yalan. <br />(Erkek sesli kadınların çoğu yalan söyler). <br />Sözde kim olsa seri' — Fehmidir anın refi'. <br />(Çabuk konuşan, ince anlayışlıdır). M <br />Kim ki sesidir kaba — Himmeti var merhaba. <br />(Kaba sesli olanın himmeti, gayreti var merhaba). <br />Sesi çatal olsa o can — Halka eder bed güman. <br />(Çatal sesli olan, halktan kötülük geleceğini sanır). <br />Handesi çok olsa ha — Umma sen ondan haya. <br />(Fazla gülenden haya (utanma), umma). <br />Yüz güleç ve söz leziz — Olsa o candır aziz. <br />(Yüzü güleş, sözü tatlı olan insan azizdir, sevilir). <br />Yufka ve ahmer dudak — Sahibi anlar sebak. <br />(Yufka ve kırmızı dudaklı olan dersi (söyleneni) iyi anlar). <br />Şiffe galiz olsa bil — Sahibi muğzıb sakil. <br />(Bil ki kalın dudaklının kızgınlığı ağırdır). <br />Dişleri iri olan — İşler ol ekser yaman. <br />(iri dişliler, çok defa yaman işler yapar). <br />Mutedil olan dişi — Sıdk-u safadır işi. <br />(Normal dişi olanların işi, hoş ve doğrudur). <br />Nükheti hoş olanın — Hülku de hoştur anın. <br />(Kokusu hoş olanın, huyu da güzeldir 'hoştur'). <br />İnce zekanli harif — Aklı da anın hafif. <br />(Çene kemiği ince olanın, aklı da hafif olur). I <br />Ger zekan enli olur — Sahibi gılzat bulur. <br />(Enli çenenin sahibi kaba olur). <br />Mutedil olsa zekan — Âkil olur hem hasan. <br />(Çenesi normal olan akıllı ve güzel olur). <br />Lihye tavil olsa ger — Sahibidir bı hüner. <br />(Uzun sakallı kişi hüner siz olur). <br />Lihyesi sıktır sakil — Sohbeti eyler tavîl. <br />(Sık sakallı kişi kabadır; sohbetini de (konuşmasını da) uzatır). <br />Riş siyah ve katıl — Oldu zekâye delil. <br />Siyah ve az sakallı olmak zekâya delildir). <br />Köse ki hiç rişi yok — Anın olur mekri çok. <br />(Hiç kılı olmayan köse adamın hilesi çok olur). <br />Olsa değirmi sakal — Sahibidir pür kemâl. <br />(Sakalı değirmi olanın kemâli de çoktur). <br />Olsa kafası arız — Humkiledir ol marîz. <br />(Enît kafalı olan, ahmaklık illetine tutuktur). <br />Boynu olan çok dıraz — Rüşdü anın olur az). <br />(Boynu çok uzun olanın, olgunluğu az olur). <br />İnce ki gerdan olur — Sahibi nâdân olur. <br />(Boynu ince olan, cahil olur). <br />Boynu galiz olsa ol — Rüz-ü şeb olur ekül. <br />(Boynu kalın olan, gece gündüz yiyici (obur) olur). <br />Boynu olursa kasır — Hilesi olur kesir. <br />(Boynu kısa olanın hilesi çok olur). <br />Boynu olan mû'tedil — Hayır iledir müştağil. <br />(Boynu normal olan kişinin işi iyilik yapmaktır). <br />Her yeri evsat olan — Dilber olur bi gülman. <br />(Her yeri orta (normal) olan, şüphesiz ki güzel olur). <br />Geri kalan beden organlarının şekil ve biçimlerini bildirir. <br />Omuzu sivri olan — Düzd (hırsız) olur işler yaman. <br />(Eğri omuzlu kişi, eğrilik olur işi). <br />Kısa omuz eblehin — Düşkün omuz esfehin. <br />(Kısa omuzlu sâf, düşük omuzlu zevke çok düşkün (aşağılık) olur). <br />Sâidi eğri kasır — Olsa olur şerir. <br />(Baldırı eğri ve kısa olan şirret (doğuşken) olur). <br />Ger küçük oldusa el — Bî bedel olur güzel. <br />(Eller küçük olursa değerli ve güzel olur). <br />Isbı-î olan uzun — Ehl-i hüner zü fünûn. <br />(Parmakları uzun olan hünerli ve ma'rifetli olur). <br />tsbı-î yumuşak olan — Zirek olur- bî güman. <br />(Parmakları yumuşak olan, şüphesiz zeki olur). <br />Züfrü arız olmasa — Sevanı subh-ü mesâ. <br />(Tırnağı enli olmayanı, gece gündüz sev). <br />Tırnağı yumru çizik — Olsa o bilmez yazık. <br />(Tırnağı yassı ve düz olsa, olur desti (el) uz). N <br />Sadrı çıkık olanın — Hülku da beddir anın. <br />(Göğüsü çıkık olanın huyu, tabiatı da kötü olur). <br />Sadrı eğer olsa dar — Gam yer o leyl-ü nahar. <br />(Göğüsü dar olan, gece gündüz üzüntü duyar). <br />Sine arız olsa — Gönlü hiç olmaz melül. <br />(Göğüsü enli olanın gönlü, hiç üzüntülü olmaz). <br />Sadır ve omuzdaki kıl — Cür'ete olmuş delil. <br />(Göğüs ve omuzdaki kıl atılganlığın delilidir). <br />Sedy-i zen olsa keb'ır — Şehveti oldur kefil <br />(Memeleri büyük olan kadının şehveti çok olur <br />Sedy-i ger olsa tavîl — Anda lebendir katil, <br />(Memesi uzun olan kadının südü az olur). <br />Sedy-i zen olsa sağır — Şir olur anda kesir. <br />(Memeleri küçük olan kadının südü çok olur). <br />Sütlü memeli velüd — Zevcinedir ol vedüd. <br />(Memeleri sütlü ve doğurucu kadının sevgisi kocasınadır). <br />Mû'tedil olsa meme — Zevci hem anı eme. <br />(Kadının memesi normal olursa kocası onu emer). <br />Lahmi mülayim olan — Tende olur lutf-ü can. <br />(Yumuşak etli olan tende cana yakınlık olur). <br />Lahmi olan hoş latîf — Oldu arîf ve zarif. <br />(Hoş ve lâtif etli olan ince ve nazik olur). <br />Lahmi olan pek katı — Oldu kavi gılzatı. <br />(Eti çok katı olanın kabalığı da kuvvetli olur). <br />Arkası yassı kişi — Oldu sefahat işi. <br />(Sırtı yassı olan kişinin işi sefahat (zevke düşkün) olur). <br />Zahrı arız olanın — Kuvveti çoktur anın. <br />(Sırtı enli olanın kuvveti çok olur). <br />Ger beli ince olur — Şekli yerince olur. <br />(ince belli olanın şekli çok güzel olur). <br />Arkada bittiyse kıl — Şehvete olmuş delil. <br />(Sırtı kıllı olan, şehvetli olur). <br />Batni büyüktür gabi — Bottu küçük çelebi. <br />(Karrnı büyük olan az kavrayışlı, küçük olan da titiz olur). <br />Batni büyük hem kasır — Bed huy olur pek asır. <br />(Karnı büyük ve kısa olanın huyu kötü ve pek çetin olur). <br />Ânede bitmezse kıl — Vahşî olur tabî bil. <br />(Kasığı kılsız olanın huyu vahşî (yabanî) olur). <br />Uyluğu enli olan — Tembel olur bî güman. <br />(Uyluğu enli olanın tembel olduğu şüphesizdir). <br />Âleti olan sağîr — Oldu reşid ve habîr. <br />(Âleti küçük olan, olgun ve bilici olur). <br />Âleti olan tavîl — Humkuna olmuş delil. <br />(Âletinin uzun oluşu, kişinin ahmaklığına delildir). <br />Ger zeker olsa azîm — Malikidir pek leîm, <br />(Tenasül âleti büyük olan erkek, çok alçak, pinti huylu olur). <br />Olsa büyük husyeteyn — Hamilidir pehlivan. <br />(Yumurta torbası büyük olan erkek pehlivan olur). <br />Bıdı' ger olsa sağır — Sahibe sidir hatır. <br />(Tenasül âleti küçük olan kadının hatırı sayılır, beğenilir). <br />Olsa mülehhem kebir — Şehvet-i zendir kesir. <br />(Tenasül âleti etli ve büyük olan kadın, çok şehvetli olur). <br />Fahzi olan pek tavil — Şehveti olur kalil. <br />(Bacağı çok uzun olanın şehveti az olur). <br />A'reç olan bir kıçı — Kibr-ü hasattır işi. <br />(Bir kıçı topal olanın işi gücü kibirlenme ve kıskançlıktır). <br />Rükbesi olan büyük — Yüklenir o hayli yük. <br />(Dizi büyük olan epey yük yüklenir). <br />Sakı galiz olanın — Olmaya lütfü anın. <br />(Baldırı kalın olanın lûtfu, merhameti olmaz). <br />Ka'bi mulahham zeni — Şiveli adet anı. <br />(Ökçesi etli olan kadını, güzel huylu say). , <br />Ökçesi yufka olan — Dilber olur bî güman. <br />Ökçesi yufka olan kadın, şüphesiz güzel olur). <br />Ökçesi kalın o merd — Oldu şecaatte fert. <br />(Ökçesi kalın olan erkek, cesur ve atılgan olur). <br />Ayağı enli kişi — Cevr-ü cefâdır işi. <br />(Ayağı enli olan kişinin işi, zahmet ve işkencedir). <br />Ger uzun olursa pa — Sahibidir pür haya. <br />(Ayağı uzun olanın hayası (utangaçlığı) çok olur). <br />tsbai olan uzun — Fehm iledir pür fünûn. <br />(Uzun parmaklıların anlayışı, fenleri (kavrayışı) çok olur). <br />Hatvası dar olanın — Cünbişi hoştur anın. <br />(Kısa adım atanların yürüyüş ve hareketleri hoş olur). <br />Çünkü hır âmân olur — Akıl ana hayran olur. <br />(Çünkü sallanarak yapılan yürüyüşe akıl hayran olur). <br />Âdâmı öldürür o reftârı — Mürdi ihya eder o güftârı. <br />(O türlü yürüyüşü adamı öldürür, o konuşması ölüyü canlandırır). <br /> <br />Hüsn-i zenâne delil — Otuz iki resm bil. (Kadının güzelliğini belirten 32 resim olduğunu bil). Dört yeri lâzım <br />siyah — Sâç-ü kaş, kirpik, göz ah. (Dört yeri siyah olması lâzım, saçı, kaşı ve âh kirpikleri). <br />160 <br />Dört yeri ak olan zeyn — Levn-ü diş-ü zufr-ü ayın. <br />(Kadının dört yeri beyaz ola, teni, diş, tırnak ve gözü). <br />Dört yeri lâzım kızıl — Hadd-ü leb-ü üsse, dil. <br />(Dört yerinin kırmızı olması lâzım : Yanak, dudak, diş eti ve dil). <br />Dört yeri vâsi' gerek — Kaş-u göz, sine, göbek. <br />(Dört yeri geniş olmalı: Kaş, göz, göğüsf ve göbek). <br />Dört yeri dayk ola derç — Enf-ü simâh, ibt ve ferç. <br />(Dört yeri dar olmalı: Burun, kulak, koltukaltı ve tenasül âleti). <br />Dördü kebir ola niyz — Sedy-ü serin bıd' ve diz. <br />(Dördü büyük olmalı: Meme, baş, tenasül âleti ve dizi). <br />Dördü küçük olmalı — Enf, ağız, ayak ve eli. <br />(Dördü küçük olmalı: Burun, ağız, ayak ve eli). <br />Savt, beli ince hem — Şekli de bir nice hem. <br />(Hem beli, sesi ince ve hem de şekli nice olmalı). <br />Lahmi semin-u tarîy olmalı kıldan beri. <br />(Vücudu hem tavlı ve yumuşak ve hem de kılsız olmalı). <br />Böyle kıyafetli ten — Olsa güzeldir o zen. <br />(Bu şekildeki bir tenin sahibi olan kadın güzeldir). <br />Böyle ki zen hûb olur — Hülkı de mahbub olur. <br />(Böyle olan bir kadın hem güzel, hem de huyu sevimli olur). <br /> <br /><span style="font-weight: bold;">DÖRTLÜK</span> <br /> <br />Cehdeyle bir ârıf ü danayı bul, <br />Ya bir sanem-i lâtif ü rânayı bul. <br />Bu ikisinin biri olmazsa nasip, <br />Evkatmı etme zayi tenhayı bul. <br /> <br />«TEFFİZNAME» DEN <br /> <br />Hak serleri hayreyler, <br />Zannetme ki gayreyler, <br />Arif anı seyreyler, <br />Mevlâ görelim neyler; <br />Neylerse güzel eyler. <br />Sen Hakk'a tevekkül kıl, <br />Teffiz et ve rahat bul, <br />Sabreyle ve razı ol. <br />Mevlâ görelim neyler; <br />Neylerse güzel eyler. <br />Hakk'ın olicak işler, <br />Boştur gam ü teşvişler, <br />Ol hikmetim işler. <br />Mevlâ görelim neyler, <br />Neylerse güzel eyler. <br />Dilden gamı dûr eyle, <br />Rabb'inle huzur eyle, <br />Teffiz-i umur eyle. <br />Mevlâ görelim neyler; <br />Neylerse güzel eyler. <br />Hiç kimseye hor bakma, <br />İncitme gönül yıkma, <br />Sen nefsine yan çıkma. <br />Mevlâ görelim neyler, <br />Neylerse güzel eyler. <br /> <br />Nâçar kalacak yerde, <br />Nagâh açar ol perde, <br />Derman eder ol derde. <br />Mevlâ görelim neyler, <br />Neylerse güzel eyler. <br /> <br />Bil elsine-i halkı, <br />Aklâm-ı Hak ey Hakkı! <br />Öğren edeb ü hulku. <br />Mevlâ görelim neyler, <br />Neylerse güzel eyler. <br /> <br /> <br /> <br /><span style="font-weight: bold;">İBRAHİM HAKKININ GÖZÜ İLE BİTLİS</span> <br /> <br />Huda'nın cennetidir şehr-i Bitlis, <br />Cihanın ziynetidir şehr-i Bitlis, <br />Gönüller minnetidir şehr-i Bitlis; <br />Ki dünya cennetidir şehr-i Bitlis. <br /> <br />Bu şehrin hisarı yüce dağlar; <br />Akan sular o vadilerde çağlar, <br />Bulur ziynet o çaylardan bu bağlar, <br />Bu dünya cennetidir şehr-i Bitlis. <br /> <br />Bunun vadileri vardır pürenhar, <br />Kenarında dizilmiş âli eşcar, <br />Güzel bağlar dolu enva-ı esmar; <br />Bu dünya cennetidir şehr-i Bitlis. <br /> <br />Çün açılır gülistanda kızıl gül, <br />Olur âşık onun hüsnüne bülbül, <br />Hezar efgan ile söyler nice dil; <br />Bu dünya cennetidir şehr-i Bitlis. <br /> <br />Taşı nerm ve havası ger mü şâfi <br />Suyu şirin ve azb ü serd ü sâfi <br />Türabı mümbit ve nimetle kâfi; <br />Bu dünya cennetidir şehr-i Bitlis. <br /> <br />Bu nimetleri erzan ve boldur, <br />Behişt olduğuna bir şahit oldur, <br />Bunun her semti sâb ve taşlı yoldur, <br />Bu dünya cennetidir şehr-i Bitlis. <br /> <br />Bu şehrin bahçelerdir sol ü sağı, <br />Çü aynı selsebil akar bulağı, <br />Müzeyyendir bulakla her sokağı, <br />Bu dünya cennetidir şehr-i Bitlis. <br /> <br />Bu şehri pak eder bu nehr-i cari, <br />Büyutu saf saf olmuş her kenarı, <br />Bunu ehliyle mamur ede Bari; <br />Huda'nın cennetidir şehr-i Bitlis. <br /> <br />Bu şehrin kalesi gayet metindir, <br />Adudan anda sakinler emindir, <br />Şerefli bir mekândır hem mekindir; <br />Bu dünya cennetidir şehr-i Bitlis. <br /> <br />Müşerreftir bu camilerle Bitlis, <br />Bu Gökmeydan'da hoştur cây-ı tedris, <br />Eder talipleri her ilme tesis; <br />Bu dünya cennetidir şehr-i Bitlis. <br /> <br />Bunun hamamlarıdır germü pürnur, <br />Tecerrüt ehlin eyler pak ü mesrur, <br />Der unudur perirularla mamur; <br />Bu dünya cennetidir şehr-i Bitlis. <br /> <br />Bu şehrin hiç bulunmaz bir kusuru, <br />Kusûr-u cennete benzer kusuru, <br />Rıyaz-ı cennet olsun hem kuburu; <br />Bu dünya cennetidir şehr-i Bitlis. <br /> <br />Bu şehrin vasf olunmaz hüsnüânı, <br />Verir her semti cennetten nişanı, <br />Huda'nın hıfzı olsun didebanı; <br />Bu dünya cennetidir şehr-i Bitlis. <br /> <br />Bu şehrin hanları hos hanedandır, <br />Ki nesl-i Keykubat-ı âlişandır <br />Kamunun ceddi ol şah-ı cihandır; <br />Bu dünya cennetidir şehr-i Bitlis <br /> <br />Bunun âlimleri âmil olurlar, <br />Ve sabr ü hilm ile kâmil olurlar, <br />Kadimi devlete şâmil olurlar <br />Bu dünya cennetidir şehr-i Bitlis <br /> <br /> <br />Bunun ârifleri bikıylükaldır <br />Ve zikr –i Hak ile pürvecd ü haldir, <br />Dahi kâmilleri aynı kemaldir <br />Bu dünya cennetidir şehr-i Bitlis <br /> <br />Ne varsa ahrette bunda hem var, <br />Bu şehr olmuş misali cennet ey yar, <br />Kusûr ü huri ve enhar ü eşcar; <br />Bir dünya cennetidir şehr-Bitlis <br />Bu şehrin halkı hep pürhüsnüândır, <br />Kusur içinde huriler nihandır <br />Nice zevk ü safaya hoş mekandır <br />Bir dünya cennetidir şehr-Bitlis <br /> <br />Bu sehr ehli muhibb-i evliyadır, <br />Şeceatli ricali eshiyadır <br />Ve nisvanı kamu ehli hâyadır <br />Bu dünya cennetidir şehr-i Bitlis <br /> <br />Çü Bitlis ehüdünya cennetidir, <br />Bu Tillo ehlimâna cennetidır, <br />Gönül keşf olsa mevle cennetidir <br />Bu dünya cennetidir şehr-i Bitlis <br /> <br />Sâit olan bu şehre dahil olmuş <br />Saadetle huzura nail olmuş <br />Budevletle likaya vasıl olmuş <br />Bu dünya cennetidir şehr-i Bitlis <br /> <br />Gel ey Hakkı, bu şehrin kadrini bil! <br />Ki madem bundasın zevk ü safa kıl <br />Hemen ol bunda üns ü hakka mail <br />Ki dünya cennetidir şehr-i Bitlis <br /> <br /> <br /><span style="font-weight: bold;">SEYREYLE SEN GÜMBÜRTÜYÜ </span> <br /><span style="font-weight: bold;">(HAYALAT-I MUHALAT)</span> <br /> <br />Bin çay akıp bir olsalar, <br />Bir kaya başın bulsalar, <br />Ol kayadan dökülseler; <br />Seyreyle sen gümbürtüyü!! <br /> <br />İlin pek büyük top sürseler, <br />Keskin barut doldursalar, <br />Bir elden ateş vur salar; <br />Seyreyîe sen gümbürtüyü! <br /> <br />Yüz bin davullar alsalar, <br />Hep bir araya gelseler, <br />Andan çomağı çalsalar; <br />Seyreyîe sen gümbürtüyü! <br /> <br />Yüz bin kazanlar alsalar, <br />Bir dağ başından salsalar, <br />Hep bile yuvarlasalar. <br />Seyreyîe sen gümbürtüyü! <br /> <br />Bin küp satın alınsalar, <br />Bir kayadan salınsalar, <br />Birbirine çalmsalar; <br />Seyreyîe sen gümbürtüyü! <br /> <br />Bin aygır eşek sürseler, <br />Bir kümbete doldursalar, <br />Bir perdeden angırsalar; <br />Seyreyîe sen gümbürtüyü! <br /> <br />Hanende çok aldırsalar, <br />Kümbette ses kaldırsalstr, <br />Hem erganun çaldır salar; <br />Seyreyîe sen gümbürtüyü! <br /> <br />Hamam içi dolsa zenan, <br />Kaynar sular olsa revan, <br />Tas ü leğen etse figan; <br />Fikreyle sen gümbürtüyü! <br /> <br />Çermik saf asm sürseler, <br />Havuz yüzünde dursalar, <br />Yüzgeçle ayak vur salar; <br />Seyreyîe sen gümbürtüyü! <br /> <br />Hakkı; bahar olsa zaman, <br />Kâd ile berk olsa ayan, <br />Ol sayhadan dolsa cihan; <br />Seyreyîe sen gümbürtüyü! <br /> <br /><span style="font-weight: bold;">«İNAYETNAME»den</span> <br /> <br />Özün bilmek saadettir, <br />Gönül yapmak ibadettir, <br />Tedarik halka âdettir; <br />Asıl Hak'dan inayettir. <br />Âlim olmak riyasettir, <br />Halim olmak kiyasettir, <br />Selim olmak ferasettir; <br />Asıl Hak'dan inayettir. <br /> <br />Güzel huy hoş melâhâttir, <br />Güzel söz hem fesahattir, <br />Bu söz Hakkı sarahattir; <br />Asıl Hak'dan inayettir. <br /> <br /><span style="font-weight: bold;">GÖNÜL</span> <br />Dünyayı satandır gönül <br />Fâniyi atandır gönül <br />Bâkiyi tutandır gönül <br />Balı yağa katandır gönül <br />Hoş taze tercandır gönül <br />Mahbub-u her candır gönül <br />Efkârı saçandır gönül <br />Dostuna uçandır gönül <br /> <br /><span style="font-weight: bold;">KIZI HANİFEYE YAZDIĞI ÖĞÜTNAME</span> <br /> <br />Gönülden çün dile vardır yol ey can, <br />Mülayim söyle, şirin söz bul ey can, <br />Acı söz deme, hilm ile dol ey can; <br />Güleç yüzlü, güzel sözlü ol ey can. <br /> <br />Salât-ı hamsi vaktinde eda et, <br />Hem ehlin her sözün tut devlete yet, <br />Ne yol kim gösterirse ol yola git; <br />Güleç yüzlü, güzel sözlü ol ey can. <br /> <br />Büyüğünle her işte meşveret kıl, <br />Ki aklına uyan nadim olur bil, <br />Sözün tut, görme sen bir işi müşkül; <br />Güleç yüzlü, güzel sözlü ol ey can. <br /> <br />Büyüğündür aziz ana niyaz et, <br />Sakın naz etme hizmetli firaz et, <br />Sözün az et hemişe ketm-i râz et; <br />Güleç yüzlü, güzel sözlü ol ey can. <br /> <br />Sakın nâmahreme sen de bait ol, <br />Hemen ehlin safasiyle sait ol, <br />Muradın terk edip söz tut reşit ol; <br />Güleç yüzlü, güzel sözlü ol ey can. <br /> <br />Dilin hıfzeyle, gıybet etme ey yâr, <br />Ve vıkma bir gönf " bir sözle zinhar, <br />Sen etme sırr-ı n«,si nâsa izhar; <br />Güleç yüzlü, güzel sözlü ol ey can. <br /> <br />Güzel sözlerle tatyib-i kulüp et, <br />Sükût ü samt ile setr-i uyup et, <br />Yeterse kudretin keşf-i kurup et; <br />Güleç yüzlü, güzel sözlü ol ey can. <br /> <br />Kula hizmettir, Allah'a İbadet, <br />Kusurun aftir hakka riayet, <br />Huda'nın lûlfudıır sabr ii kanaat ; <br />Güleç yüzlü, güzel sözlü ol ey can. <br /> <br />Seni Allah lûtfundan yaratmış, <br />Sana lûtfiyle cennette yer etmiş, <br />Dahi dünyada halka sürür etmiş, <br />Güleç yüzlü, güzel sözlü ol ey can. <br /> <br /> <br />Güzel Allah senden razı olsun, <br />Güleç yüzün görenler zevki bulsun, <br />Sözünden her gönül lezzetle dolsun; <br />Güleç yüzlü, güzel sözlü ol ey can. <br /> <br />Çün Allah'ı seversin bil ki o hem, <br />Seni sevmiştir ey can senden erham, <br />Sen ey mahbub-u Hak, ol şad ü hurrem; <br />Güleç yüzlü, güzel sözlü ol ey can. <br /> <br />Sakın bir kimseyi incitme sövme, <br />Ve sen bir kimseden incinme dövme <br />Dahi sen kendini sohbette övme <br />Güleç yüzlü, güzel sözlü ol ey can. <br /> <br />Hanife Hanımın atası Hakla, <br />Der; ey kızım hemen Kuran'ı oku, <br />Seninle bile bil her halde Hakk'ı; <br />Güleç yüzlü, güzel sözlü ol ey can. <br /> <br /> <br /> <br /><span style="font-weight: bold;">OĞLU ŞAKİR MUHAMMED’E ÖĞÜDÜ</span> <br /> <br />Kıl Allah'a oğul sabr ü kanaat <br />Dahi kalbinde bul sabrü kanaat <br />Saadet aslı bil sabrü kanaat; <br />Hemen her halde kıl sabr ü kanaat. <br /> <br />Her işin başıdır sabr ü kanaat, <br />Gönül sırdaşıdır sabrü kanaat, <br />Akü yoldaşıdır sabrü kanaat; <br />Hemen her halde kıl sabr ü kanaat. <br /> <br />Cefalarla tehenni kıl sabur ol, <br />Anı Hak'dan temenni lal şekûr ol, <br />Ko tacili teenni lal sabur ol; <br />Hemen her halde kd sabr ü kanaat. <br /> <br />Acep İzzeti devlettir kanaat, <br />Güzel lezzet U nimettir kanaat, <br />Fenâsız binihayettir kanaat. <br />Hemen her halde kıl sabr ü kanaat. <br /> <br />Sabır lezzetli nimettir anı bul, <br />Sabır bir ulu devlettir anı bul, <br />Ve sermaye-i saadettir anı bul; <br />Hemen her halde kıl sabr ü kanaat. <br /> <br />Kanaat ile kıl Hakk'a tevekkül, <br />Salât ü savm ile sabr ü tahammül, <br />Şeriatla amelden bul tecemmül; <br />Hemen her halde kıl sabr ü kanaat. <br />Hemen sabr ile hoş keşf-i kurup et, <br />Dahi sır sakla setr-i uyup et, <br />Mülayim söyle tatyib-i kulüp et; <br />Hemen her halde kıl sabr ti kanaat. <br /> <br />Benim canım bahil olma kerim ol, <br />Gönül yap bir gönül yıkma halım ol, <br />Kanaat eyle ehlinle selim ol; <br />Hemen her halde kıl sabr ü kanaat. <br /> <br />Gözüm halkın kapısın hiç gözetme, <br />O nâmahremle canm oda atma, <br />Ve gıybet etme, halka dil uzatma; <br />Hemen her halde kıl sabr ü kanaat. <br /> <br />Muhammet Şakir'in babası Hakkı, <br />Der oğlu "üakir ol her halde Hakk'ı, <br />Ko kizbi, iiakir olma, söyle sıdkı; <br />Hemen her halde kıl sabr ü kanaat. <br /> <br /> <br /> <br /><span style="font-weight: bold;">EY BÜLBÜL-İ CAN</span> <br /> <br /> <br />Ey bülbül-i can kalma <br />Haps-ı kafas-ı tende <br />Fani olanı alma <br />Bakı arasan sende <br />Ey bülbül-i eihanı (*) <br />Koydun o gülüstam (2) <br />Kaldın unutup ânı <br />Avare bu külhande (3) <br /> <br />Ol gülşeni unuttun <br />Külhande mekân tuttun <br />Çok toz ve tütün yuttun <br />Çık zevk et o güişende <br /> <br />Bu ten kafesin kesret^) <br />Bu mezbeleden uç git <br />Ol gülşen-i aşka yet <br />Mest ol tene ten tende <br /> <br />Mürgan (5) hem avazın (6) <br />Çün anladılar razın (7) <br />Çıkmışlar oturmuşlar <br />Güişende neşininde (8) <br /> <br />Ey tair-i eflaki (9) <br />Terk eyle ten~i haki (10) <br />Bu dane-i ten(11) taki <br />Zevk eyle o harmanda <br /> <br />Bu ceng-i cihanidir <br />Her havf (n) mekânidir <br />Var ol vatan-ı sulha <br />Rahat bul o me'mende (ls) <br /> <br />Çün cisimden ey mutlak <br />Hükmünde değil çıkmak <br />Dil penceresin aç bak <br />Seyreyle o ruzende (li) <br /> <br />Hakkı, ko bu eşbahi(15) <br />Bul alem-i ervahı Nuş(16) <br />eyle sen ol rahî(17) <br />Baki ol o meskende. <br /> <br />(1) Hoş sesler <br />(2) Gül bahçeleri <br />(3) Hamamlarda suyu ısıtmak için <br />(4) Kır <br />(5) Kuşlar <br />(6) Sesler <br />(7) Sır, gizli <br />(8) Oturulacak yer <br />(9) Feleklerde uçan <br />(10) Toprak vücudu <br />ateş yakılan yer <br />(11) Ten tanesi <br />(12) Korku <br />(13) Emin yer <br />(14) Pencere <br />(15) Cesedler <br />(16) îç <br />(17) Serap <br /> <br /> <br /><span style="font-weight: bold;">RABBİM ALLAH, PEYGAMBERİM MUHAMMED</span> <br /> <br />Hûda, Rabbım Nebim hakka Muhammed'dîr resül-allah. <br />Hem İslâm dinidir dinîm kitabımdır Kelâm-ullah. <br />Akayid içre ehl-i sünnet oldu mezhebim <br />Cema. Amelde bu Hanife mezhebidir, mezhebim vallah <br />Dahi zürriyetiyim hazret-i Âdem nebinin hem <br />Halik'in milletiyim dahi kıblem Kabe beytullah. <br />Bulunmaz Rabbımın zıddı ve misli âlemde <br />Ve suretten münezzehtir, mukaddestir Teâ-lallah <br />Şeriki yok, beridir dogmadan doğurmadan ancak <br />Ehad tir (Bir) küfjvi (benzeri) yok ihlâs içinde zikreder Allah. <br />Ne cismı-u ne arazdır ne mütehayyız (yer tutan) ne cevherdir. <br />Yemez, içmez zaman geçmez beridir (salim-uzak) cümleden Allah. <br />Tebeddülden, teğayyuzdan dahi elvan (renkler) ü eşkâlden (şekiller) <br />Muhakkak ol müberradır budur selb-i-sıfat-ullah. <br />Ne göklerde ne yerlerde ne sağ-u sol ve ön artta. <br />Cihetlerden münezzehtir hiç olmaz mekân-ullah <br />Huda vardır veli varlığına yok evvel ve âhir (son) <br />Yine ol varlığıdır kendinden gayrı değil vallah <br />Bu âlem yoğiken ol var idi ferd ve tek ve tenha <br />Değildir kimseye muhtaç ve hep muhtaç gayrullah <br />Ana hadis hülül (sızma) etmez ve bir şey vacip olmaz kim <br />İler işte hikmeti vardır abes (lüzumsuz) fiil işlemez Allah <br />Hülûl etmez o zât ahde (kula) ve hiç bir ferde zulmetmez <br />Ibadın (kulların) ıslahı lâzım değil kim halk ede Allah <br />Ama bir kimse cebriyle (zorla) bir iş işletemez asla <br />Ne kim kendi murad eyler vücuda ol gelir billah <br />Sıfat-ı bakemaliyle O dâim muttasıftır kim <br />Kamu noksan sıfatlardan beridir Zül-Celâl Allah <br />Sekizdir çün sıfat-ı zati ilim ile iradettir. <br />Hayat-u kudret-u halk-u basar sem^-ü kelâm-ullah <br />Âlim oldur ki ilmine erişmez kimsenin aklı <br />İhata eylemiştir cümle bu eşyayı ilmuhlah <br />Cemi (bütün) hayır ve şerri ol diler, takdir halk eyler (yaratır) <br />Veli hayrı sever ancak ki sevmez serleri Allah <br />Basır oldur hakîkattaki hep eşyaya nazırdır (bakıcıdır) <br />Veli gözden münezzehdir basardır min sıfat-ullah <br />Semi oldur her avazı (sesi) işitir sır (gizli) ile cehri (açık) <br />Münezzehtir kulaktan ol sıfattır anda sem-ullah <br />Mütekellimdir (konuşur) ol amma beridir dilden ağızdan <br />Huruf-u lafz-u savtiyle (sesiyle) değil vasf-ı Kelâm-ullah <br />Sübütiyye sıfatı kim ne aynıdır ne ayrıdır. <br />Kadim u dâim-u zatiyle kaimdir sıfat-ullah <br />Hakkın mükerrem ibadidir melekler yerde göklerde <br />Avamından avam-ı naşı efdal (üstün) eylemiş Allah <br />Yemek, içmek hem erkek dişilik yoktur anlarda <br />Hakka hiç asi olmazlar mutidirler Li emr-ullah <br />Hakkın yüz dört kitabı kim Nebiler üzre inmiştir. <br />Kulüptür onların dördü, suhuf yüzü Kelâm-ullah <br /> <br />*** <br />Zebur'u verdi Davud'a dahi Tevrat'ı Musa'ya <br />Ve hem incil'i İsa'ya götürmüş Cebrail vallah <br />Habib-ullah'a Kur'an'ı götürdü hacet oldukça <br />Yirmi üç yıl itmam eyleyüp kat oldu (kesildi) vah-yullah <br />Nebiler ismini bilmek dediler bazılar vacip <br />Yirmi sekizin bildirdi Kur'an'da bize Allah <br />Biri Âdem biri İdris-u Nuh-u Hud ile Salih <br />Hem ibrahim ve tshak ile ismail Zebih-ullah (Allah için kurban) <br />Dahi Yakup ile Yusuf Şuayb ve Lût ile Yahya <br />Zekeriyya ile Harun eh (kardeş) Musa Kelim-ullah <br />Ve Davud ve Süleyman ve dahi tlyas ve Eyyup'tur <br />Birisi Elyesa'dır dahi İsa'dır o ruh-ullah <br />Birinin ismi Zülkifl ve birisi Yunus nebidir hem <br />Hitamı (sonu) ol habib-i Hak Muhammed'dir resul-Allah. <br />Üzeyr, Lokman ve Zülkarneyn üçünde ihtilâf olmuş <br />Ki bazı enbiyadır der ve bazı der veliyullah <br />Cemi enbiyanın evvelidir Hazreti Âdem. <br />Kamudan efdâl (üstün) ve ahir (son) Muhammed'dir habibullah <br />İkisinin arasında katı çok enbiya gelmiş <br />Hisabın kimseler bilmez, bilir anı hemen Allah <br />Bizim Peygamberin ahkâm-ı serî öyle bakîdir. <br />Ki ehl-i mahşeri bu şer'î ile fasledecek (ayıracak) Allah <br />Ve Mirac-ı nebî haktır ana şahsiyle muhtastır (ona mahsustur) <br />Çıkıp fevk-ul-ûlâye (en yükseklere) Hakkı görmüştür Habib-ullah. <br />Cihan cümle cihetiyle (yönleriyle) ve ecza-u sıfatiyle <br />Hem efal-ı ibadın (kulların fiilleri) hayır ve şerri cümle halk-ullah <br />Anın ilm-u muradü halk (yaratış) ü takdiriyle hadistir. <br />Ki yoktur halik ve bazı iki âlemde gayrullah İbadın ihtiyacı (isteği) vardır efalında cüzice (azıcık) <br />0 efal üzre bulmuşlar sevabı hem ikab (ceza) ullah <br />Ol efalın cemilidir (güzeli) Hakkın hüb-bu (sevdiği) rızasıyla <br />Kabihinde (kötü) bulunmaz ne muhabbet ne rıza-ullah <br />Haram erzaktır herkes yer içer kendi rızkın hep <br />Ve kimse kimsenin rızkın alıp ekledemez (yiyemez) vallah <br />Ecel vaktinde meyyittir (ölü) o maktul (öldürülmüş) ve ecel birdir <br />Ve hal-i yesin imanı değil makbul indallah <br />Kabirde Münkir Nekir dört şey sual eyler <br />Ki Rabbin kim nebin kimdir nedir dinin ve kıblengah <br />Cevabın verenin caniyle cismi zevk eder anda <br />Şaştı p küf far (kâfirler) ve âsiler çeker anda azab-ullah <br /> <br />Bu dünyaya gelen gider ki kalmaz canlı hiç kimse <br />Dahi yevm-i kıyamette (kıyamet gününde) eder emvatı has Allah (diriltme) <br />Verirler defter-i amalini (amel defterlerini) her adamın anda <br />Kiminin sağ eline kimine soldan ma'azallah <br />Kitabiyle hesabı var Hûda'nın rûz-ı mahşerde (mahşer günü) <br />Sorarlar herkesin efal-u akvalın bi emrillah <br />Kebairle sağair (büyükle küçük) ehline ol gün şefaatler <br />Ederler enbiya-u ehli ilim-u evliya-ullah (nebi, âlim ve veliler) <br />Ameller vezn olundukta (tartıldıkta) Sıratı geçmemiz haktır. <br />Ve Kevserle sekiz Cennet verir müminlere Allah <br />Girecek Cennete müminler anda çok bulup nimet. <br />Görürler şüphesiz anda niteliksiz Cemallullah (Allah'ın cemali) <br />Ve Cennetle Cehennem şimdi var ehliyle bakidir. <br />Cehennem yedidir ehlin yakar daim o nârullah (Allah'ın ateşi) <br />Hûda (Allah) afveylemez şirki ve illâ andan ednayi (aşağı) <br />Dilediği kulundan her günahı afveder Allah <br />Kabul eyler duayı Hakteala kendi fazliyle <br />Ve hâcat-ı ibadı (kulların işlerini) hem kaza eyler rauf Allah <br />Dahi İslâm ile iman ikisi şey-i vahittir (tek şeydir) <br />Cenab-ı Haktan ol her ne getirdiyse Resulallah <br />Kamusun dil ikrar ve tasdik eyledim bilkalp (kalple) <br />Birine yoktur inkârım inandım şüphesiz vallah <br />Kerâmât-ı veli (velinin kerametleri) haktır. Nebisi mücizâtîdir. <br />Keser az müddet içre çok mesafe Evliya-ullah <br />Bulurlar vakt-ı hacette (dilediklerinde) taam, (yiyecek) ve hem libas anlar <br />Behâim (hayvanlar) hem cemad (cansızlar) anlarla söylerler bi-iznillah <br />Gahî su üzerinde meşyederler (yürürler) vecd ve haletle <br />Havada gah uçarlar hark eder (bozar) âdâtını (adetlerini) Allah <br />Ve afdal-ı evliya Sıddîk-i-ekber, badehu (sonra) Faruk (Hz. Ömer) <br />Ve zinnureynden sonra (Hz. Osman) Ali'dir ol veliyullah <br />Bu dördü hem hilâfette bu tertip üzre kaimdir <br />Bu çâryardan sonra hem afdal-ı Evliya-ullah <br />Kalan ashabıdır ki cümlesinin zikri hayrolsun <br />Cemi âl-ü ashâb-ı kiramı sevmişim fil-lah (Allah için) <br />Aşere-i mübeşşire ve Fâtıma, Hasan Hüseyin <br />Bu ümmetten bula râh-ı cennet (cennet yolu) ile meş-hedü billah <br />Ve gayrı kimseye ayniyle Cennetlik denilmez kim <br />O gaybe (görünmeyene) hükmolur, gaybi ne bilsin kimse gayrullah <br />Ve ashab-ı kiramın cümlesinden sonra ümmetten <br />Cemi-i tabiin (tabiinin tümü) olmuştur afdal-ı Evliya-ullah. <br />Tasaddükla (sadaka vermekle) duamızdan bulur emvâtımız (ölülerimiz) nimet <br />Ve fazl-ı emkine (yerler) ve eşhas ve ezman (şahıs ve zamanlar) haktır ey vallah <br />Isabet-i ayın (göz değme) caizdir ve sihir insana vahidir <br />Beşer ilminden ajdaldır (üstündür) ulûm-î Enbiya-ullah <br />Hûda otuz iki farzı ibadına buyurmuştur. <br />Kamusun (tümünü) farz bildim boynuma aldım bi-tav-illah <br />Şuruti (şartları) beştir İslâm'ın ki tevhid-usalat-u savm (oruç) <br />Zekât-ü Hac, ganiler (zenginler) hakkına farz eylemiş Allah <br />Namazın şartı hariçte olanlar altı farz olmuş <br />Ve erkânı içinde oldular hem altı farz-ullah <br />Dışındaki teharet, setr-i avret (avret yerini örtmek) vakti bilmektir. <br />Ve abdest almak ve niyyet hem istikbal-i Beytullah (kıbleye dönmek) <br />Namaz içinde tekbir ve kıyam ile kıraattir <br />Rükû ve kade-i uhra ikişer secdedir lillâh <br />Vuzunun (abdestin) farzı yüz yumak, yedini merfakiyle hem <br />Başa mesh eyleyip ayakları guslet (yıka) dedi Allah <br />Güslün farzı üçtür kim tamazmuzdur (ağız çalkalamak) hem istinsah <br />Üçüncü cümle azasın yumaktır tevbet-ün Lillah <br />Teyemmüm eylemek vaciptir abdest ile güsliçin <br />Su bulunmazsa ya kudret yok ise bu şer-ullah <br />Anın rükni iki vurmak, şuruti beş biri niyyet <br />Said (yüksek) ve tahir (temiz) ve mesh ve biri acz-ı ibadullah (güçsüzlük) <br />Ve savmın farzı üç: niyyetle ehl-ü şürbi (yeme, içme) terketmek <br />Fecr doğduktan gün batınca imsak oldu emrullah <br />Dahi Haccın furuzu üç biri ihrama girmektir <br />Biri vakfe Cebel (dağ) üzre ziyaret oldu Beytullah <br />Harami itikat etmek haram andan sakınmaktadır. <br />Halâli hem halâl etmek budur cümle furuzullah <br />Hem ashab-ı güzin-u tabiin-u müctehidinîn <br />Ne kim var ehl-i sünnet velcemaat cümle Ehlûllah <br />Kamunun itikadı bu beyitler üzredir bil, Hakkı <br />Budur hak mezhep ancak bunda sabit eylesin Allah <br />Eğer benden küfür amda (bilerek) ve hata sadır oldu ise (çıktı ise) <br />Ben o küfrün cemimde beri oldu li vechullah <br />Dahi şer'a muhalifse eğer efâl ve ahvâlin (fiil ve sözlerin) <br />Ben anlardan rücû ettim ve tüptü (tevbe ettim) kurbe-tullah <br />Ne kim kılmış Habibüllah bize tebliğ ahkâmı <br />Kabul ettim anı âmentü billah ve hükmül-lah <br />Dilim ikrarım kalbimle tasdik eyledim candan <br />Senin hıfzında (korumanda) imanım emanet olsun ey Allah. <br /> <br /> <br /> <br /> <br /><span style="font-weight: bold;">AÇLIĞA METHİYE</span> <br /> <br />Açlık ki tok eyler ol kamu azayı Açtıkta bu nefs, terk eder dünyayı <br />Hem açlık açar rumuz her manayı <br />Açlıkta bulur bu can ve dil Mevtayı <br />Nandan (ekmek) boş olan pür (dolu) hikmettir. <br />Gönlü gözü uyanık işi ibrettir. <br />Açlık ki tamam hiffet (hafif) ve iffettir <br />Her derde şifadır ol tene sıhhattir <br />Hakkı, az ye eyle batna (karna) hulku mizan <br />Açlıkta yok ol ziyan ki toklukta ayan (belli) <br />Açlıktan olan ziyana peştir (yeter) bir nan <br />Toklukta marazlara gerek çok derman <br />Hakkı, yemek az ye, az uyu, az söyle <br />Can sağlığı, dil hoşluğu bul sen öyle <br />Her ne dilesen gönülde bul, zevk eyle <br />Kim iki Cihan saadetidir böyle <br />Bend eyle dıhanı (ağzını bağla) bu cihanı seyret <br />Koy hobi (uyku) gönülde her nıhanı (gizli) seyret <br />Aşk aça yürekte çün dihanı (ağızları) seyret <br />Deryalar içip sofayı canı seyret <br />Nefs ehline gerçi açlık olmuş zindan <br />Amma ki gönül ehlinedir hoş seyran <br />Açlıkta gönül safa bulur lezzeti can <br />Pes cu (açlık) dur ehli hakka Hak'tan ihsan <br />Hakka ki taam (yemek) ı enbiyadır açlık <br />Hem hal ve makam-ı evliyadır açlık <br />Hem Mijval-ı kalb-ı asfiyadır açlık <br />Her derde deva ve hoş neva (nağme) dır açlık <br />Hakka ki safayı asfiya (temiz kalpli) cu olmuş <br />Takva ve reşad-ı etkiya cu olmuş <br />Hem fitnat-ı reyi ezkiya (zekiler) cu olmuş <br />Bel zirve-ı çayı irtikâ (yükseliş) cu olmuş <br />Çok uyumak oldu ilim ve fazlı hadım (yıkıcı) <br />Nevvam (uyuyan) ve ekül (yiyen) olur alil ve nadim <br />Hakkı Hak için nahar ve l %ı (gündüz gece) ol kaim <br />Ölmezden olup sen olgamın, m haim <br />Oldukça bu nefs hay (diri) gönüldür naim (uyumuş) <br />Nefs olsa gönül bulur hayat daim <br /> <br /><span style="font-weight: bold;">GELİR ELBETTE SANA KISMET OLAN</span> <br /> <br />Âlem içinde ayan ve pinhan (açık ve gizli) <br />Gelir elbette sana kısmet olan <br />Kişinin gece ve gündüz talebi (isteği) <br />Olamaz rızk-ı kesirin (çok rızkın) sebebi <br />Rızkına kani olan ehl-i mezak (zevk sahipleri) <br />Olalar mazhar-ı ismi rezzak <br />Seni yoktan var eden aç etmez <br />Gayri kapılara muhtaç etmez <br />Yürü var Hakka tevekkül eyle <br />Haline sabır ve tahammül eyle <br />Genç kâşanede rahat hoştur <br />Dade-ı Hak (Allah sevgisi) kanaat hoştur <br />Biliriz ahvâlini rezzâk-ı Hakim <br />Rızkını vakt ile eyler teslim <br />Mâle mevkuf (bağlı) değil erzakın <br />Gayri yüzden itirir rezzâkın (rızkım veren) <br />Çeşmini hatırını eyle gani (zengin) <br />Kerem et olma geda (dilenci) çeşm-i deni (aç gözlü) <br />Çekme hiç gürisnelikten (açlıktan) haşyet (korku) <br />Kulun aç kormu veliyyinimeti (Allah) <br />Bizi ey Hay Huda-yı muteal (diri yüksek Allah) <br />Rızk için kılma perişan ahval <br />Zikrini dilde (gönülde) gıdayı ruh (ruhun gıdası) et <br />Canda hikmet kapısını meftuh et (aç). <br /> <br /><span style="font-weight: bold;">ALLAH’IN VASIFLARI </span> <br /><span style="font-weight: bold;">«MÜSTEZAD» </span> <br /> <br />Ey mâlik-i mülk-i du (iki) cihan, vahid-î kahhar (tek kahredici) <br />Yoktur sana sâni (ikinci) <br />Sen dâim ve bakisin ve yok dar (çevre) da diyar (şehir) <br />Eşya heme (hepsi) fâni <br />Mevcud-ı hakikisin ve ma'dümdur (yok olacaktır) eşya <br />Çün (çünkü) saye (gölge) ve rüya <br />Sensin hep edüp ey Uy en ey fâil-i muhtar (Allah) <br />Ahval-ı cihan <br />Sun'unia var ettin nice bin enfüs-i ervah (nefis ve ruhları) <br />Eşkâl (şekiller) ile eşbâh (cesetler) <br />Nurunla semavet-ü zemin (gök ve yeri) eyledin izhâr (gösterdin-y arattın) <br />Hep kevn-ü mekânı (varlık-kâinat) <br />Ey evvel-ü hem âhir (ilk ve son) ve hem batın-u zahir (içli ve görünen-Allah) Senden bu mazâhir (görünenler) <br />Hep havi (kudret) dahi kuvvet alır ondan ve bisyâr (çok) <br />Hem nam ile şanı (ad ve sanı) <br />Aşkınla dönüp ruz ile şep (gündüz ile gece) rakseder eflâk (felekler oynar) Hayrette kalır hâk (toprak) <br />Şevkinle yanar şems-ü kamer (güneş ve ay) sabit seyyar (durucu ve ge¬zegen) Eyler deverani (dönerler) <br />Eflâk-ü anasırla mevalide (bitki, mâden, hayvan) çu hemrâh (yol gösteren) Nurundur ey Allah <br />Zerrati kamu eyledi serkeşte (hayrette) çu pergâr (dönen) <br />Aşkın hafakanı (çalkantısı) <br />Aşkınla hava cuş edüp (coşar) emvac olur ebhor (denizler dalgalanır) <br />Şev¬kinle kamu pür (çok) <br />Aşkın düşürür şevk ile vadilere (derelere) naçar (zorunlu) <br />Her ab-ı revanı (kar suları) <br />Aşkınla muamma-yı (gizlilikler) cihan, hal olur (çözülür) ancak <br />Ey vâhid-i mutlak (tek Allah) <br />Bir şule (alev) imiş âlem edermiş anı tekrar <br />Aşkın cevelani (dönüşleri) <br />Her can-ü gönül, tab iledir nuruna mail (eğilimli) <br />Nur anlara şâmil <br />Zerrat-ı Cihan, vahdetim (birliğini) eylemiş ikrar <br />Bî nutk-u lisanı (konuş¬madan) <br />Nurunla, dil-ü didemize (gönülle gözümüze) göster ilâhî <br />Eşyayı, kema hi (olduğu gibi) <br />Tâ seyredelim şanların ey kulzem-ı Zahhâr (ey denizleri coşturan) <br />Her an-u zamanı <br />Nurunla zuhur etti çu ervah ile esma (ruhlar ile isimler) <br />Aşk oldu müsenmâ (adlandı) <br />Göster bize her mertebede şâir etvar (tavırlar-fiiller) <br />Bir ayn-ı ayanı (gö¬ren göz) <br />Ger aşk-ı cihangirine (ulu) meyil eylese (eğilse) zâhid <br />Olurdu muşâhid (görücü) <br />Hem Kabe misali sevb etmezdi ol inkâr <br />Her seng-ı nişanı (belli taşı) <br />Hakka ki olan aşk-ı safa bahşına (sevinç verici) vâkıf olmuştur o Arif <br />Hoş cam gibi şefkat eder cümleye her bâr (her zaman) <br />incitmez o canı <br />Âdemde kodun sırrına mahzen dil agah (uyanık gönül) <br />Olmuş o nazargâh (bakış yeri) <br />Çün ayınadır lütfüna dil ey şeh-ı cebbar (Allah) <br />Kesreyleme anı (onu kırma) <br />Sâf eyle bu dil aynasın, tâ Tura (Tur'a kadar) <br />Kâmil ol hüsne mukabil <br />Baktıkça ana sen seni kim dola envar (nurlar dolsun) <br />Hem râz-ı nihani (gizli sırları) <br />Her hamd-ü sena meth-ü duadır sana raci (dönen) <br />Sen cümleyi Cami (hep¬sini toplamışsın) <br />Hep senden alırlar dün ve gün âşık ve dildar <br />Hem aşk ve hem anı <br />Mihrinle (güneş) pür ettin (doldurdun) bir avuç hâki (toprağı) dirahşan (parıldayıcı) <br />İsmin ded;n insan. <br />Nurunla hem ettin cüzünü mazhar-ı didar (cemalini gösterme) <br />Bulmuş le-meanı (parıltıyı) <br />Yolunda çu terk eylemişim cümleyi <br />Mevlâ Bildim seni ulâ (ilk) <br />Dil gerçi senin çün sever ol cümleyi <br />Yekbâr (bir kere) olmaz nigarani (ba¬kam) <br />Aşkınla refik eyle (yoldaş et) beni olsun enisim (alışma) <br />Hem dilde celisim (beraberim) <br />Şirin diheni (tatlı ağzı) cana değer eyliyle güftar (söz söyliye) <br />Esrar-ı beyan (gizlilikleri bildirme) <br />Bî aşk temin (aşksız vücudum) bâr-ı gırandır (ağır yük) <br />Ey dost Ger mağz (dimağ) ger mağz ve eğer Post (cild-deri) <br />Aşkınla tahammül kılınır (dayanılır) yükle ne kim var <br />Her bâr-ı giranı (ağır yükü) <br />Bı aşk belâdır ki ne var devlet ve nimet Aşkınla saadet <br />Aşkınla belâ bal olur ateş, gül ve gülzar (gül bahçesi) <br />Oldur zer-ı kani (altın madeni) <br />Aşkın elem-ü derdi verir gönlüme lezzet <br />Oldur bana izzet (aziz olma) <br />Kim gamla yanıp cism ola kül can ola çün nâr (ateş) itr ola düham (du¬manı ıtır ola) <br />Aşkınla dolan, buldu ayan (açık) devlet ve ikbal <br />Hem izzet ve iclâl (tazim) <br />Benlikte kalan nefse uyan müdbir bimâr (şansız bir hasta) <br />Çekmiş o ziyanı <br />Bir kerre içen âşık elinden mey safi (temiz şarap) olmuş ana kâfi <br />Cismi uyuşup kalbi olur hane-ı humar (içki evi) <br />Kor âb ile nanı (su ile ekmeği) <br />Aşkın çün olur âşıka deryaları sakı (denizleri sunan) <br />Hay (diri) olur o baki <br />Şevkin bitirir (yeşertir) gülsen-i (gül bahçesi) canında çok ezhâr (çiçek¬ler) Esmar-ı cinani (cennetlerin meyvelerini) <br />Benlikten irağ et beni, aşkına vasıl (aşkına eriştir) olsun bana hasıl <br />Anında ne kim görürse gönül eyliye tezkâr (ansın) <br />Ol ruh-ı revam (akıcı ruhu) <br />Evham-ı (kuruntu) hayalimle işim havf-u hatardır (korku ve tehlike) <br />ödten bu beterdir <br />Hüzünle pür et (doldur) gönlümü tâ kalmasın efkâr (fikirler kalmayin- <br />caya dek) <br />Ver emn-ü amâni (korkusuzluk - huzur) <br />Kahrinle olan münkabiz eylerse (tutarsa) tevekkül <br />Hem sabr-u tehammül <br />Mihrinle (güneşinle) dolar kalbi, gider zulmet-ı ağyar (yabancı karanlık) <br />Kor tir ve kemani (ok ve yayı) <br />Hikmetle nazar et nedir heyet-i âlem çok âyet muhkem, <br />Eşyada ayan (açık) nur-ı yakın (inanç nuru) bulmuş o Hüşyar (akıllı) <br />Kor gayri kemani <br />Şevkinle figan eden (bağıran) olur aşkına mahrem <br />Zevk eyler o her dem <br />Feryad ile (bağırmakla) çün bahre (denize) erer bahrolur enhâr (nehirler <br />deniz olur) <br />kalmaz o figanı (bağırmaları) <br />Çün nur-ı Habibinle ki oldur yamamn irfan .(irfan denizi) <br />Kıldın bizi şâdân (sevindirdin) <br />Ol bahr-ı hakikatten olur her dile fevvâr (her gönlü köpürten - coşturan) <br />Aşkın galeyanı (kaynaması) <br />Her dilde sana hamd-ü sena eyledi Hakkı yok anladı halkı <br />Aşkınla eder nazm hoş efkâr ile eşâr (hoş fikirlerle şiirler dizler) <br />Ebkâr-ı maâni (manaları birleştirerek) <br /> <br /><span style="font-weight: bold;">GÂFİL OLMA HAZIR-I HAKK OL!</span> <br /> <br />NAZIM <br />Nimet-i uzmaxyı cemiyette idin bir zeman <br />Düştün andan bu azâb-ı gaflet vecihle yaman <br />Aşina-yı Hak iken bigâne3 oldun bigüman (şüphesiz) <br />Aynı Beyt-ullah4 iken Puthane5 olmuş dil heman <br />Hazır-ı Hak ol huzur et gafil olma her zeman <br />Hazır ol kim nimet-i cemiyet hatır odur <br />Gafil olma kim azâb-ı tefrika6 hâzır odur <br />Hak'ka candan kıl teveccüh7 kalbine nazır8 odur <br />Evvel-ü âhir9 odur hem bâtm-u zahir10 odur <br />Hazır-ı Hak ol huzur et gafil olma her zeman <br /> <br />Cehl ve havf11 ve gam-u gazab12 hep gaflet ve nisyândandır <br />Gafil olan sü-i hulkiyle14 yanar nirandadır15 <br />Ârif-i agâh16 olan can, rahmet-i Rahmandır <br />Gark-ı bahr-ı vahdet17 olmuş Cennet-i irfandadır <br />Hazır-ı Hak ol huzur et gafil olma her zeman <br /> <br />Ab-u nanı18 koy bu cisme Zikr-i Hak19 idam20 <br />Zevk-i zikrul-lah21 ile dil mutmain olsun tamam <br />Hayrete var kim odur dil beytine22 Babüs-selâm 23 <br />Hak ile her halde ol tâ ol senin ola müdam24 <br />Hazır-ı Hak ol huzur et gafil olma her zeman <br /> <br />Ey gönül her ne dilersen sende, iste de sende bul <br />Ger saadet mend25 isen kendinde bul ol dosta yol <br />Bab-ı hayrette26 huzur-ı Hazrete eyle duhul27 <br />Masivadan fariğ28 ol aşkın deminden pürdem öl29 <br />Hazır-ı Hak ol huzur et gafil olma her zeman <br /> <br />Sözlük : <br />Nimet-i uzma:büyük nimet (1) <br />Azab-ı gafet gaflet azabı (2) <br />Bigane:ilgisiz (3) <br />Beytullah: Allah’ın evi (4) <br />Puthane:Putlar evi (5) <br />Azab-ı tefrika : tefrikacılık acısı (6) <br />Teveccüh: yönelme (7) <br />Nazır:gözetici(8) <br />Evvel ahir:başlangıç ve nihayet(9) <br />Zahir ve Batın: görünen ve gizlide kalan(10) <br />Cehalet ve korku (11) <br />Gam ve öfke Nisyan:unutma (13) (12) <br />Sui hulk: kötü ahlak (14) <br />Niran (15) <br />Arif-i ağah irfan ehli (16) <br /> <br />Gark-ı bahr-i vahdet (17) <br />Su ve ekmek (18) <br />Zikr-i Hak yaratanı anma (18) <br />İlk ve son (19) <br />İdam: katık 20) <br />Allahı anma (21) <br />Dil beyti: gönül evi (22) <br />Teslimiyet kapısı (23) <br />Müdam : devemlılık (24) <br />Saadetmen: mutluluk (25) <br />Bab-ı hayret :hayret kapısı (26) <br />Duhul: dahil olma (27) <br />Masivadan fariğ : dünyevi her şeyden ferağat (28) <br />Pürdem (29) zamanın doluluğu <br /> <br /> <br /> <br /><span style="font-weight: bold;">ERZURUMLU İBRAHİM HAKKI’YA GÖRE ŞERİAT NEDİR?</span> <br /> <br />Habibine atasıdır1 şeriat <br />Yirmi üç yıla dek Cebrail'in <br />Ana vahy-ı Hüdasıdır şeriat <br />Cihanda çoktur envai ulumun2 <br />Kamusunun hemasıdır şeriat <br />Bu nefsi kâfiri katletmek3 için <br />Hak'km hükmü kazasıdır şeriat <br />Cihad-ı ekber4 eden ehl-i irfan <br />Kulübünün5 safâsıdır şeriat <br />Tarikat kurbanının önünde <br />Delil ve müktedâsıdır6 şeriat <br />Hakikat gerçi sultanlıktır amma <br />önünde anın livasıdır7 şeriat <br />Şeratten veli yad olmaz asla <br />Velinin aşinasıdır8 şeriat <br />Şeriatle durur arz-u semavat9 <br />Bu bünyanm10 binasıdır şeriat <br />Ne bilsin şer-İ pâki11 ehli ilhad112 <br />Ol a'dânm13 cefasıdır14 şeriat <br />Hemen anlar da aklınca sanır kim <br />Nizam için olasıdır şeriat <br />Sakın canım sakm anlar gibi hem <br />Deme sen de nolasıdır şeriat <br />Şeriatsız hakikat olur elhad15 <br />Hakikat gün ziyasıdır16 şeriat <br />Ziyası olmıyan şemsi 17 de yok bil <br />Hakikatle kıyasidir şeriat <br />Cihana bir veli gelmez ki illâ <br />Elinde anın asasıdır18 şeriat <br />Dahi başında tac-u şâl ve kisvet19 <br />Hem eknanda20 abâsıdır şeriat <br /> <br />1.A’ta: armağan <br />2.envai ulum çeşitli ilimler <br />3. nefsi kâfiri katletmek : inkarcı nefsi öldürmek <br />4. Cihad-ı ekber : nefisle yapılan büyük cihat <br />5.kulübün sefası : Kalplerin bahtiyarlığı <br />6. müktedâ :Örnek <br />7.Liva: bayrak <br />8.Aşina : tanıdık <br />9.Arz ü semavat : yer ve gökler <br />10.Binalar <br />11.şer’i pâki: pak şeriat <br />12. ehli ilhad : ateist <br />13.Ol a’da: o düşmanların <br />14:cefa: eziyet <br />15.ilhad : dinsiz <br />16.Gün ziyası: gün ışığı <br />17.Şems:güneş <br />18.Asa <br />19 tac u sal ve kisvet : başa tac ve kisveler <br />20.Eknan evler odalar <br /> <br /> <br /><span style="font-weight: bold;">GÖNÜLLER ANCAK “AŞK” İLE İNŞA OLUNUR</span> <br />Aşk ile mâmur1 olur <br />Hane-i viranımız2 <br />Hüzünle mesrur olur <br />Tâlib3i - cananımız <br /> <br />Her ne ki âlemde var <br />Aşk imiş ey yar-ı gâr4 <br />Olmuş ol leyl-ü nahar5 <br />îlm ile irfanımız <br /> <br />Aşk ile hoş dolmuşuz <br />Mest-i müdam6 olmuşuz <br />Fakr-u fena bulmuşuz <br />Oldu baka şanımız <br /> <br />Gerçi hakiriz7 çu hâk8 <br />Oldu veli aşk-ı pak9 <br />Dilde Çu meh10 tâ-benâk11 <br />Oldu çu zer Kânimiz12 <br /> <br />Çevremize ne felek Kim <br />Devreder13 ol çün kelek14 <br />Kim Şeh-i mülk-ü melek <br />Tahtıdır eyvanımız15 <br /> <br />Aşk gedası16 olan <br />Saltanat eyler nihan17 <br />Lâ-cerem18 olmuş cihan <br />Bende-i fermanımız19 <br /> <br />Hakkı, Cu divâne20dır. <br />Âşık-ı cananadır. <br />Aşk ile meyhanedir <br />Şevk ile hayranımız <br /> <br /> <br /> <br />Sözlük: <br />(1) Şenlenir <br />(2) Yıkık evimiz <br />(3) Talıb: istekli <br />(4) Yar-ı gâr: gerçek dost <br />(5) gece gündüz <br />(6) Daimi sarhoş <br />(7) Alçak <br />(8) Toprak <br />(9) Temiz aşk <br />(10) Ay <br />(11) Parlak <br />(12) Altın madeni <br />(13) Döner <br />(14) Durucu <br />(15) Divan <br />(16) Dilenci <br />(17) Gizli, saklı <br />(18) Mutlaka, elbette <br />(19) Emrimize bağlı <br />(20) Deli <br /> <br /><span style="font-weight: bold;">GAFLETTEN UYANMAK CANA SAFADIR</span> <br /> <br />Gafletten uyan ey dil, kim bâd-ı saba1 geldi <br />Aşkın yeli esti bil kim, cana safa geldi <br />Ey âşık-ı ruhani vey arif-i rahmani <br />Tenha gece bul ânı kim cana hidâ2 geldi <br />Ver hâbmı3 emvate4 gel kadı-ı hacata5 <br />Hoş başla münacate6 âvânı sena7 geldi <br />Koy hâb-u hayalatı terk eyle muhalâtı8 <br />Bul aşk ile halatı kim şevk-i lika9 geldi <br />Kesret10 kederinden geç vahdet meyini11 saf iç <br />Sen sayma vücudun hiç, ol nur ve ziya geldi <br />Hâb içre olur gamlar aşk içre olur demler <br />Agâh12 olun âdemler çün avn-ı hüda13 geldi <br />Hakki, ko bu ağyarı14 bul dilde o dildâri15 <br />Fevt eyleme16 eshâri17 kim vakt-i nida18 geldi <br /> <br />Sözlük: <br />(1) Lâtif rüzgâr (7) övme zamanları (13) Allah'ın yardımı <br />(2) Hidayet (8) Olmıyacak şeyleri (14) Yabancılar <br />(3) Uyku (9) Görme şevki (15) Sevgili <br />(4) Ölülere (10) Çokluk (16) Kaçırma <br />(5) Allah (11) Birlik şarabı (17) Seher vakitlerini <br />(6) Yalvarışa (12) Bilin-uyamn (18) Seslenme zamanı <br /> <br /><span style="font-weight: bold;">CAN-I DİLDE, HANE KILDIN AKİBET</span> <br /> <br />Can-ı dilde, hâne kıldın âkibet1 <br />Gönlümü virane2 kıldın âkibet <br />Öl cünün3 zincirini tahrik edüp <br />Sen beni divâne4 kıldın âkibet <br /> <br />Aşk-ı bipervâyâ5 mahrem eyledin <br />Akıldan bigâne6 kıldın âkibet <br /> <br />Dane-i nâçiz7 idim ben zir-ı hâk8 <br />Dane-i yüz dane kıldın âkibet <br />Dane iken bağ ve bustan0 eyledin <br />Hâki, Pür kaşane10 kıldın âkibet <br /> <br />Cümleden kat eyledin11 çün gönlümü <br />Vasıl-ı canana12 kıldın âkibet <br />Hamr-ı vahdetten13 içirdin tab'ıma <br />Ruhumu Peymana14 kıldın âkibet <br /> <br />Sâki-ı gülzâr15 cansın dembedem16 <br />Gönlümü meyhane kıldın âkibet <br />Ey Fakir-ullah bu Hakkı bendegi17 <br />Âşık-ı ferzane18 kıldın âkibet <br /> <br />Sözlük: <br />(1) Son, netice (7) Değersiz tane (13) Birlik şarabından <br />(2) Yıktın (8) Toprak altında (14) Kadeh, bardak <br />(3) Delilik (9) Bahçe (15) Çiçeklik <br />(4) Deli (10) Dolu köşk (16) Her an <br />(5) Pervasız, korkusuz (11) Kestin (17) Kulunu, köleni <br />(6) Yoksun, yabancı (12) Canana kavuşturdun (18) Arif, hekim <br /> <br /><span style="font-weight: bold;">KAİNATIN KANUNU DEĞİŞMEKTİR</span> <br /> <br />(Gökten yere ve zerrelerle ta güneşe kadar) <br />Cihan kevn-ü fesat üzre cümle rağbetle <br />(Cihen, oluş ve bozuluş içinde hep içten) <br />Kemâlini talep eyler mürebbiden Cavid <br />(Dima kemale ermesini Allah'tan ister) <br />Kemal-ı hayat nebat ve kemali hayvandır <br />(Hayatın kemali bitki, bitkinin kemali hayVari(ı <br />Kemal-ı hayvan insandır oldur asıl nuvid <br />(Hayvanın kemale ereni olgunu insandır asıl <br />Kemal-ı adam olur hem visal-ı aşk-ı Cemil ^^ bUdUr) <br />(Kemale eren adam da ilâhı aşka erişir <br />Ki oldur asıl muradat ve gayet her ünıid <br />(Ki her ümid ve dileğin gayesi odur) <br />Çü bahr mevc olur andan buhar ve gaym <br />(Çünkü denizden dalga ondan da buhar, ^ mtarv <br />Matar ki sel olur aslın bulur karip Ve '^.^ Ve yağmur c <br />(Yağmur da sel olur ve ergeç aslını bulur\ <br />Çü aşk seyreder eşyayı devreder daim <br />(Çünkü aşk, daima eşyayı seyreder ve deverder <br />Her anda kevn-ü fesad oldu başka halk-ı cedid <br />(Her an dünyaya yeni yaratıklar gelir <br />O kim cihanı bu hikmetle seyreder <br />Hakkı (Hakkı, bu hikmetle cihanı seyreder) <br />oL ehl-ı dildir o vâsi'dil oldu Arş-ı mecid. <br />(O gönül ehlindendir. Onun geniş gönlü, yüksek arş oldu.) <br /> <br /><span style="font-weight: bold;">GÖKLER ALEMİNİ TASVİR</span> <br /> <br />Nazar eyle bu devr-i eflâke <br />(Bu devreden, dönen, feleklere bak) <br />Daire oldu nokta hâke <br />(Toprağa nokta daire oldu) <br />Daire içre âlem-i imkân <br />(Varlık âlemi, bu daire içindedir) <br />Âlem içinde behâim ve insan <br />(Âlem içinde hayvanlar ve insan) <br />Oldu insan, içinde Arş-ı azam <br />(insan onun içinde arş-ı a'zam oldu) <br />Kâbet-ullah yani kalb-i selim <br />(Allah'ın evi temiz kalp) <br />Kalb içinde mahabbet-i sübhan <br />(Allah'ın sevgisi kalbin içindedir) <br />Ahsen-ül halikın ve alışan <br />(Yaratıkların en güzeli ve sânı yüksektir) <br />Anınla vücuda geldi cihan <br />(Cihan onunla var oldu) <br />Bahr ile sanki mevc-i bi payan <br />(Sanki denizle sonsuz dalgadır) <br />Katreden Âdemi kılar peyda <br />(Bir damladan Âdemi var eyler) <br />Anı, bahr-ı ülve eder mahza, <br />(Onu, yüksek denize salar). <br />(1) İsteklisi. <br />(2) Şekline, yapısına. <br />(3) Feleklerin gönül ve canına. <br /> <br /> <br /><span style="font-weight: bold;">NEFSİNİ BİLEN ALLAH’I BİLİR</span> <br />Kandedir cehliyle zulmet nefs-i şüb'anındadır <br />(Nerede bilgisizlik ve karanlık varsa senin doymuş nefsindedir) <br />Kandadır ilimle hikmet bil anı canındadır (ilimle hikmet nerede? Bil ki o canındadır) <br />Zahir ahkâm-ı eflâkin eğer mahkümisen <br />(Eğer görünüşte feleklerin ahkâmına boyun eğmişsen) <br />Batına Ay, kevn felekler cümle fermanındadır (içten Ay, varlık ve feleklerin hepsi senin emrindedir) <br />Sureta bu harman âlemde sen bir tanesin <br />(Gerçi görünüşte sen, bu âlemin harmanında bir tanesin) <br />Ma'nâ yüzünde ne kim var cümle harmanındadır (Mana âleminde ne varsa hepsi senin harmanındadır) <br />Siki vur mirat-ı kalbe taşraya bakmağı kov. <br />(Kalb aynasına cila vur, parlat. Dış âleme bakmayı bırak) <br />Sen sana bak cümle âlem halkı divanındadır <br />(Sen kendine bak âlemin bütün halkı senin divanında 'huzurundadır') <br />Vech-i Hakka aynasın sen, sen özünü bir hoş gözet (Hakkın yüzüne sen bir aynasın, kendini iyice gözet) <br />Men araf sırrındaki maden senin kânındadır <br />(Nefsini bilen Allah'ını bilir sırrındaki maden senin içindedir) <br /> <br /> <br />Ey gönül sendedir ol Kaf kanaat (1) sende <br />Sendedir akıl ve edeb nutk-ü belagat (2)sende <br />Sendedir aşk ile can hüsün ve Melahat (3) sende <br />Sendedir baht-ı âlâ (4) necmi saadet(5) sende <br />Sendedir ilm-i ledûn(6) rumz-ı beşarat (7)sende <br />Sendedir sırr-ı hüda(8) ban emanet (9) sende <br />Sendedir güne-ı nihan (10) ayn-ı keramet (11) sende <br />Sendedir kân-ı kerem (12) zat- hidayet (13)sende <br />Sendedir hamr-ı ezelü (14)sekr-ü feragat (15)sende <br />Yar iken tanı uzun bunca feraset sende <br />Sendedir nur-ı hüda (16) lûtüf ve inayet (17) sende <br />Hasılı sendedir ol gayet gayet sende <br />Sendedir türlü hüner türlü maharet sende <br />Sendedir zabt ile rabt (18) emre itaat sende <br />Sendedir hulk-ı cihan (19)cümle imaret(20) sende <br />Sendedir bahr(21) ile ,bir cümle vilâyet sende <br />Bu cihan varlığı hoş buldu nihayet sende <br />Varlığın aşka değiş eyle feragat(22) sende <br />Sendedir düzah-ı süzan (23) dahi Cennet sende <br />Sendedir iki cihan mülkü tamamet sende <br />Gafil olma gözün aç âlem-i kübra (24) sensin <br />Sıdre ve levh ve kalem arş-ı mualla (25) sensin. <br /> <br />(1) Kaf dağ! büyüklüğündeki kanaat. <br />(2)Güzel ve açık konuşma. <br />(3)Güzellik ve çekicilik. <br />(4)Yüksek şans. <br />(5)Saadet (mutluluk) yıldızı. <br />(6)ilâhî sırları bildiren ilim. <br />(7)Müjdenin işareti. <br />(8)Allah'ın sırrı. <br />(9)Emânet yükü. <br />(10)Gizli hazine. <br />(11)Keramet gözü. <br />(12) Cömertlik ma'deni (kaynağı). <br />(13) Doğru yol göstericiliği. <br />(14) Ezelî (başlangıcı olmayan) feraga¬tin, fedakârlığın sarhoş edici şarabı. <br />(15) Anlayış (idrak). <br />(16) Allah'ın nuru. <br />(17) Lutûf ve yardım. <br />(18) Tutukluk ve bağlılık. <br />(19) Cihanın tabiatı (huyu). . <br />(20) Bütün bayındırlık. <br />(21) Deniz. <br />(22) Vaz geçmek. <br />(23) Yakan Cehennem. <br />(24) Büyük âlem. <br />(25) Yüksek arş. <br /> <br /><span style="font-weight: bold;">KEVN VE FESAT (OLUŞMA VE DAĞILMA)</span> <br /> <br />Bu kâinat cihan hep tebeddül eyler ümid <br />(Bu kâinatta, bu cihanda hep ümit değişir) <br />Semâdan arza dek ve zerrelerle tâhurşid <br />(Gökten yere ve zerrelerle ta güneşe kadar) <br />Cihan kevn-ü fesat üzre cümle rağbetle <br />(Cihen, oluş ve bozuluş içinde hep içten) <br />Kemâlini talep eyler mürebbiden Cavid <br />(Dima kemale ermesini Allah'tan ister) <br />Kemal-ı hayat nebat ve kemali hayvandır <br />(Hayatın kemali bitki, bitkinin kemali hayvandır) <br />Kemal-ı hayvan insandır oldur asıl nuvid <br />(Hayvanın kemale ereni olgunu insandır asıl müjde budur) <br />Kemal-ı âdâm olur hem visal-ı aşk-ı Cemil <br />(Kemale eren adam da ilâhı aşka erişir <br />Ki oldur asıl muradat ve gayet her ümid <br />(Ki her ümid ve dileğin gayesi odur) <br />Çü bahr mevc olur andan buhar ve gaym ve matar <br />(Çünkü denizden dalga ondan da buhar, bulut ve yağmur olur) <br />Matar ki sel olur aslın bulur karip ve baid <br />(Yağmur da sel olur ve ergeç aslını bulur) <br />Çü aşk seyreder eşyayı devreder daim <br />(Çünkü aşk, daima eşyayı seyreder ve devreder) <br />Her anda kevn-i fesad oldu başka halk-ı cedid <br />(Her an dünyaya yeni yaratıklar gelir) <br />O kim cihanı bu hikmetle seyreder Hakkı <br />(Hakkı bu cihanı seyreder) <br />O EHLİ DİLDİR, o vâsi'dil oldu Arş-ı mecid. <br />O gönül ehlindendir Onun geniş gönlü, yüksek arş oldu.) <br /> <br />Nazar eyle bu devr-i eflâke <br />(Bu devreden, dönen, feleklere bak) <br />Daire oldu nokta hâke <br />(Toprağa nokta daire oldu) <br />Daire içre âlem-i imkân <br />(Varlık âlemi, bu daire içindedir) <br />Âlem içinde behâim ve insan <br />(Âlem içinde hayvanlar ve insan) <br />Oldu insan, içinde Arş-ı azam <br />(însan onun içinde arş-ı a'zam oldu) <br />Kâbet-ullah yani kalb-i selim <br />(Allah'ın evi temiz kalp) <br />Kalb içinde mahabbet-i sübhan <br />(Allah'ın sevgisi kalbin içindedir) <br />Ahsen-ül halikın ve alışan <br />(Yaratıkların en güzeli ve sânı yüksektir) <br />Anınla vücuda geldi cihan <br />(Cihan onunla var oldu) <br />Bahr ile sanki mevc-i bi payan <br />(Sanki denizle sonsuz dalgadır) <br />Katreden Âdemi kılar peyda <br />(Bir damladan Âdemi var eyler) <br />Anı, bahr-ı ülve eder mahza. <br />(Onu, yüksek denize salar). <br />NAZIM <br />Kandedir cehliyle zulmet nefs-i şüb'anındadır <br />(Nerede bilgisizlik ve karanlık varsa senin doymuş nefsindedir) <br />Kandadır ilimle hikmet bil anı canındadır (İlimle hikmet nerede? Bil ki o canındadır) <br />Zahir ahkâm-ı eflâkin eğer mahkümisen <br />(Eğer görünüşte feleklerin ahkâmına boyun eğmissen) <br />Batına Ay, kevn felekler cümle fermanındadır (içten Ay, varlık ve feleklerin hepsi senin emrindedir) <br />Sureta bu harman âlemde sen bir tanesin <br />(Gerçi görünüşte sen, bu âlemin harmanında bir tanesin) <br />Ma'nâ yüzünde ne kim var cümle harmamndadır (Mana âleminde ne varsa hepsi senin harmamndadır) <br />Siki vur mirat-ı kalbe taşraya bakmağı kov. <br />(Kalb aynasına cila vur, parlat. Dış âleme bakmayı bırak) <br />Sen sana bak cümle âlem halkı divanındadır <br />(Sen kendine bak âlemin bütün halkı senin divanında 'huzurundadır') <br />Vech-i Hakka aynasın sen, sen özünü bir hoş gözet (Hakkın yüzüne sen bir aynasın, kendini iyice gözet) <br />Men araf sırrındaki maden senin kânındadır <br />(Nefsini bilen Allah'ını bilir sırrındaki maden senin içindedir) <br /> <br /><span style="font-weight: bold;">MANZUME</span> <br />Çün buhar-ı gıda dimağa gelir (Besinin buharı dimağa gelince) Ol havas beruna hâil olur (Diş duyuların işlemesine engel olur) Ruh-ı hayvani ol zaman ne eder (O zaman hayvanı ruh ne yapar) Zahir cismi kor döner gider Bedeni bırakır döner gider) Pes havas beruna muattal olur (O zaman dış duyular işlemez olur) Hâlet-i nevmi cisim anınla bulur (Beden de uyku halini bulur) Çün dimağın havası kalbe iner (Çünkü dimağın duyuşu kalbe iner) Kalb o dem enderun-ı ruha döner (O anda kalp ruhun içine döner) Kalbe ilham olur işaretler işaretler, kalbe ilham olur) Asıldan kalp olur beşaretler (Asıldan müjdeler gelmiş olur) Bî vesait bulursa nafiadır (Vasıtasız bulursa faydadır) Aynı vakıy olur ki vakıy'adır (Olayın tıpkısı oluverir) Kalb, eğer vasıta ile olsa habir (Kalp, vasıta ile bilebilirse) Gördüğü düstûr olunur tâbir (Gördüğü rüyadır açıklanır) <br /> <br />Pes gelir kalbe gördüğü rüya <br />(Sonra, gördüğü rüya kalbe doğar) <br />Ya işaret veya beşaret ona <br />(Ona ya müjde veya işaret şeklinde gelir) <br />Arabi ismi evveli alınır <br />(Arapça adın ilk harfi alınır) <br />Ne ise ol huruj ile bilinir <br />(Rüya ne ise o harflerle bilinir) <br />Elif ululuğu işaret olur <br />(Rüyada gördüğü şeyin adının ilk harfi elif (A) ise ululuğa <br />işarettir) <br />Rıfat-ı kadrına beşarettir <br />(Değerinin yükseleceğini müjdeler) <br />Ba (B) ise cisim ve cana rahattır <br />(B ise beden ve ruha rahattır) <br />Ta (T) ise husul-ı hacettir <br />(T ise dileği, muradı olacaktır) <br />Sa (S) ise düşmen üzre nusrattır \ <br />(S ise düşmanını yenecektir) <br />Cim (C) fırsat ve ganimettir <br />(C ise, eline mal edinme fırsatı geçecek) Ha (H) izzet ve saadettir <br />(H aziz ve mutlu olacaktır) Hâ (H) Her murada vuslettir <br />(H ise her dileğine erişecektir) <br />Dal (D) Zahmet ve meşakkattir <br />(D zahmet ve zorluk çekecektir) <br />Zal (Z) mal ve mülk devlettir <br />(Z zengin olacaktır) <br />Ra (R) dahi devlete delâlet eder <br />(R zenginliğe delildir) <br />Sin (S) emin olmağa alâmetitr <br />(S güvenme belirtisidir) <br />Şin (Ş) ji'le nedamettir <br />(Ş ise yaptığına pişmanlıktır) <br />Sâd (S) kâm almağa beşarettir <br />(S dileğe erme müjdesidir) <br />Dâd (D) mal bulmağa işarettir <br />(D mal edineceğine işarettir) <br />Ti (T) Düşmeni helak olacak <br />(T düşmanı yok olacaktır) <br />J-7'» <br />Zı (Z) kalbi hüzünle dolacak <br />(Z kalbi üzüntü ile dolacak in) <br />Ayin (a) dilde bula teşvişi <br />(Aa ise gönülde şaşkınlık bulacak) <br />Gayin (Ğ) zulm-ı nefs olur işi <br />(Ğ ise işi nefse zulmetmektir) <br />Fa (F) rütbesi olur âli <br />(F rütbesi yükselecektir) <br />Kaf (K) bula devlet ve malı <br />(K mal ve zenginlik bulacak) <br />Kâf (K) ise gaibi gelir hürrem <br />(K ise gurbetteki yolcusu gelecek ve sevinecek) <br />Lâm (L) ol emin olur hoş dem <br />(L hoş vakit geçireceğinden emin olur) <br />Mim (M) Muradını alacak <br />Nün (N) Hatırı melül olacak <br />(N ise gönlü üzülecek) <br />Vay (V) işleri olur âsân <br />(V ise işleri kolayca olur) <br />Ha (H) hüzünle olur giryan <br />(H ise üzüntü ile ağlayacak) <br />Ya (Y) Taata muvaffak olur <br /> <br /> <br />Allah adıyla başlarız haberi <br />Kıldı takdir şems ile kameri <br />Hamd lillah Habibine salavat <br />Şems ve mah eledikçe hoş harakât <br /> <br />Ba'dehu (sonra) der Hakkı ey ehli hitap (ey sözümü dinleyenler) <br />Ehl- i heyet (astronomlar) sözüncedir bu kitab <br />Nazım kıldım kitab-ı nıu'teberi (değerli kitabı) <br />Dedim ismin menazil-i Kameri (ay durakları-konakları) <br />Oldu ebyatı (beyitleri) yüz doksan <br />Bin yüz altmış yedi idi sal (yıl) ey can <br />Çerh-ı sâmin (sekizinci felek) ki on iki bölünüyor <br />Her bölükte otuz sehim (pay, ok, yay) bulunur <br />On iki burcu on iki Ay olur <br />Üç bahar olur dahi yay olur <br />Üç harif (güz) olur üç dahi kıştır <br />Çar fasıl (dört mevsim) on iki ay olmuştur <br />Evvel azar (Mart) ikinci Nisandır <br />Üç eyyar (Mayıs) râbiî (dördüncüsü) Haziran'dır <br />Hâmis (beşinci) oldu Temmuz ve sadisi (altıncısı) Ab (Ağustos) <br />Oldu Eylül sâbiî (yedincisi) behesab (sayıla) <br />Sâmin ve tâsi (sekiz ve dokuz) oldu teşrineyn (Ekim, Kasım) <br />Kış dû Kânun (Aralık, Ocak) ve yek (bir) Şubat ey zeyn (süslü) <br />Gelmedin gün burûc evâiline (burçlar ortasına) <br />On gün akdem (evvel) şuhûr-ı rum (Rum ayları) biline <br />On iki burca bunlar esmadır (isimleridir) <>ahi beş saat olşeb (o gece) uyuma ta <br />'im yirmi birinci belde (şehir) beta <br />fokta-i mağribin cenubunu al (batı noktasının güneyini al) <br />'â yirmi sekiz dereceye gel <br />Kil,t ı enrlıtır (felek kıtasıdır) ki sâde olur I M. n,u (yıldız) etrafına kılade (gerdanlık) olur Ihın bu adı Kılade'dir ey can <br />ı i e di burcun etti mekân (Cedi burcunun ortasını kendine yer edindi) e di saat olsa şeb râyih (şayet gece yedi saat gidici olsa) H.ıi.ı bist-ü düm adı Zâbih (Bata yirmi iki adı Kesen) Nokta i mağribin Cenubunu al (batı noktasının güneyini al) A n,hm on sekizinci cüzü'de kal İki yıldız, şimalidir a'zam (en büyük kuzeylidir) <br />Itn küçük necm (yıldız) anınla adı ganem (koyun) / <br />,',ıl>ıh ânı eder gibi kurban (Kesen, onu kurban eder gibi) Ol de iv üçüne oldu mekân (Delv burcu üçünün yeri oldu) ll<lı cihetten="" muhaddet="" en="" devretmede="" yer="" kadar="" saatte="" arktan="" garbe="" devrin="" udan="" bile="" kendiyle="" garb="" 3ece="" gurub="" lem="" devrinden="" zerinde="" minde="" kada="" bensi="" sehm="" lemden="" lemin="" kutbundan="" kutup="" jarptan="" ahestece="" lsa="" devir="" larptan="" deveran="" ur="" devre="" rusunda="" sekizinci="" kutbu="" cerhle="" devreyler="" rarptan="" cerh="" harptan="" utarid="" mlenin="" hepsinin="" at="" zere="" kemli="" ccrhiyle="" garptan="" arka="" dahi="" devr="" devresin="" min="" erlenir="" san="" kavun="" dilim="" asl="" fasl="" pay="" tut="" hut="" oniki="" buruca="" etmedin="" akdem="" rum="" lar="" ayyar="" tabak="" har="" rineyn="" kanun="" mah="" azar="" beraber="" ebe="" rebi="" nisan="" eci="" onunda="" sevr="" bahar="" birdir="" ana="" nahar="" puser="" ul="" seretan="" temuz="" seyf="" hemam="" keser="" ustos="" sayf="" yaz="" ikisinde="" harif="" mevsimi="" zarif="" evveline="" 0="" geceye="" beraberdir="" ekim="" mevsiminin="" eyyami="" ze="" onikinci="" akrep="" ten="" sani="" hiri="" son="" unu="" 01="" mahruy="" birinde="" tahvil="" eder="" evvel="" ita="" ey="" fata="" onbirinci="" gelir="" binin="" evveli="" arbain="" ebten="" sanidir="" orta="" otuzbir="" irinde="" delve="" sonu="" 6="" rabi="" rt="" rubu="" dokuzu="" siinde="" nde="" burcu="" seyreder="" olup="" yine="" nevruz="" emsi="" ih="" heft="" mahsus="" zarf="" tbril="" c="" s="" haziran="" hemze="" temmuz="" rin="" nun="" ubat="" iha="" ebced="" zevabid="" hevvez="" beced="" hevza="" ced="" yirmi="" sekiz="" harfin="" geri="" yazar="" lda="" biri="" eced="" ha="" tertip="" daim="" devreder="" azerle="" ede="" tarh="" mart="" muharremle="" ger="" kumun="" ayda="" rmek="" harfini="" harfiyle="" ahad="" mecmu="" bundan="" saymaya="" gayet="" bulur="" sona="" rresi="" ilk="" nden="" muharremdir="" arapta="" araplarda="" kamerdir="" safer="" ad="" rabia="" eliftir="" cemez="" recep="" aban="" ramazan="" evval="" de="" ka="" cim="" hacce="" zil="" ehec="" zed="" yud="" sene="" olan="" bin="" geldi="" sal="" muharrem="" dal="" elif="" daimdir="" olmaz="" muhtelif="" durmadan="" ner="" istersen="" kimle="" cem="" gurre="" li="" tamam="" nlerinde="" hu="" dam="" iptida="" emsin="" bilesin="" gider="" on="" derece="" yle="" hesap="" et="" pes="" rumdan="" aylardan="" yerini="" hi="" ma="" ola="" andan="" burcun="" seyirgah="" seyir="" iken="" tir="" ihtiyar="" ta="" kmi="" var="" ebin="" tazif="" iki="" zam="" edip="" adet="" kene="" oldusa="" emse="" cay="" emsten="" la="" burca="" ver="" tan="" sayma="" maha="" hamel="" bulunsa="" bed="" etmeyi="" sen="" sevre="" tezyic="" h="" bina="" salah="" cevza="" kat="" siyab="" elbise="" oku="" akar="" devab="" seretanda="" irsali="" heber="" haber="" mushil="" hacet="" idir="" esed="" dilemek="" burcunda="" olsa="" cedid="" nisvan="" nlarla="" nasip="" abid="" mizan="" bey="" ira="" sohbet="" dinle="" lehnan="" deva="" derde="" akrepte="" gerek="" ifaf="" temizlenmek="" klerden="" nmak="" f="" ibadet="" hacamet="" kavs="" kan="" zelce="" cedi="" ziraat="" yap="" delv="" tur="" deh="" ata="" binmek="" belde="" b="" ev="" ehre="" girmek="" llut="" gelse="" eyle="" deryada="" sefer="" burcuna="" gelince="" denizde="" ud="" irkettir="" ticaret="" mu="" teber="" vermek="" ticarette="" hin="" tarihinde="" tam="" buldu="" takvim="" hitam="" ettin="" dilediklerini="" hakka="" halde="" te="" l="" hudaya="" kr="" halk="" etti="" eflak="" bunca="" yaratan="" a="" rler="" olsun="" k="" felekleri="" senin="" in="" dostuna="" m="" ba="" der="" sem="" ayan="" felek="" ilmini="" nahs="" sa="" d="" saati="" beyan="" ettim="" otuz="" beyt="" mutlu="" mutsuz="" saatleri="" lemde="" bildim="" essir="" allah="" veli="" rabt="" esbabe="" varsa="" hepsini="" birer="" sebebe="" er="" bilmek="" dilersen="" un="" saat="" kmeder="" dem="" nuhuset="" ya="" anda="" hangi="" mutluluk="" veya="" mutsuzluk="" p="" u="" an="" seyyara="" bul="" hakimdir="" zaman="" ki="" haftadan="" her="" seyyarenindir="" zun="" o="" saatinde="" odur="" kim="" hemen="" fzet="" bil="" kevkeb="" eds="" bir="" ce="" diki="" dir="" hep="" harf="" havvaz="" hafta="" salise="" ler="" n="" kimi="" olarak="" bazan="" tjtarid="" talip="" pazar="" ikinci="" teri="" seh="" galip="" genellikle="" amba="" nda="" amil="" embe="" cuma="" ay="" sebt="" oldu="" ol="" saniye="" mil="" cumartesi="" gecesi="" kinci="" harflar="" da="" bazar="" meh="" erba="" aya="" r="" pazara="" ertesi="" ne="" rtlere="" ok="" e="" sebte="" keyvan="" mir="" embeye="" cumaya="" cumartesiye="" hal="" fz="" re="" eb="" ruz="" il="" saatinden="" al="" inde="" gece="" z="" saatlerinin="" dan="" yedi="" seyyareyi="" ile="" say="" gel="" i="" t="" merih="" ems="" ve="" hre="" ye="" beyit="" itl="" le="" kamer="" den="" bu="" tertib="" zre="" hem="" devret="" lini="" mini="" metle="" olur="" seyyareler="" im=""><>l .sal doğanda hüsn-ü cemal (güzel yüz) <br />olur az kısmeti fakir-ül hal (Kısmeti az ve fakir olur) <br />Evsatı mü'zi (inciten) halk ona düşman <br />Minidir sahi (eli açık) sever mihman (misafir) <br />Çünkü it salı gelse gülle ve nan (ürün ve ekmek) <br />Hem aziz ola hem bahası gıran (pahalı) <br />Çoğ olur ve mevt (ölüm) ve katl-i insani (adam öldürme) <br />Hem de düzd (hırsızlık) -ü muhil (aldatma) ve şeytanî <br />Kış hafif ola meyveler hem ucuz <br />Kışta cinn-üaman (emniyet ve selâmet) olur şeb ve ruz (gece ve gündü <br />Ol salâe doğsa kız ya oğul <br />Ola bed güy (çirkin sözlü) ve hem haris ve ekül (hırslı ve obur) <br />Evsafında doğan eder kavga <br />Âhirinde kanaat ede vefa <br />Çün gelir sâl-ı hük (domuz yılı) olur hasta <br />Emir ve a'yan-ı şehir (şehrin ileri gelenleri) Pîveste (daima) <br />Padişah aralarına hilaf (uyuşamamazhk) <br />Vaki olup çağ ola cenk ve musaf (savaş ve barış) <br />Çoğ olur hat ve şair kalil (ekin ve arpa az) <br />Âfet eyler taroye hem ta'cil (taze şeylere hastalık çabuk gelir) <br />Halk yerden yere kona ve göçe <br />Hem reaya müşevveş ola kaç (halk şaşırır ve kaçar) <br />Çoğ olur anda düzd (hırsızlık) ve tarar aran (kötülük işleyen) <br />Ola kış nerm (yumuşak) hem dıraz (uzun) o zaman <br />Ol sâlde doğsa bir ferzend (oğul) <br />Olur ol tiz höy ve hoyeş pesend (Mahalle ve akrabanın seçkini olur) <br />Evsafında doğarsa kâzib (yalancı) olur <br />Âhirinde halım ve ragıb (beğenilmiş) olur <br />Hem olur sâl-ı fare (fare yılı) dur (uzak) zeman <br />Hoş bu tertib ile eder devran (döner) <br />Halkı fahm eyledinse (anladınsa) ey Hakkı <br />Masivayı (Allah'tan gayrı olanı) yoğ anla bul Hakkı (Allah'ı). <br /> <br /><span style="font-weight: bold;">RUBAIYYAT</span> <br />Halk eyledin ey Hiidâ bu gayretgahi (Ey Allah! bu çalışma yerini yarattın) <br />Eflâk ve anâsır ve bu şems ve mahi <br />(Feleklerle unsurları ve bu güneşi ay'ı) <br />Kur'ân'da dedin fe sümme vechuîlahi <br />jtlâhî erineleşya'e kemâ hi <br />(Ya Rabbi bize eşyayı olduğu gibi göster) <br />Eflâk-ü anâsır ve mevâlid ey dil <br />(Ey gönül feleklerle unsurları ve mevâlidi) <br />Ecsam-ü sanayi ve suvar'dır hep bil <br />(Hepsinin cisimler, sanatlar ve suretler olduğunu bil) <br />Çün âlemedir hükmü sunî şâmil <br />(Çünkü Allah'ın işlevi bütün âlemi kaplar) <br />Pes heyeti âlemi tefekkür hoş kıl <br />(O halde tüm âlemi iyice düşün) <br />Eflâk ile devr eder kevâkip her an <br />(Yıldızlar, her an feleklerle dönerler) <br />Te'sir edüp imtizaç eder bir erkân <br />(Bir tarafı te'sir edip birleşir) <br />Dört tabi muhalif olsa memzuç ey can <br />(Dört unsur ayrı da olsa birleşiktir ey can) <br />Madeniyle nebat olur ve hayvan insan <br />(Madenle bitki ve hayvan insan olur) <br />Hakkı! bu Cihanı bil kitab-ı hikmet <br />(Hakkı! bil ki bu cihan bir hikmet kitabıdır) <br />Eflâk ve anâsırı huruf ve kudret <br />(Feleklerle unsurları, harfler ve kudrettir) <br />Terkip ve mevâlid ve kelâm-ı izzet <br />(Karışım ve mevâlid ve Allah'ın sözleri) <br />Fehmet kelimât-ı Rabbi, al çok ibret <br />(Rabbın kelimelerini anla ve çok ibret al) <br />Bulan kelimât-ı Rabbi'den manayı <br />(Allah'ın kelimelerinden manayı bulan) <br />Hiç olmaz o, harfgir ve kor kavgayı <br />(O hiç kimsenin aybmı aramaz ve döğüşü bırakır) <br />Tuba ana kim o fehmeder eşyayı <br />(Eşyanın özünü anlayan ne mutludur) <br />Ne görüp işitse yad eder Mevlâyı <br />(Her ne görüp işitse Allah'ı anar) <br />Hakkı, dile gel kılma heves dünyaya <br />(Hakkı! gel, dünyaya heves etmemeyi dile) <br />Emvâcı koyup kendini sal deryaya <br />(Dalgaları bırak kendini denize salıver) <br />Bak bu kelimât-ı Rab olan eşyaya <br />(Allah'ın kelimeleri olan bu eşyaya bak) <br />Hoş bu kelimâtı anla dal manaya <br />(Bu kelimeleri güzel anla ve manalarını derin düşün) Bu bahr ne eksilir ne artar asla <br />(Bu deniz katiyyen ne eksilir ne artar) <br />Emvâcı gelir gider o bahre vusla <br />(Dalgaları, kesintisiz o denize gelir gider) <br />Âlem ki o mevcler gider <br />(Bir âlem ki o dalgalar) <br />Kalmaz iki an içinde bakî <br />(iki an bile içinde kalmaz gider) <br />Hakki, Hak için ver ehline dünyayı <br />(Hakkı! Allah için dünyayı istiyenlere ver) <br />Ednâyı unut sürsün ol âlâyı <br />(Sen bu alçak dünyayı unut o, sürsün safâsını) <br />Emvâv ile boş yorulma bul deryayı <br />(Sen dalgalarla boşuna kendini yorma denizi bul) <br />Yoğ anla bu mâsuvayı, bil Mevlâyı <br />(Bu dünyanın yok olduğunu anla ve yalnız Allah'ı bil) <br />Hakkı anı iste bil Cihanı fânî <br />(Hakkı! dünyanın fânî olduğunu bil. Yalnız onu (Allah'ı) iste) <br />Bul mevt-ı iradide hayat-i canı (Canın yaşantısını istekli ölümde bul) <br />Mutu kübh en tentûtü iyi tam <br />(ölmeden evvel ölünüz (hadîsini) iyi anla) <br />Dünya seni terkelmeden sen eyle anı <br />(Dünya seni bırakmadan sen onu bırak) <br />Ah savımla bağlasam dihanı hanı <br />(Ah keski oruçla ağzı bağlasam hani) <br />Akıl okusa nüsha-ı cihanı hanı <br />(Akıl, cihan kitabını okusa hani) <br />Dil bilse o ma'na-ı nihani hanı <br />(Dil, o gizli manayi bilse hani) <br />Ah sumtla bağlasam dihanı ham <br />(Ah susmakla ağzı bağlasam hani) <br />Dil söylese dinlesem nihani hanı <br />(Gönül o gizlilikleri söylese de dinlesem hani) <br />Can görse o ma'na-ı cihanı hanı <br />(Can (ruh) cihanın o manasını görse hani) <br />Aşkıyle bulaydım onu hanı ham <br />(Aşkıyla onu (Allah'ı) bulsaydım hani hani) <br />Bir bildim iki cihanı mağrur oldum <br />(Bir kere iki cihanı bildim ve gururlandım) <br />Ahkâmdı merâtibin koyup dur oldum <br />(Mertebelerinin ahkâmını bırakıp uzaklaştım) <br />Çün halle vahdet-ı vücudu buldum <br />(Çünkü hal yolu ile Allah'ın birliğini buldum) <br />Pes hıfz-ı meratibiyie mesrur oldum <br />(Sonra mertebelerini korumakla sevindim) <br />Hep varlığı bir bilince şadân oldum <br />(Tüm varlığı bir (tek) bilince çok sevindim) <br />Ahkâm-ı meratibinde nâdân oldum <br />(Mertebe (paye) lerinin ahkâmında bilgisiz oldum) <br />Çün bildiğimi görüp de hayran oldum <br />(Çünkü bildiğimi görünce de hayran oldum) <br />Her mertebede muti-i Ferman oldum <br />(Her mertebede Allah'ın emrine boyun eğdim) <br />Tevhid-i vücuda çünkü hemrah oldum <br />(Çünkü vücud birliği görüşüne uydum) <br />Ahkâm-ı meratibinde gümrah oldum <br />(Mertebelerinin ahkâmına şaştım) <br />Çün zevk-ı şuhûde erdim arâğ oldum <br />(Çünkü Allah'ı görme zevkini tattım ve bildim) <br />Her mertebesinde hoş nuı'allalı oldum <br />(Her mertebesinde lıos, Allah ile beraber oldum) <br />Zannımca yakın ve salıkla sıddlkım <br />(Yakınen bildiklerim doğrudur ve gerçektir) <br />Tevhid-i vücud ile dolu tahkikim <br />(Araştırmalarım, vücud birliğiyle doludur) <br />Her mertebede çün vücud eder hüküm değer <br />(Çünkü her mertebede hükmeden odur (Allah)) <br />Pes hıfz-ı merâtip etsem zındîkım <br />(Sonra mertebeleri saklarsam dinsizim) <br />Bil vahdet-ı âlemi ki arz-ı Haktır <br />(Bil ki âlemin birliği Allah'ın varisidir) <br />Ol şeh ki gayyurdur bu sır muğlaktır <br />(Gayretli kişi bu sırrı saklar) <br />Esrar-ı cihanı söyleyen ahmaktır <br />(Cihanın gizliliklerini söyleyen ahmaktır) <br />Hıfz edeni hıfzeden Şeh-ı mutlaktır <br />(Saklayam koruyan Allah'tır) <br />++ <br />NAZIM <br />Bu vücudun mülkü elden çıkmadan <br />Dcvr-ı eyyam ol hisarı yıkmadan (günlerin akışı o kaleyi yıkmadan) <br />Suret-ü ma'na (bedenle ruh) ikisi yar iken <br />t ki âlemde elinde var iken <br />llubb-ı dünyayı zamirinden gider (dünya sevgisini gönlünden çıkar) <br />Tâ alasın âlem4 candan haber <br />Nur-u zulmet (karanlık) ten yoğurmuşlar seni <br />Canım nur anla. Zulmet bu teni <br />Ten muradı ekl-ü şurb-u mal-u mülk <br />(Bedenin dileği, yemek içmek, mal ve mülktür) <br />Can temennası Cemal-ı Zülcelâl (Ruh ise Allah'ın cemalini görmeyi diter) <br />Lâcerem ednâ yeri edna sever (Alçak olan, şüphesiz alçak yeri sever) <br />Yani ten dünya ve can mevlâ (Allah) sever <br />Ariyet (ödünç) gömlektir on günlük tenin <br />Besle canı ariyet nendir senin <br />Âlemin sen cam hem sultanısın <br />Hayiftir kim olasın mağlub-ı ten (Bedene yenilirsen yazık olur) <br />Mecma-ul Bahreyn sensin aç gözün (îki denizi birleştiren sensin gözünü aç) <br />Cam-ı Cemsin hiçe sayma kendüzün <br />NAZIM <br />Dildedir dildar daim sanma bir dem dur olur <br />(Sevgili, daima gönüldedir. Bir an bile uzaklaştığını sanma) <br />Gerçi dil, gafletle ondan âembedem mehcur olur <br />(Gerçi gönül, bazan dalıp ondan ayrı düşüyor) Hâb-ı gafletten uyansa dil bulur dildarını (Gönül, gaflet uykusundan uyanırsa sevgilisini bulur) Can olur hazır, huzur eyler gönül mesrur olur Cennet erbab-ı dil canan cemalin seyreder (Cennet ehlinin gönlü sevgilinin cemalini seyreder) Hûr-ü gılman olmaz ol cennette nur nur olur tste sen didar-ı dildarı nazar kıl gönlüne <br />(Sen, sevgilinin yüzünü iste ve gönlüne bak) <br />Hazret-i Musa gibi can âşık ve dil Tur olur <br />Sen kitab-ullahsın ey can sendedir cümle ulûm <br />(Ey can! sen Allah'ın kitabısın. Bütün ilimler sendedir. <br />Her ne var iki Cihanda sende hem mestur olur <br />(iki tihanda ne varsa sende yazılmış olur) <br />Nasır ve Mansur idi derdi enelhakkal Mübin (Ben Allah'ım diyen Nasır ve Mansur idi) <br />Söyleyen Nasırda andan teıenınan Mansur olur (Söyleyen Nasırdır (Allah) tercüme eden Mansur olur) <br />Arif oldur kim görür nefsin bilir Hakkı hemen (Nefsini bilen ve hemen Hak'kı gören Ariftir) <br />Ol ki nefsin bilmedi bunda hem anda kör olur (Nefsini bilmeyen kör olur Hak'kı göremez) <br />NAZIM <br />Bu gönül bende iken arz ve semaya düştüm Bilmedim kendimi evham-ı sivaya (başka koruntulara) düştüm Hayli etrafa seğirdüp aradım dildari (sevgiliyi) Ayn-ı vuslatta iken (görmüşken) gayrı belâya düştüm Gerçi dost oldu bana hemreh nezd-i yek veli (Gerçi yol arkadaşım olan bir veli bana dost oldu) Ah kim gaflet ve cehlimle (bilgisizliğimle) cüda (ayrı) ya düştüm Benliğimden ki gönül beste ve can hasta idi Ben beni aşka verip bahr-ı safa (zevk denizi) ya düştüm Nefsi düşmen bilüp Allah'ı sıâdıkım (dost) buldum Fikr-i nefsini unutup Zikr-i hudaya düştüm ' Tâki dil halvet (boş) olup dost ile tenha (yalnız) kaldım Hep dua gitti hemen medh-ü senaya düştüm Asıl nağme çu (çünkü) Hak'kın nefes-i rahmetidir Hakkı, bu nağmeden ol zevk-ı neva (ses) ya düştüm <br />NAZIM <br />Habib-ullah (Allah'ın sevgilisi) mübarek batmna (karnına) taş bağladı ya'nı <br />Taam isterse batnın ver ana taş verme sen nam (Karnın yemek isterse ona ekmek verme taş ver) <br />Şikem perver ki pür hâk eylemiş divar-ı a?zasın (Organlarının duvarını fazla toprakla dolduran obur) <br />O kalmış hane-ı muzlimde görmez şems-ı tâbâni (O, karanlık bir evde kalmış parlak güneşi göremez) <br />Şikayet fvlrvcn ÜÇ günlük aklıktan değil Arif <br />O nadan kesb-ii kâr etsin ki yoktur Hak'ka teklani <br />(O bilgisiz didinip kazansın ki Hak'ka yakınlığı yoktur) Desin açlıkta var za'f ol Reseldir mani-ı taat <br />(Açlık zayıflatır tembellik verir, bu da ibadete engel olur desin) Deriz açlıktadır uns-ı Hak, oldur kuvvet-ı ruhani <br />(Biz de insanı Allah'a yaklaştıran, ruha kuvvet veren açlıktır deriz) Taam haktır açlık anı mahsus-ı havas etmiş <br />(Yemek haktır. Açlık onu seçkin insanlara mahsus kılmış) Bulur cü'ehli vecd-ii hal-ii zevk-u cezb-ı Hokkanı <br />(Açlığa alışanlar, vecd halini ve ilâhî cezbenin zevkini bulurlar) Bulan açlıkta bulmuştur fenâden devlet-ı fakri <br />(Fenadan fakirlik devletini bulan, açlıkta bulmuştur) Duyan açlıkta duymuştur rumûz-ı sırrı sübahanî <br />(İlâhî sırların işaretlerini duyan, açlıkta duymuştur) Gören açlıkta görmüştür eğer aşkı eğer ruhî <br />Alan açlıktan almıştır künüz-ı nefs-ı insanî (insan nefsinin hazinelerini alan, açlıktan almıştır) <br />Eren, açlıktan ermiştir huzur-ı hazrat-ı Hak'ka Bilen açlıkta bilmiştir ulum-ı bahr-ı irfanı <br />(îrfan denizinin ilimlerini bilen açlıkta bilmiştir) Kamu açlıktadır devlet saadet izzet-ü lezzet <br />Olur cû'ehli ruhanî dahi siması nûranî (Aç duranlar ruhanî, yüzleri de nurlu olur) <br />Şebi'den kalbe kasvettir gelen hem şehvet-ü nahvet <br />(Doymaktan kalbe, sıkıntı, şehvet ve kibirlenme gelir) <br />Bulur cû'ehli ilim ve hilm olur ahlâkî Rabbani <br />(Aç duranlar ilim ve hilmi bulur, ahlâkları da ilâhî ahlâk olur) <br />Zaif et nefsi tâ kim kuvvet-ı kudsî bula ruhun <br />(Ruhun, kudsî kuvveti buluncaya kadar nefsini zayıflat) <br />Hayat-ı candır açtık hem memat-ı nefs-ı şehvanî <br />(Açlık hem canın hayatı kaynağı hem de şehvetli nefsin ölümüdür) <br />IMI ,\ Ihıkkı! hu ckl-ii nevini koy fakr-u fena iste <br />{(tel ey I lakkı! bu yeme ve uykuyu bırak, yoksulluğu ve Allah'ta yok olmayı isle) <br />Sı ımm olsa ten köşkü bulursun genz-ı pinhanî <br />Biden köşkü yıkık olsun ki gizli olan manevî hazineyi bulasın) <br />NAZIM <br />Ey dide (göz) nedir uyku gel uyan gecelerde <br />Kevkebierin et seyrini seyran gecelerde (Yıldızlara bak seyret gecelerde) <br />Bak heyet-ı âlemde bu hikmetleri seyret (Âlemin tümüne bak ta bu hikmetleri seyret) <br />Bul sâniini ol ana hayran gecelerde (Geceleyin yaratıcısını bul ve ona hayran ol) <br />Çün gündüz olursun nice ağyar ile gafil <br />(Çünkü gündüzün nice başkalıklarla Allah'tan gafil kalırsın) <br />Koy gafleti dildardan utan gecelerde (Gafleti bırak sevgilinden utan gecelerde) <br />Gafletle uyumak ne reva abd-ı hakıra (Aşağılık kula, gaflet içinde uyumak yakışır mı) <br />Şefkatle nida eyliye Rahman gecelerde (Rahman olan Allah geceleyin şefkatle seslenir) <br />Cümle geceyi uyuma Kayyumu seversen <br />(Baki olan Allah'ı seversen bütün gece uyumazsın) <br />Tâ Hay olasın hay ile ey can gecelerde <br />(Ey can! tâ diri olan Allah ile diri olasın gecelerde) <br />Âşıklar uyumaz gece hem sen uyuma kim <br />Gönlün gözüne görüne canan gecelerde (Sevgili, gönlünün gözüne görünsün gecelerde) <br />Dil beyt-i Hudâdır anı pak eyle sıvadan (Gönül Allah'ın evidir onu başkasından temizle) <br />Kasrına nüzul eyler o sultan gecelerde (O sultan (Allah) köşküne gecelerde iner) <br />Az )'• az uyu hayrete var fâni ol andan Bul can-ı beka ol ana mihman gecelerde (Baki olan Allah'ı bul ana misafir ol gecelerde) Allah içirt ol halka mukarın (yakın) gece gündüz Ey Hakkı! nihan-ı aşk ödine yan gecelerde (Ey Hak'kı! gizli aşk ateşinde yan gecelerde) <br />NAZIM <br />Sakın ey yar-ı mihmandar uyuma <br />(Ey misafir dost sakın uyuma) <br />Gelir dil-ı beytine dildar uyuma <br />(Sevgili, gönül evine gelir uyuma) <br />Ko hâb-ı gafleti şeb, kalbe sirayet <br />(Gece, gaflet uykusunu bırak kalbe akar) <br />Nice zahir olur esrar uyuma <br />(Nice sırlar görünür uyuma) <br />Dilersen Hayy-u kayyumun rızasın <br />(Cenab-ı Hak'km rızasını dilersen) <br />Gece tenha otur zinhar (sakın) uyuma <br />Çü şeb îkbal-ı ferrûh buldu uşşak <br />(Çünkü âşıklar uğurlu dilediklerini gece buldular) <br />Gözet sen, sen de bul didar (sevgiliyi) uyuma <br />Edüp tazyi-i evkat uyuşa halk <br />(Halk uyuşa vakitlerini kaybederler) <br />Sen etme zayi ol bîdâr uyuma <br />(Sen vaktini ziyan etme, uyanık ol, uyuma) <br />Gam aşk eylese şeb kalbi meksür <br />(Aşk tasa eylese gece kırgın kalbe) <br />Gelir tahtına ol cebbar (Allah) uyuma <br />Gam aşk olsa mihman koyma tenhâ <br />(Aşk tasa olsa misafiri yalnız bırakma) <br />Ana ver Hak'kı her ne var uyuma <br />NAZİM <br />Dün gece târuz enis-can hayal-ı yar idi <br />(Dün gece sabaha kadar sevgili, dostunun hayalinde idi) <br />Gözlerim gerçi uyurdu akl-u dil hûşyâr (uyanık) idi <br />Lezzet-ı güftar-ı canan, canda kalmıştır henüz (Cananın tatlı konuşması hala canda kalmış) <br />Allah Allah o ne şirin leb şeker güftar idi (Allah Allah o ne tatlı şeker dudaklı konuşma idi) <br />Vah gitti hatırımdan ne dedi duşta (rüyada) bana <br />Gerçi kârım tâ seher ol sözleri tekrar idi <br />(Gerçi kazancım şafak sökünceye kadar o sözleri tekrarlamaktı) <br />Rûz çeşnimde şeb-ı muzlimdir ol ruhsârsız (Gündüz, sevgÜisiz, gözümde karanlık gecedir) <br />Ey hoş öl şeyler ki çeşmn dilde ol ruhsâr idi (Ey hoş ol şeyler ki gönül gözünde o sevgili yüz idi) <br />Nevm-ı ehl-ı dil huzur-ı hazret-ı dildar olur (Gönül ehlinin gönlü hazret-i Allah'ın huzuru olur) <br />Çünkü her dem arzusu dilde ol didar idi <br />(Çünkü her dem gönlünün arzusu sevgilinin cemali idi) <br />Arifin çeşmî (gözü) uyur kalbi uyumaz aşkla <br />Kim ezelden aşk ana her halde yar-ı gar idi (Ezelden beri aşk, ona her durumda sadık dost idi) <br />Hâb hoş olsun halâl o ayne kim duşta görür (Halâl hoş olsun o göze ki rüyasında görür) <br />Anî kim Hakkı anınçün bir zeman bidar idi <br />(O zati ki Hak'kı onun için bir zaman uyanık idi) <br />N A z I M <br />illa pür sevda ki aşk olmuş sana me'vâ <br />(Çok istekli bir aşk ki sana barınak olmuş) <br />Hitab-ı müstetabın bil hazar kıl etme hiç ifşa <br />(Seninle hoş konuşanı bil, sakın kimseye açıklama) <br />Eğer bir cevher aldınsa muhit-ı aşktan zinhar <br />(Eğer aşk çevresinden bir cevher aldmsa sakın) <br />Am can içre hıfzet söyleme bir kimseye anda <br />(Bilerek bir kimseye söyleme canın gibi sakla) <br />Sözün sünnetle şar'olsun bulunsa âkıl-ı agah <br />(Uyanık bir akıllı bulunsa sözün sünnet ve şeriata uysun) <br />Hadis-ı aşkı sermed sever bulursun mest-ı na perva bulursun <br />(Sakıncasız kendinden geçeni, aşk sözünü daima sever) <br />O kim hürsend-ü sakindir bu cism-ı tenk muzlimde <br />(Durgun ve kanaatkar olan o narin vücud karanlıkta) <br />O dil mülkünde seyretsin ki dildir gülşen-ı ziba <br />(O gönül ülkesinde gezsin ki lâtif gül bahçesi gönüldür) <br />Bu tenden Âdem-u Havva bigayet ruşen (çok parlak) olmuştur <br />Veli ma'nada akl-u nefs küldür Âdem-u Havva <br />(Lâkin manada akl-u nefs Âdem ve Havva'da bütündür) <br />0 kim nefsiyle kalmıştır enaniyet (benlik) le dolmuştur <br />01 ehl-ı resm âdettir ana söz kalmamış asla <br />Hadis-ı aşk emanettir anı ifşa hıyanettir <br />(Aşk haberi emanettir onu açıklamak hainliktir) <br />Ne bilsin gafil-ı hodbin kelâm-ı âşık-ı mevlâ <br />(Allah âşıkının sözünü bencil gafil ne bilsin) <br />Gönülden hikmeti nâ ehle izhar eyleyen zalim <br />(Gönülden hikmeti ehliyetsiz kimselere açıklayan zalim) Kalır mahrum o hikmetten dili muzlam olur a'ma <br />(O hikmetten yoksun kalır gönlü kararır, körleşir) Rumuz-ı aşkı tasrih eyleyen meftundur ey Hakkı (Aşkın işaretlerini açıklayan, düşkündür ey Hakkı Denilmiş hoş kelânv-ül âşıkın yatvı ve lâ yervâ (Âşıkların sözü hoştur (katlanılır ve gösterilmez) denilmiştir) <br />NAZİM <br />Seninle olduğum an içre pür safa olurum (Seninle olduğum an içinde çok sevinçli olurum) <br />Benimle çün olurum zevkten cüda olurum (Yalnız kaldığım zaman neşesiz olurum) <br />Seninle pür taleb-u şevk-u zevk hoş hulkum (Seninle çok istekli, neşeli, sevinçli ve hoş huyluyum) <br />Benimle pür keder-ü havf-ü pür eza olurum (Benimle çok kederli, korkak ve incitilmiş olurum) <br />Seninle cennet olur dil benimle düzahtır (Gönlüm, seninle cennet benimle cehennem olur) <br />Seninle cümle devayım benimle dâ olurum (Seninle her şeye ilâcım benimle dert olurum) <br />Seninle kıble-i halkım, benimle merdüdüm (Seninle halkın kıblesiyim, benimle dönüğüm) <br />Seninle hürrem olur dil, sana feda olurum (Seninle gönül sevinçli olur, sana feda olurum) <br />Seninle izz-ü saadet müyesser oldu bana <br />(Seninle değerim yükseldi. Bana kolaylıkla mutluluk geldi) <br />Benimle zahir ve batında bi neva olurum (Benimle dış ve içte fakir olurum) <br />O kimsekim lahid sinesi gülüstandır <br />(Çukur, mezar göğüsü gülbahçesi olan o kimse) <br />Demez ki kabirde mürâne ben gıda olurum (Mezarda ben, karıncalara gıda olurum demez) <br />Lahid nedir ki bu eflâke hem bu can sığmaz (Mezar nedir ki bu feleklere hem bu can sığmaz) <br />Geçince penc-ü şeşi vasıl-ı Hûda olurum (Beş ve altısı geçince Allah'a varmış olurum) <br />Gehice ayine-i ruşenim tehaffuz için (Bazan parlak bir aynayım korunmak için) <br />NAZIM <br />Allah Allah ismini zikreyle (ân) candan bir zeman <br />Tâ müsemma aşkı nurundan dola leyl-ü nahâr <br />(Aşkla adını andığın (Allah'ın) nurundan gece ve gündüz doluncaya kadar) <br />Bulsa dil sultan-ı aşkı rehzen-i dinden ne gam <br />(Gönül, aşk sultanını bulsa din yolunda üzüntüsü kalmaz) <br />Rehber dünden ganîdir yoğ anınçün intizar <br />(Gönlü zengin olan yol gösterici için bekleyiş yok) <br />Aşkı söyle aşkı iste aşkı oku aşkı bil <br />Aşkı güş ol aşkı puş ol aşkı nuş ol aşkı hâr <br />(Aşkı dinle aşkı gizle aşkı iç aşkı yut) <br />Tâ ki aşk olsun vücudun sende benlik kalmasın <br />Çünkü benlik kalmaz oldun ayn-ı aşk-u şehriyar <br />(Çünkü benliğin kalmaz aşkın gözü ve sultanı oldun) <br />Bir kabadır kamet-i insana bu şer'ı-şerif <br />(Şu şer-ı şerif, insanın vücuduna bir kaftandır) <br />Aşk ana atlas batana akıl ona nakş-ü nigar <br />(Aşk ona atlastan bir astar, akıl ona nakış ve resimdir) <br />İkisi bir cinstir bil şey'i vahid (tek şey) tir veli <br />Aşktır bahr-ı muhit ve akıldır mevc-ü bihar <br />(Aşk, okyanus denizi, akıl da denizlerin dalgasıdır) <br />Akıl burhanı gibi ger hum-ı aşk olsa ayan <br />(Eğer aşkm güzelliği aklın delili gibi açık olsa) <br />Perde-i vehm^ü hayalâtı ederdi tarumar <br />(Kuruntu ve hayallerin perdesini darmadağın ederdi) <br />ÇUn nazardan lav olar tomar evham-ü hayal (Çünkü hayal ve kuruntu tomarı gözden kaybolur) <br />Pak olur mirat-ı âlem cümle kalmaz bir gubar <br />(Âlemin aynası, tertemiz olur, üzerinde bir toz bile kalmaz) <br />Hârzâr-ı kesret içre vard-ı vahdet seyreden <br />(Dikenlik yığını içinde vahdet (birlik) gülünü seyreden) <br />Arifin çeşminde Hakkı! âlem olmuş lâlezar (Arifin gözünde Hakkı! âlem lalelik olmuş) <br />NAZIM <br />Hüdadır mani-ü mu'ti felekle kâr-ü barım yok <br />(Veren de alan da Allah'tır. Felekle bir alışverişim yok) <br />Gönül mirat-ı safidir cihandan bir gubarım yok <br />(Gönül tertemiz bir aynadır. Cihandan bir toz kaptığım yok) <br />Bülend-ü pest-ı âlemden ganidir himmet-ı tabım (Huyumun himmeti âlemin yükseliş ve alçalışından zengin) <br />Ki endûh-ı sema-ü arz-ü derd-ü rüzigarım yok (Ki yer ve gök üzüntüsü ile dert ve zamanım yok) <br />Gönül ki bâb-ı Mevlâdır yogandan taşra bir şüğlüm (Gönlüm Mevlâ kapısıdır. Onun dışında başka bir işim yok) <br />Anın aşkıdır dilde bir gayri nigârım yok (Gönlümde yalnız onun aşkı var başka bir suret yok) <br />Tecerrüttür libasım fakrdir fahrim bu aşk içre <br />(Bu aşk içinde elbisem soyutluk, öğünmem fakirliktir) <br />Libas-ı cisme ol yüzden benîm hiç itibarım yok <br />(Bu yüzden beden elbiselerine hiç değer verdiğim yok) <br />Huyula suretin koydum ki irem leb-ı ma'naya (Maddî olan sureti bıraktım ki ma'na kıyısına varayım) <br /> <br />Huyûlâdan bu surettir mücerred perdedarım yok (Bu suret maddeden arınmıştır artık perdecim yok) <br />Enaniyetle hor olmışken erdi aşktan izzet (Benlik onu bitirirken aşktan azizliğe erdi) <br />Gönül mülkünde sultan oldum uslu itirazım yok <br />(Gönül ülkesinde sultan oldum hiç özür dileyişim yok) <br />Ulüvv-ı himmet-ı aşkı bulup dil geçti ejlûke <br />(Aşkın yüksek himmetini bulan gönül feleklere geçti) <br />Edayı izzet-ü lezzat-ı aşka iktidarım yok <br />(Aşkın bu izzet ve lezzetini ödemeye gücüm yetmez) <br />Derün-ı dilde bir aşk-ı Hudâdır yar~ı garım kim <br />(Gönlümün içinde Allah aşkı var. Sadık dostum kim) <br />İki âlemde hem andan cüda bir yar-ı garım yok <br />(îki âlemde de ondan başka sadık bir dostum yok) <br />Cihan cay-ı karar olmaz ana dil vermem ey Hak'kı <br />(Cihan yerleşilecek yer olmaz. Ey Hak'kı! ona gönül verme) <br />Feda-yı aşktır canım bir an ansız kararım yok <br />(Canım aşka fedadır. Bir an bile onsuz duramam). <br />NAZIM <br />Âlem içinde ayan-ü Pinhan (açık gizli) Gelir elbette sana kısmet olan <br />Kişinin gece ve gündüz talebi (isteyişi) Olamaz rızk-ı kesirin (bol rızkın) sebebi <br />Rızkına kani olan ehl-ı muzak (zevk sahihleri) Oliser mazhar-ı ismi rezzâk <br />(Rızık verenin ismine nail olurlar) Seni yoktan var eden aç etmez <br />Gayrı kapılara muhtaç etmez Yürü var Hak'ka tevekkül eyle <br />Halına sab-rü tahammül eyle <br />Güne-ı kâşânade (kâşane köşesinde) rahat hoştur <br />Dade-ı Hak'ka (Allah vergisine) kanaat hoştur Bilir ahvalini rezzak-ı hakim <br />(Hakim olan rızık verici, hallerini bilir) Rızkım vakt île eyler teslim <br />(Kı/kıııı v;ıkiı gelince sana verir) <br />Male mevkuf (bağlanmış) değil erzakın (yiyeceklerin) <br />Gayr-ı yüzden yetürür rezzakın (Allah başka şeyden rızkını verir) <br />Çeşmini hatırını eyle gani (Gözün, gönlün tok olsun) <br />Kerem et olma güda çeşm-ı deni (Kerem et dilenci ve aç gözlü olma) <br />Çekme hiç gürsenlikten haşyet) (Aç kalacağından hiç korkma) <br />Kulun aç kor mu veli ni'met <br />(Veli ni'met (Allah) hiç kulunu aç bırakır mı) <br />Bizi ey Hay Hüday-ı müteal (Ey diri ve ulu Allah bizi) <br />Rızık için kılma perişan ahval (Halimizi rızık için perişan etme) <br />Zikrini dilde giday-ı ruh et (Zikrini gönülde ruhun gıdasını et) <br />Canda hikmet kapusun meftuh et (Canda hikmet kapısını açık bırak) <br />NAZIM <br />w <br />Bir Hüdadan gayrı yarı istemem (Allah'tan başka bir dost istemem) Ol gülün indinde hâri istemem (O gülün yanında dikeni istemem) Gayrı yarın var ise var anda kim (Başka bir dostun varsa var onda kim) Dilde Bari gayrı Bârı istemem (Gönülde Allah, ondan başkasını istemem) Andan özge baht-ü rahtı aramam (Andan başka şans ve yol aramam) Zikr-ı Hak'tan gayrı kârı istemem <br />(Allah'ı anmaktan başka bir kazanç, islemem) <br />Dü (iki) cihanı ehline verdini hemen <br />İsterini dildari dâri istemem <br />(Sevgiliyi isterim barınak istemem) <br />Kaf-ı dilde bulmuşum simürgi ben <br />(Ben gönlün Kaf dağında Anka kuşunu bulmuşum) <br />Gerges-ı murdar huvarı istemem <br />(Pislik yiyen akbabayı istemem) <br />Bâr-ı sultanım anın destindeyim <br />(Dayanağım sultandır onun dindeyim) <br />Hakiden içre gubarı istemem <br />(Arz küresi içinde tozu-lekeyi istemem) <br />Yar-ı garım gamküsarim Hak'ki pes <br />(Sadık dostum, teselli verenim bana yeter Hakkı) <br />İstemem ben gayrı-yarı (başka dost) istemem <br />NAZIM <br />Gönül aşkında na pervadır ey dost <br />(Ey dost, senin aşkında gönül korkusuzdur) <br />Seni sevmek aceb sevdadır ey dost <br />(Seni sevmek şaşılacak bir aşktır ey dost) <br />Adû bilmez bu manayı ki dâim <br />(Düşmen bu ma'nayı bilmez ki daima) <br />Dil-ı âşık sana me'vâdır ey dost <br />(Sevenin gönlü sana barınaktır ey dost) <br />Cemalin arzu eyler kamu şey (bütün şeyler) <br />Cihan pür şûr-ü pür gavgadir ey dost <br />(Cihan çok gürültülü ve çekişmelidir ey dost) <br />İkilik perdesi ref'oldu dilden (gönülden kalktı) <br />Dü âlemden gönül yektadır ey dost <br />(iki âlemden gönül yalnızdır ey dost) <br />ÇU gelmez hatıra pervayı ağyar <br />(Çünkü yabancıların korkusu hatıra gelmez) <br />Gönül şüride-ü şeydadır ey dost <br />(Gönül perişan ve şaşkındır ey dost) <br />Eğerçi rütbe-i akıl oldu âli <br />(Gerçi aklın rütbesi, makamı yüksektir) <br />Makam-ı aşk hem âladir ey dost <br />(Fakat aşk m;ık;ımı oıulaıı çok daha üstündür ey dost) <br />Cihan lezzetleri buldum çit helva <br />(Gerçi dünya lezzetlerini tatlı buldum) <br />Veli aşkın mı ahlâdır ey dost <br />(Fakat aşkmki ondan çok daha tatlıdır ey dost) <br />Şuûnün seyreder âlemde ol can <br />(O can, âlemin olaylarını seyreder) <br />Ki çeşmî aşk ile binadır ey dost <br />(Ki onları aşk gözü ile görür ey dost) <br />Çü sensin evvel ve âhir sirr-ü zahir <br />(Çünkü ilk ve son açık ve gizli olan sensin) <br />Bu Hakkı hiç-ü-na pidâdir ey dost <br />(Bu Hakkı hiç olan ve görünmeyendir ey dost) <br />NAZIM <br />Marhaba ey aşk-ı pâk ey yar-ı gâr (sadık dost) <br />Her gönül eğlencesi sen ey nigar (sevgili) <br />Aklı külsün cana cansın ey peder (baba) <br />Hep senin destindedir tedbir-ı kâr <br />(Bütün işlerin tedbir ve idaresi senin elindedir) <br />Can-ı âlemsin dahi ayn-ı ayan <br />(Açık bir gözle dahi sen âlemin canısın) <br />Âlemi sevkınla kıldın bi karar (Âlemi şevkinle kararsız kıldın) <br />Hüsn-ı ma'şuk-u gam-ı uşşaksın (Güzel sevgilisin ve sevenlerin derdisin) <br />Sen sana âlemde sen ma'şuk-u yâr Rüz şeb senden bulur nur-ü züiâm <br />(Gece gündüz ışığını ve karanlığını senden bulur) Zülf-ü rûyun aksidir leyl-ü nahâr <br />(Yansılayan gece ve gündüz, yüzünün kâkülündendir) Bağıban-ı dilsin ey sakı müdam <br />(Ey daimi sulayan, gönlün bahçıvanısın) Revnek-ı âlemsin ey bağ-u bahar <br />ALEMİN AYDINLIĞISIN ey bağ-ıı bahar) ( <ııı ı yjılustamsın ey bahr-ı hayat (Gül bahçesinin canısın ey hayat denizi) Hüsn-ü ihsanınla buldun iştihar (Güzelliğin ve bağışlamanla şöhret buldun) Âlemi mest eylemiş hoş demlerin ttr-ı can-ü dilsin ey müşk-ı tetar (Ey güzel kokan gül, can ve gönlün İtrisin, hoş koku verirsin) Buldu Hakkı, dilde tenha sohbetin (Hakkı, tenha olan gönlünde sohbetini buldu) Gavs-ı ulvi sensin ey Yusuf izar (Ulu Gavs sensin ey Yusuf yanaklı) NAZIM Perde-i can içre aşkın nice bin envar var (Can perdesi içinde aşkın nice bin nurları var) Hüsn-ı aşk-ı pâk ile âşıkların bin kârı var (Güzel ve temiz aşk ile âşıkların bin kârı var) Akıl der kim şeş cihetten taşra canın yolu yok (Akıl, canın taşraya altı yönden yolu yoktur der) Aşk der vardır yakın yol nice bin seyyarı var (Aşk, yakın yol var binlerce gezicisi de var der) Akıl bu bazarı görmüş eylemiş bey'ü şıra (Akıl, bu pazarı görmüş ve alış veriş yapmış) Hem bu bazar içre aşkın başka bir bazarı var (Fakat aşkm bu pazar içinde başka bir pazarı var) Derdkeş (dertli) âşıkların gönlünde yüz bin zevk olur Tire dil akılların kalbinde bin efkârı var (Gönülleri kara akılların kalbinde bin türlü düşünce var) Akıl der rah-ı fenaya gitme kim yer hârdir (Akıl, fani olma yoluna gitme, yer dikenlidir der) Aşk der vardım fenaya nice bin gülzarı var (Aşk, fenaya vardım nice bin gül bahçesi var der) Aşk der ey akıl varlık perdesin refeyle bak (Aşk, ey akıl varlık perdesini kaldır da bak der) Kim gömükte seyredersin Cennet-ii enharı var (Kim gönülde seyredersin cennet ve nehirleri var) Aşk-ı Hak, Hakkı güneştir ebr-ı hiref içre nihan (Hakkı! Allah aşkı, sanat bulutu içinde gizli güneştir) Çün zuhur eyler huzurunda kimin güftari var (Çünkü kimin sözü varsa onun huzurunda görünür) NAZIM Aşktır vasıta-i vuslat-ı yar (Sevgiliye kavuşmanın vasıtası aşktır) Aşktır rabıta-ı kurb-ı nigâr (Sevgiliye yakın olma bağı aşktır) Âdemi mihr-ı Hüday-ı müteâl (Âdemi, ulu Allah'ın şefkat ve sevgisi) Mihr bâlâya çeker jale misal (Sevgi, çiğ gibi yükseklere çeker) Aşk ile zail olur zülmet-ı can (Camn-ruhun karanlığı aşk ile yok olur) Nitekim mihr ile târık-ı cihan (Nitekim sevgi, dünyayı unutturur) Aşk olur sine-i âşıkta surûr (Aşk, âşığın gönlünde sevinç olur) Aşk olur dide-i gamdide de nûr (Aşk, üzüntü duyanların gözünde nûr olur) Birbirine bu vücud-ı insan (Bu insan vücudu birbirine) Oldu ayine-i aşk-ı yezdan (Allah aşkının aynası oldu) Aşk-ı yar arada bir surettir (Dostun aşkı arada bir surettir) Ol hemen vasıta-ı vuslattır (O hemen kavuşma vasıtasıdır) Arif kal li aşkıl insan (Arif insan aşkı için söyledi) Cezbe-tün mm cezbatur-rahman (Rahman cezbelerinden bir cezbe-coşma) Aşk-ı Mevlâya o kim mail olur (Mevlâ (Allah) aşkına eğilimli olan kimse) Subh-i sadık gibi sâj dil olur (Gönlü, gerçek sabah gibi tertemiz olur) Yolunu pak eder ırmağ gibi Söylemez sevilmeden dağ gibi Hane-i canın eder nuranî (Can evini nurla doldurur) Varidai-ı kıbel-ı Rahmanî (Allah tarafından gelen ma'nevî fikirler ve haller) Kadah-ı sâkı-ı bakîden içer (Sonsuz olan, Allah'ın sunduğu bardaktan içer) Bâde-i aşk-ı Hûda ile geçer (ilâhî aşkın şarabıyla geçer) Ne sorarsan sana tefsir kılar (Ne sorarsan sana açıklar) Ney gibi cümle makamati bilir (Ney gibi bütün makamları bilir) Âleme şah olanın otağı (çadırı) Görünür ona örümcek ağı Âlem-ı vahdeti (tlâhî âlem) idrak eyler Gayriden (başkasından) hatırını pak eyler Eylemez zinet-ı dünyaya nazar (Dünya süsüne bakmaz, değer vermez) Kenduye kendisinin derdi yeter Hürrem eyler ani daim dem-ı aşk (Aşk zamanları daima onu sevindirir) Gönlü eğlencesi olur gam-ı aşk (Aşk üzüntüsü, gönlünün eğlencesi olur) Âşık ol, uyma avamın sözüne Aşktır nur-ı ziya can gözüne (Aşk, can gözüne parlak bir nurdur) Can gözün açsa vücud-ı insan (İnsan vücudu, can gözünü açsa) Hâil olmaz ona bu kevn-ü mekân (Bu yer ve varlık ona perde olmaz) Mağrib ve maşrıkı seyran eyler (Batı ve doğuyu gezer) Kalbi-ervah ile cevelan eyler (Kalbi, ruhlarla döner dolaşır) İşitir ehl-ı semâ avazın (Gök ehli, seslerini işitir) Açmaz ammaki vllâytt razın (Fakat dostluk sırtını açmaz) Aşk ile kâmil olan ehl-ı fena (yok olanlar) Söyleşir Hızır ile bi harf-ü şada (harfsiz ve sessiz) Nice vasf eyleye aşkı vassaf (öğücü nasıl öğsün aşkı) Ki anın dâmenidir kule-ı kof (Ki Kaf kulesi onun eteğidir) Mevlevi misli felekle nazar (Mevlevi gibi felekle bakış) Durmayıp halet-ı aşk ile döner (Durmayıp aşk hali içinde döner) Subh-ı sadık yakasın çak eyler (Gerçek sabah yakasını yırtar) Arif olan bunu idrak eyler Oldu çün silsîle-i aşk ile bend (Çünkü aşk zinciri ile bağlandı) Sular ağlar inler güh-ı bulend (Sular ağlar yüksek dağlar inler) Mest-ı la yu'kal olur her bülbül (Her bülbül mest ve kendini bilmez olur) Çak eder cübbesinî lâle ve gül) (Lâle ile gül cübbesini yırtar) Cism-ı bı aşka demiştir uşşak (Âşıklar, aşksız vücuda demiştir) Şemasız hane ve ateşsiz ocak (Işıksız ev ve ateşsiz ocak) Kân-ı ayine-i kevneyn olalım (Madde ve ruh âleminin aynasının ma'deni (kaynağı) olalım) Aşk île tâ ser-ü pa ayn olalım (Aşk ile baştan ayağa kadar göz olalım) Edelim mihr-ı Hüdayı maksud (Allah'ın aşk ve sevgisini gaye edinelim) Bulalım zerre veş anınla vücud (Zerre gibi onunla vücud bulalım - var olalım) Aşktır âşıka manend Burak (Aşk, âşıka Burak gibidir) Olmaz anınla ana menzil İrak (Onunla gidilecek menzil (yer) uzak olmaz) Aşk ile ruh bulur Hakka vusul mucib-ı kat-i menâzil olur ol (O konaklan birer birer geçmeye sebep olur) Cam-ı aşk ile olan pür halet (Aşk bardağı ile olan kendinden geçme) Kesbeder kenduye nuraniyet (Kendisi nurlu bir hal kazanır) Her dem ey Hay Hüdavend-ı aziz (Ey diri olan aziz Allah'ım her an) Ver bana derd-ı mahabbet âmiz (Bana sevgiyle karışık derd (üzüntü) ver) NAZIM Noktası bir kitaptır aşkın Zerresi afitab (güneş) tir aşkın Gark olur katresinde kevn-ü mekâm (Varlık âlemi damlasında batar, yok olur) Gizlenir zerresinden her dü (iki) cihan Aşk-ı pak ile âdem, âdem olur Mürşid-ı kâmil mukrim (ikram edici) olur Aşktır nur-ı dide-ı uşşak (Âşıkların göz nuru aşktır) Aşktır sâlike refîk^u Burak (Sâlikin arkadaşı ve kutsal bineği aşktır) Dilde aşkın zamiri muzmirdir (Aşkın sırrı, gönülde gizlidir) Zat-ı insan aşka mazhardır (insanın zatı, aşkın göründüğü yerdir) Her kim oldu ise aşk elinde esir Gayre raci gerekmez anda zamir (içinin başka şey'e dönüşü gerekmez) Aşk divane (deli) eyler insanı Kesmek için alâkadan anı Oldu zira taalluk-ı dünya (dünyaya bağlanış) Mani-i üns-ı hazret-ı mevlâ (Hazreti Allah'la ilginin kesilmesine sebep olur) Abd olan aşka şah-ı âlem olur (Aşka kul olan, âleme şah olur) Aşk derdiyle şad-ii hm reni (neşeli ve sevinçli) olur Aşık olan tevekkül ehli olur Vara vara mertebesini bulur Bir gün ola ki keşf olup esrar (sırlar bilinir) Aşk ile can gözün edüp bidar (Aşk ile kalp gözün uyanık olur) Feth olup hep hakayık-ı eşya (Eşyanın hakikatleri hep açılır-bilinir) Keşf olur perde-i cenab-ı Hûda (Cenab-ı Hakkın perdesi açılır) Kusa bir noktaya eğerçi nazar (Eğer bir noktaya nazar kılsa-baksa) Andan cümle cihanı seyreyler Nokta cam-ı cihan nüması olur (Nokta, dünyayı gösteren bardak olur) Zerre Hurşid-ı dilküşası olur (Zerre, gönül açıcı güneşi olur) Oldu bu serde (başta) akıl ve can hayran Dere olur noktada ulûm-ı cihan (Dünyanın bütün ilimleri o noktaya girmiş olur) Âlem içre bihakkı nur-ı Resul (Peygamberin nuru hakkı için âlem içinde) Ayn-ı aşkta merd-ı mükedder ol (Aşk gözünde azarlanmış bir erkek ol) Ey basiret gözün küşade eden (Ey kalp gözünü açan) Vey cihan içre rah-ı aşka giden (Dünyada aşk yolunda gidene ne mutlu) Mürşidi aşk olunca insanın (însanm yol göstericisi aşk olunca) Açılır ayn-ı ibreti (ibret gözü) anın Zerre nur basıta revzen olur (Bir zerre nur-aydmlık, basit insana pencere olur) Katre bahr-ı muhite mahzen olur (Bir damla, okyanus denizinin sığmağı olur) Âlem-ı ruhî seyreden tenden (Ruh âlemini bedenden seyreden) Nur-ı aşkı görür bu revzenden (Aşkın nurunu, ışığını bu pencereden görür) Âşıka perdedardır (perde çeken) bu vücud Can çözüne unlun (tuz) dır hu viicud Asık olmak fena-yı mutlaktır (Mutlak yok oluştur) Aşk ödü (ateş) ne yanıp kül olmaktır Ehl-ı bâtın ola gör ey âşık (Hakikat ehlinden (erenlerden) ol da gör ey âşık) Tâ kim esrara olasın lahik (Tâ ki sırlara kavuşmuş olasın) Görme dilber cemalini hazar et (Gönül alıcı (güzel) yüzünü görmekten sakın) Surata bakma sirete nazar et (Surata bakma içine (ma'nevî gidişine) bak) NAZIM Her muradın sende, iste, hoşluğun bul, ey gönül İçeri gel, âleminde padişah ol ey gönül Derd-ı aşk-ı Hak'ka yanıp ol ana, kul ey gönül (Allah aşkının derdine yanıp ona kul ol ey gönül) Aşk-ı Hak'tan gayri bir şey etme me'mül ey gönül (Allah aşkından başka bir şey umma ey gönül) Hayrete var kim yakındır Hak'ka ol yol ey gönül (Hayrete var ki o yol Hak'ka yakındır ey gönül) Bahr-ı aşka dal deminden dembedem dol ey gönül (Aşk denizine dal ve sık sık zamanında dol ey gönül) Az ye az iç az uyu var zikr-ı kalbi eyle kuvvet Vehm-ü fehm-ü fikri nefyet kim gönül kılsın sükût (Kuruntu ve düşünceyi zihinden at ki gönül rahat etsin) Ölmeden evvel kim seni hay ede Hayy-ı lâyemut (ölmeden evvel seni dirilten, yaşatan kim! Allah) Huş derdim ya'ni herdem Hak'kı bul halkı unut (Her an içten derdim ki Allah'ı bul halkı unut) Hayrete var kim yakındır Hak'ka ol yol ey gönül Bahr-ı aşka dal deminden dembedem dol ey gönül Sû-ı hulkı dilde koyma tâ dola hulk-ı hasan (Gönül güzel ahlâkla doluncaya kadar kötüsünü koyma) Emr-ı Hak'kı tut cemii halka şefkat eyle sen (Allah'ın emrini tut ve bütün insanlara şefkat göster) Nefsikov Hakka gönülden gel sefer kıl der vatan (Nefti bırak I lak'ka gönülden bağlan ve asıl vatana yola çık) Hak ile ol halk içinde halvet olsun encümen (Meclisin ıssız olsun sen halk içinde Allah ile ol) Hayrete var kim yakındır Hak'ka ol yol ey gönül Bahr-ı aşka dal deminden dembedem dol ey gönül Çekme gam ger halk âlem olsalar düşman sana Cümleden erham hem eşfak dost imiş rahman sana (Allah sana hepsinden daha merhametli daha şefkatli dosttur) Her ne gelse hoş gelir Hak'tan gelir mihman (misafir) sana Gelse aşkın derdi mesrur ol( sevin) odur derman sana Hayrete var kim yakındır Hak'ka ol yol ey gönül Bahr-ı aşka dal deminden dembedem dol ey gönül Bahr-ı aşka dal suya düşmüş mudir misli hemin (Aşk denizine dal ve suya düşmüş bir akıcı gibi hemen) Ol nefis bahrinde (denizinde) mahv ol kalmasın hiç ol emin Âlem-ü âdem kamu çün nefs-ı vahidtir yakin (Çünkü âlem ve âdem bir tek nefistir hepsi şüphesiz) Cümleyi kendin görürsün söyleme asla sakın Hayrete var kim yakındır Hak'ka ol yol ey gönül Bahr-ı aşka dal deminden dembedem dol ey gönül Her neye baksan ani bil kendi cüz'ün fil misal (Her neye baksan onu kendi cüzünden bir cüzü gibi bil) Kesret-ı surette kalma vahâet-ı ma'naya dal (Suret çokluğunda kalma ma'na birliğine dal) (Mest olup vahdet meyinden zevk edüp ol ehl-ı hal (Birlik şarabından zevk al ve mest olup hal ehlinden ol) Arif ol fakr-ü fenadan hoş baka bulanda kal (Arif ol fakirlik ve yok oluştan hoş sonsuzluk bul onda kal) Hayrete var kim yakındır Hak'ka ol yol ey gönül Bahr-ı aşka dal deminden dembedem dol ey gönül Hak'kı Hak'kı canda bul çün mevc ile yemdir nihan (Hakkı! Hakkı canda bul çünkü dalga ile deniz gizlidir) Hak sana sırr-ı maiyyetle muindir her zaman (Allah sana her zaman beraberlik sımyla yardımcıdır) Ol sana senden yakındar sen irağ olma hemen Ayn-ı beytullah iken dil dolmasun gayrı güman (Allah'ın görme evi olan kalbe başka bir şüphe dolmasın) Hayrete var kim yakındır Hak'ka ol yol ey gönül Bahr-ı aşka dal deminden dembedem dol ey gönül NAZIM Nimet-i uzmayı cemiyette idin bir zaman ıltn ..un.m cemiyetin büyük ni'metinde idin) ıhısımı ondan bu azab-ı gaflet-ü cehle yaman (Ondan bu gaflet ve bilgisizlik azabı (üzüntü) ne yaman düştün) Aşiıuıy~ı Hak iken bigane oldun bi güman (Allah'a dost iken şüphesiz ona yabancı oldun) Ayn-ı beytullah iken puthane olmuş dil hemen (Gönül Allah'ın görme evi iken hemen put yeri olmuş) Hazır-ı Hak ol huzur et gafil olma her zaman Hazır ol kim m'met-ı cemiyet hatır odur (Cemiyetin ni'metine hazır ol ki gönül odur) Gafil olma kim azab-ı tefrika hazır odur (Gafil olma ki fikir ayrılığının hazır azabı odur) Hakka candan kıl teveccüh kalbine nazır odur (Hakka candan yönel ki kalbine bakan odur) Evvel ve âhir odur hem batın ve zahir odur (ilk ve son, görünen ve görünmeyen odur) Hazır-ı Hak ol huzur et gafil olma her zaman Cehl-il havf-ü gam gazab hep gaflet-ü nisyandadır (Bilgisizlik korku, üzüntü, öfke hep gaflet ve unutmadadır) Gafil olan sû-ı hulkiyle yanar nirandadır (Gafil olan fena huyu ile ateşlerde yanar) Ârif-ı agâh olan can rahmet-ı Rahmandır (Uyanık bilici olan can Allah'ın rahmetindedir) Gark-ı bahr-ı vahdet olmuş cennet-ı irfandadır (Birlik denizinde batmış irfan cennetindedir) Hazır-ı Hak ol huzur et gafil olma her zaman Ab-u nâni koy bu cisme zikr-ı Hak olsun idam (Su ve ekmeği bırak, Allah'ı anış bu cisme katık olsun) Zevk-ı zikrullah île dil mutmain olsun tamam (Allah'ı anıştan duyulan zevkle gönül tam huzura kavuşsun) Hayrete var kim odur dil beytine babüs-selâm (Hayrete var ki gönül evinin selâmet kapısı odur) Hak ile her halde ol tâ ol senin ola müdam (Allah daimî olarak senin oluncaya kadar her halinde onunla ol) I K/ <>l hu ur et gafil olma her zaman <br />Ey gönül her ne dilersen sende iste sende bul Ger saadet mend (mutlu) isen kendinde bul ol dosta yol Bab-ı hayretten huzur-ı hazrete eyle duhûl (Hayret kapısından hazret-i Allah'ın huzuruna gir) Masivadan fariğ ol aşkın deminden bir dem ol (Dünyadan elini çek ve aşkın zamanından bir zaman ol) Hazır-ı Hak ol huzur et gafil olma her zaman <br />Nefsini lâ şey bilen dil Hak bilir agâh olur <br />(Nefsini hiç sayan gönül Hakkı bilir uyanık olur) <br />Rü'yet-ü sem-ü kelami her işi Allah olur <br />(Görme, işitme ve konuşması her işi Allah olur) <br />Cümle eşyadan ana bir an temaşagâh (seyretme yeri) olur <br />Kanda olsa Hak anınla daima hemrah (yoldaş) olur <br />Hazır-ı Hak ol huzur et gafil olma her zaman <br />Hakkı! Hak'tan gafil olma hazır ol eyle huzur <br />Dil nazargâh-ı Hudadır saf kıl kim ola nur <br />(Gönül, Allah'ın bakış yeridir. Temiz tut ki içi nurla dolsun) <br />Şah damarlardan yakındır Hak sana sen olma dür <br />(Allah sana şah damarlarından daha yakındır sen ondn uzak durma) <br />Vehm-ü fehm-ü fikri koy dal hayrete ol pür surûr <br />(Kuruntu, anlama ve düşünmeyi bırak hayrete dal ki çok sevinesin) <br />Hazır-ı Hak ol huzur et gafil olma her zaman <br />NAZIM <br />Fakır-ı fanı der cem-ı cihanım ben <br />(Hak'ta fani olan fakir, ben dünyanın padişahıyım der) <br />Emir der o ceme bende-ı şûbanım ben <br />(Emir ben o padişahın halis çobanıyım der) <br />Fakir der ki cihan içre şems-ı tabanım <br />(Fakir der ki dünya içinde parlak güneşim) <br />Emir der ki ana saye-i nihanım ben <br />(Emir der ki ona ben, gizli bir gölgeyim) <br />Emir der bu zaman berr-ü bahre hükmederim <br />(Emir der bu zaman kara ve denize hükmederim) <br />Fakir der ki şeh-ı mülk-ı cavidanım ben <br />(Fakir der ki ben sonsuz mülkün padişahıyım) <br />Emir der ki kamu nâs içinde makbulüm <br />(Emir der ki bütün insanların içinde beğenilmişim) <br />Fakir der ki gönüllerde tatlı canım ben <br />Fakir der ki cihan mihnetinden azadım <br />(Fakir der ki dünyanın üzüntüsünden kurtulmuşum) <br />Emir der ki belâ selimine nişanım ben <br />(Emir der ki belâ okuna nişanım ben) <br />Fakir der ki ölümdür katımda şühd-ü şeker <br />(Fakir der ki benim için ölüm şeker ve baldır) <br />Emir der ki ölümden katı cebanım ben <br />(Emir der ki ben ölümden çok korkarım) <br />Fakir der ki kıyamette nem hesab olunur <br />(Fakir der ki, benim kıyamette hesap verecek neyim var) <br />Emir ve Hakkı der ol gamle bed gumamm ben <br />(Emir ve Hakkı o üzüntü ile ben ümitsizim der) <br />NAZIM <br />Hakkı'ye ölmez okuldur bu kitap <br />Andırır hayır ile anı bi hisap (sayısız) <br />Bunu kim okursa merd kâr olur (kazançlı olur) <br />Kim ki fehmeyler o berhudar olur <br />(Kim ki anlarsa o mutlu olur) <br />Bu kitabı okuyanı yazanı <br />Ma'rijet güncıyla bay et ya gani <br />(Marifet hazinesiyle bay et ey Allah) <br /></lı><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-4398096768302122500?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Mustafa Çetin Baydarnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-87885321319649598342009-05-13T15:35:00.003+03:002009-05-13T15:36:41.649+03:00M. Çetin BAYDAR<br />cetinbaydar@gmail.com<br /><br /><br />27.10.2008<br />Cumhursuz “Cumhuriyet”<br /><br /> <a onclick="changeImages('image1', 'image1on');irize(2,3,4)" href="javascript:artir(12)"></a><a onclick="changeImages('image2', 'image2on');irize(1,3,4)" href="javascript:artir(14)"></a><a onclick="changeImages('image3', 'image3on');irize(2,1,4)" href="javascript:artir(16)"></a><a onclick="changeImages('image4', 'image4on');irize(2,3,1)" href="javascript:artir(18)"></a><br />“Diktatörlük. bir devrimi korumak için kurulmaz; bir diktatörlük kurmak için devrim yapılır”* George Orwell Yağmur Yayınevi 1984 s. 263 Hukukun üstünlüğü açısından bakılacak olursa, 1908 yılında ilân edilen Meşruti Yönetim, halk irâdesini, 1923 sonrasına nispetle daha çok yansıtmaktaydı. <br />Halkoyu ile seçilmiş bir meclis, bu mecliste temsil edilen farklı siyasi görüşler ve bu görüşleri çatısı altında barındıran partiler, Osmanlı Meclis-i Meb’usânı’ndaki çok sesliliği besliyordu.<br />Osmanlı Padişahları, Kanun-i Esâsi gereği meşrûtî birer hükümdardı. Yasama, yürütme ve yargı konusundaki Padişah Yetkileri, bugünkü Cumhurbaşkanlığı yetkileri kadar bile değildi.<br />1923 Cumhuriyeti’nin, hangi ölçüde ‘Cumhurun Sesi’ olduğu, bu yönetim tarzında, tepe noktaya kimlerin tırmanabildiği keyfiyetinde aranabilir.<br />“SEÇ! SENİ SEÇECEK OLANI” İŞTE SANA “CUMHURUN SESİ!”<br />Mustafa Kemal’in bu formülü Cumhuriyeti ilan edecek meclisi oluşturacaktı. Formül ancak tek bir fire vererek başarıya ulaşacaktır .<br /><br />Fire: KADİRBEYOĞLU ZEKİ BEY’DİR(*)<br />Şimdi onun için yapılan tanıklığa başvuralım:<br />İlk intihâb için Kelkit Kazâsı'na emir verildi.<br /> Süvari, seyyar jandarma taburu kaza merkezini hata ederek (kuşatarak) tabur kumandanı bir müfreze ile ayrıca belediye dâiresini çevirip kendisi de içeri girdi.<br /> Aynı zamanda Jandarma Kumandanı, Kaymakam 'Vekili tedbir alarak o da Belediye dâiresine dâhil oldu. Müntehib-i sânîler de tamam olduğundan Belediye Reisi Hacı Alâeddin Bey merhum ayağa kalkarak:<br /> "-Büyük misafirlerim, biz şimdi meb'us intihabına başlayacağımızdan, sizlerin belediye dâiresinden lütfen çıkmanızı rica ederiz.<br /> Arzu buyrulur ise, yanımızdaki ufak odada oturunuz" demesi üzerine, süvari binbaşısı ile Kaymakam Vekili olan Jandarma Kumandanı:<br /> "-Biz buraya intihabı yaptırmak için geldik, intihâb bizim yanımızda yapılacak ve her müntehib-i sânî-in yazdığı veyahûd yazdıracağı pusulaları göreceğiz, Hükümet'in istedikleri adamlardan başka hiç kimseye oy verilemez" dediler.<br /> Açık ve sarih tehdid karşısında Belediye Reisi Hacı Alâeddin Bey merhum:<br /> - Efendiler, bizim elimizdeki intihâb kaanununda sizlerin bulunacağına dâir hiçbir kayıd yoktur ve halk da kendi vekilini kendisi seçeceğine ve buna karışanların ağır cezalara çarptırılacağına dâir maddeler de vardır.<br /> Hükümet istediğini yapacaksa, daha bu ahâliyi aylardan beri köylerinde niçin tedirgin edip, bu mahsul zamanı yerlerinden oynattınız. Kaza İdare Meclisi kararı ile yapılır, biterdi. Biz de bu eziyetlere katlanmazdık. Ben sizi, burada bırakamam. Elimdeki kaanun da bunu emrediyor."<br />Binbaşı ve Jandarma Kumandanı: <br />"-Biz emir aldık. Müntehib-i sânîler Hükümet'in gösterdiği zevata reylerini verecek. Vermedikleri takdirde biz verdirteceğiz. Başka münâkaşa istemez" diyerek kesip atarlar. Bunun üzerine Hacı Alâeddin Bey:<br /> "-Madem ki böyle emir aldınız. Böyle arzu ediyorsunuz. Bizler de kaza nâmına meb'us intihâbına iştirak etmiyoruz ve çıkıyoruz. Sizler de istediğiniz gibi oturabilirsiniz" deyip bütün müntehib-i sânîlerle beraber belediye dâiresini terkederek, kasaba içerisine dağılırlar.<br /> Neticenin bu hâli kesbedeceğini hiç de ümîd etmeyen Kumandan ve Kaymakam vekili hayretler içerisinde apaşarak, Binbaşı doğruca telgrafhaneye koşup, evvelce aldıkları talimat dâiresinde Mustafa Kemal Paşa'yi aramaya mecbur kalırlar.<br /> Bir buçuk saat zarfında tesis eden tertibat temin edilerek, Kelkit Belediye Reisi'nin ve müntehib-i sânîlerin aldığı vaziyet Mustafa Kemal Paşa'ya bildirilir.<br />Mustafa Kemal Paşa Belediye Reisi'ni telgraf basma çağırmalarını emreder..<br />Mustafa Kemal Paşa:<br />"-Hacı Bey benim size gösterdiğim meb'uslara rey verecek olursanız, hem sizin hem de memleketiniz hakkında çok iyi olur ve siz de memnun kalırsınız. Zeki Bey'i biz boş bırakmayacağız. En yakın zamanda onu en büyük memuriyetlere koyacağız. Kelkit ahâlisine de selâmlarımı söyleyiniz. Tekrar ediyorum, Zeki Bey hakkında hiç merak etmeyiniz." Hacı Alâeddin Bey:<br /> "-Paşam ellerinden öperim. Bu benim elimde değildir. Halk and içmiştir. Zeki Bey Umûmî Harb'de bizim ölümüze tabut, dirimize beşik olmuştu. Bizi her türlü felâketten kurtarmış, harbden sonra da açlıktan ölüm derecesine gelen ahâlinin imdadına yetişerek bize hem yiyecek ve hem de tohumluk temin etmiştir.<br /> Eğer bizi istemiyorsan, birer kağnı, bir de massa’mız vardır. Yer gösterin gidelim. Biz vekil olarak Zeki Bey'i istiyoruz."<br />Mustafa Kemal Paşa:<br />"-Massa nedir?" diye sual etmesi üzerine, Memur İsmail Efendi, arabaya koşulan hayvanâtı sürmek için, iki metre uzunluğunda bir değneğin ucuna sokulan bir çiviye massa tabir edildiğini izah eder.<br />Mustafa Kemal Paşa:<br />"-Binbaşı ve Jandarma Kumandanı orada mıdır?" <br />Suâline karşı da, muhabere memuru "Evet, buradadırlar paşam" cevâbını verir.<br />Mustafa Kemal Paşa onlara hitaben:<br />"-Çekiliniz ve intihabı serbest bırakınız. Bu nisbette azimkar olan bir halka fazla tazyik yapılamaz"<br />(*)Kadirbeyoğlu Zeki Bey’in Hatıraları Sebil Yayınları 2007 İst.<br />NE YAZIK Kİ BİR ÇİÇEKLE BAHAR GELMİYOR<br />MUSTAFA KEMAL CUMHURİYETİ İLAN EDECEK OLAN 2.TBMM’Nİ HANGİ YÖNTEMLE SEÇTİ ? (**)<br />Sümbüliye Tarîkati Son Şeyhi Râzi Efendi’nin Yakın Tarihe Işık Tutan<br /><br />Belgesi:<br />1923’’de 1.Meclis’in seçim kararı alması üzerine, II.Meclisi oluşturmak için Gazi Mustafa Kemal Paşa’nın başkanlığında , Anadolu ve Rumeli Müdafâ-ı Hukuk Cemiyeti seçim çalışmalarını başlamıştır. O dönemde seçimler, iki kademeli olarak yapılmaktadır. Seçmen vatandaşlar önce mahalle temsilcilerini belirlemekte; mahalle temsilcileri de gösterilen adaylar arasından milletvekillerini seçmektedir. Elimizdeki belgeler, bu çalışmalar çerçevesinde her mahalleden iki kişinin "müntahib-i sani" adayı gösterildiğini ortaya koymaktadır.<br /> Bu sırada Şeyh Râzı Efendi, Debbağ Ahmet Efendi ile birlikte Kocamustafapaşa Mahallesi müntahib-i sani adayı olmuştur (Kutbi/Belge 1339:130, 136,148). Adaylığının kabul edilmesi için diğer namzetler gibi Şeyh Razı Efendi de, 5 Haziran 1339/1923 tarihinde metnini aşağıda aynen verdiğimiz taahhütnameyi imzalamıştır.<br /> "Müdafâ-i Hukuk-u Garbi Reisi Mustafa Kemal Paşa Hazretlerinin (ve) mezkur grubun atideki hatt-u harekâtı hakkında neşr ve ilân buyurdukları umdelere tamamıyla taraftar olduğumu ve bu maksada hadim olarak mezkur grup tarafından gösterilecek meb'us namzetlerine bilâkayd-u şart rey vereceğimi beyan ve taahhüt ederim. 5 Haziran 1339/1923".<br />Kocamustafapaşa Mahallesi<br />Müntahib-i Sani Namzedi<br />İmza<br />(Kutbi/Belge 1339:135)<br /> Fatih Devâir-i Belediyesi Müdüriyeti antetli ve mühürlü yazı ile Razı Efendiye<br /> "1339 senesi İstanbul meb'usân intihabı için 2049 rey ile Kocamustafapaşa mıntıkasından müntahib-i sani intihab olunduğunuzu mübeyyin mazbata-i musaddaka takdim ve i'ta kılındı" denilmek suretiyle sonuç bildirilmektedir (Kutbi/Belge 1339:123).<br /> Anadolu ve Rumeli Müdafâ-i Hukuk Cemiyeti Reisi Gazi Mustafa Kemal imzasıyla, seçimi kazanan müntahib-i sanilere çekilen tebrik telgrafı; oyları, "... cemiyet ve fırkamız namzetlerine vereceğinizi kuvvetle ümit ediyorum" cümlesiyle bitmektedir (Kutbi/Belge 1339:143).<br /> Cevabi telgrafta da "müntahib-i sani intihâbâtı münasebetiyle keşide buyurulan telgraftan pek ziyade mütehassıs oldum. Bu yüksek hassasiyet-i vatanperverânenin, meb'us intihabâtında da te'mini muvaffakiyete nail olacağına itminan ile cümleye selam e-derim efendim. 21 Haziran 1339" (Kutbi/Belge 1339:142) denilmektedir.<br /> Fatih Müdafâ-i Hukuk Cemiyeti Hey'et-i Merkeziyesi'nden, Samatya Nahiyesi Hey'eti Riyaseti'ne hitaben yazılan 23 Haziran 1339 tarih ve 26 sayılı yazıda da şu hususlar yer almaktadır:<br /> "Anadolu ve Rumeli Müdafâ-i Hukuk Cemiyeti Reisi Başkumandan Gazi Mustafa Kemal Paşa Hazretleri tarafından İstanbul Mebusânlığına namzet olmak üzere erâe edilen (aday gösterilen) zevatın esâmini (isimlerini) mübeyyin olup Livadan gönderilen listelerden 20 adedi leffen irsal kılındı. Karyeye (köy) kadar tevzi'i ta'mimen tebliğ olunur. Tarih, cemiyet adına kazınmış mühür ve Cemiyet Başkam'nın imzası" (Kutbi/Belge 1339:139).<br />Dr.Nazif Öztürk Sümbüliye Tarikatı ve Kocamustafapaşa Külliyesi Çağrı Yayınları-İstanbul 34400 Sultanahmet-İstanbul sayfa 235, 236, 237, 238<br />(**) 1923 meclisine belge imzalattırılmaksızın Kadirbeyoğlu Zeki Bey gibi dahil olan asker kökenli subaylar da vardır. Bilahare gelişen hadiselerde bunların çok önemli bir bölümü Mustafa Kemal’e muhalif kanatta yer almış birçoğu idamla yargılanmış, bunlardan biri olan Dadaş Rüştü Paşa ise Cumhuriyet tarihinin idam edilen tek generali olmuştur. BU VESİKALAR IŞIĞINDA SONUÇ<br />Sevan Nişanyan’ın nesnel yöntemlerle tahlil edip sonunda “YANLIŞ CUMHURİYET” dediği 85 yıllık Cumhuriyete bir başka sıfat takmak gerekirse “YAPAY”sıfatı pek de garip kaçmaz. <br />Bu yetmezse “DÜZMECE” dahi denebilir.<br />İngiliz sömürgeciliğini Hindistan’da hem uygulayan ham de felsefesini yapan George Orwell<br />“Diktatörlük. bir devrimi korumak için kurulmaz; bir diktatörlük kurmak için devrim yapılır” demişti<br />Orwell gibi mücadele yaparak felsefe geliştiren bizim de Prof.Dr.Mete Tuncay’ımız var. <br />Taha Akyol O’nun bu özelliğini tanıtırken:<br />Tunçay'a sadece "tarihçi" demek, eksiktir. Bilim felsefesi alanında Karl Popper'i, siyaset biliminde Martin Lipset'i, kültür tarihçiliğinde Peter Burke'ü bize tanıtan odur. Felsefi ve siyasi düşünceler tarihine ilişkin çevirileri kültürümüze büyük katkıdır.<br />Merhum Tarık Zafer Tunaya "hocaların hocası" idi. Atatürk devrimlerine Osmanlı bağlantısı ile "tarihsel devamlılık" açısından ilk bakan ve bu yönde akademik bir çığır açan oydu. Mete Tunçay da tarih yazıcılığımıza felsefe ve siyaset bilimi perspektiflerini getirdi, bu yönde bir çığır açtı muhakkak.<br />Bu geniş ufku ve metodik kafası sayesinde bütün fikir akımlarını eleştiri süzgecinden geçirdi, herkesle tartıştı (../..)(*)<br />Mete Tuncay’in vasfettiği Türkiye’de Tek Parti Yönetiminin kurulması gerçekte Ebediyete kadar sürecek Şeflik, Ulusal Şeflik yaftası altında şahıs tahakkümlerinin birer kılıfı olmuştur. Bu kılıflar, Diktatörlük kurmak için yapılan devrim türünün örneğidir.<br /><br />Dünya tarihi göstermiştir ki her diktatör, kendine kulluk edecek militan ruhları bir çırpıda buluverir. Bunun sonucu da şuursuzca ortalığı dökülen dikta şakşakçılarıdır. Bu gibilerin önemli bir bölümü sistemden beslenir.<br />Günümüzün Ergenekoncuları dahil “Cumhuriyet” denince kimi münevverlerimiz koro halinde neşideciliğe başlıyor.<br />Ama bilmiyor, anlamıyorlar ki; önemli olan cumhurun , cumhuriyet için yanıp tutuşmasıdır.<br />Birkaç gün sonra Cumhuriyet Bayramı var. Bakın bakalım ülkenin köyünde kentinde mahallesinde böyle bir hâl görecek misiniz?<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-8788532131964959834?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Mustafa Çetin Baydarnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-88128167562309420872009-05-13T15:34:00.001+03:002009-05-13T15:35:07.641+03:00M. Çetin BAYDAR<br />cetinbaydar@gmail.com<br /><br /><br />19.06.2008<br />Kur’an’da “Mel’e (Kanaat Önderler)i” Kavramı<br /><br /> <a onclick="changeImages('image1', 'image1on');irize(2,3,4)" href="javascript:artir(12)"></a><a onclick="changeImages('image2', 'image2on');irize(1,3,4)" href="javascript:artir(14)"></a><a onclick="changeImages('image3', 'image3on');irize(2,1,4)" href="javascript:artir(16)"></a><a onclick="changeImages('image4', 'image4on');irize(2,3,1)" href="javascript:artir(18)"></a><br />Kur'an'da " Mel'e (Kanaat Önderler)i" Kavramı ve Günümüze İzdüşümleri<br />Tarihin her döneminde toplumlar, "Mel'e"lerin, yâni, Kanaat önderlerinin gösterdiği istikâmette yürümüştür.<br />İslâmî bir toplumda; peygamberlerin vârisleri durumunda olan ûlema ve muttaki yöneticiler de müsbet anlamda Meledir.<br />Günümüzde demokrasi ile idare edilen ülkelerde parti liderleri ve yöneticileri mele durumundadır. Partiler, devlet çatısı altına toplanmış gücü kullanmak için birbirleri ile mücadele ederler.<br />Kuran'ı referans kabul eden devletlerde devlet çatısı altındaki gücün kullanımı farklıdır.<br />Bu konuda bir otorite olan Farâbi'ye göre iki türlü devlet vardır: Birincisi: vahye dayanan erdem esaslı devlet; İkincisi: hevâ ve hevesin şekillendirdiği câhiliye devleti..<br />Vahye dayanan erdem esaslı devlette tek örnek, tek uygulama söz konusuyken, hevâ ve hevesin şekillendirdiği cahiliye devletlerinde sayısız örnek ve uygulama görülür.<br />Kuran'ı referans kabul etmeyen ancak halkının önemli bir bölümü Müslüman olan devletlerde Şer'i Şerif'e uygun partilerin kurulmasına, bu yolla siyasi yarışa katılmalarına izin verilmez. Ancak, sistemin değerlerine neşideler dizme yöntemiyle partileşerek devlet gücünü tasarruf mümkündür. Bu tutumun bir takiyye olduğu sistemin Meleleri tarafından her fırsatta haykırılır.İlk fırsatta da bu tür partilerin defterleri dürülür.<br />Kur'anda Mel'e (Kanaat önderi-akildaneler) bahsi geçen 30 ayetden bir bölümünü olsun artık hatırlatabiliriz:<br /> A'râf Sûresi 75 - Kavminin büyüklük taslayan ileri gelenleri,(Meleleri) küçük görülüp ezilen inanmışlara, "Siz, Salih'in, Rabbi tarafından gönderilmiş bir peygamber olduğunu (sahiden) biliyor musunuz?" dediler. Onlar da, "Biz şüphesiz onunla gönderilene inananlarız" dediler.<br /> A'râf Sûresi 76 - Büyüklük taslayanlar,(Meleler)"Şüphesiz biz sizin inandığınız şeyi inkar edenleriz." dediler.<br />A'râf Sûresi 88 - Şuayb'ın kavminden büyüklük taslayan ileri gelenler ,(Meleler) dediler ki: "Ey Şuayb! Andolsun, ya kesinlikle bizim dinimize dönersiniz ya da mutlaka seni ve seninle birlikte inananları memleketimizden çıkarırız." Şuayb, "İstemesek de mi?" dedi. Hûd Sûresi 27 - Kavminin inkâr eden ileri gelenleri, (Meleler ) "Biz, senin ancak bizim gibi bir insan olduğunu görüyoruz. İlk bakışta sana uyanların da ancak en aşağılıklarımızdan ibaret olduğunu görüyoruz. Sizin bize karşı herhangi bir üstünlüğünüzü de görmüyoruz. Aksine sizin yalancı kimseler olduğunuzu sanıyoruz" dediler.<br />Hûd Sûresi 38 - (Nûh) gemiyi yapıyordu. Kavminden ileri gelenler (Meleler) her ne zaman yanına uğrasalar, onunla alay ediyorlardı. Dedi ki: "Bizimle alay ediyorsanız, sizin bizimle alay ettiğiniz gibi biz de sizinle alay edeceğiz."<br />Mü'minûn Sûresi<br /> 33 - O peygamberin kavminden, Allah'ı inkar eden, ahireti yalanlayan ve bizim dünya hayatında kendilerine bol bol nimet verdiğimiz ileri gelenler (Meleler)şöyle dediler: "O da ancak sizin gibi bir insandır. Sizin yediğiniz şeylerden yiyor, içtiğiniz şeylerden içiyor.",<br />Mü'minûn Sûresi 45,46 - Sonra Mûsâ ve kardeşi Hârûn'u mucizelerimizle ve apaçık bir delille Firavun ve ileri gelenlerine (Melelere)peygamber olarak gönderdik de (onlar) büyüklük tasladılar ve kendilerini büyük görüp böbürlenen bir topluluk oldular. Neml Sûresi 38 - Süleyman, "Ey ileri gelenler! (Meleler)Onlar bana teslim olmadan önce hanginiz bana onun (kraliçenin) tahtını getirebilir?"<br />Sebe' Sûresi 34 - Biz hangi memlekete bir uyarıcı göndermişsek oranın şımarık zenginleri(Meleve mutrafinleri), "Biz, sizinle gönderileni inkar ediyoruz" demişlerdir. Zuhruf Sûresi 46 - Andolsun, biz Mûsâ'yı mucizelerimizle Firavun'a ve ileri gelen adamlarına (Melelere) göndermiştik de o, "Şüphesiz ben âlemlerin Rabbinin elçisiyim" demişti. SONUÇ<br />Ataizm, laiklik perdesi altında dinsizlik, dindar görünerek dindarları iğfal eden münafıklık, günümüz Melelerinin siyasi san'atı haline gelmiştir.<br />Bu kabil toplum öncülerinin (Melelerin)içinde, bir tek yoksul insan bulunmaz, hepsi korumaya çalıştıkları sistemden beslenirler, daha doğrusu bu beslenme devam etsin diye sistemi korurlar.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-8812816756230942087?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Mustafa Çetin Baydarnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-27798937261239567332009-05-13T15:32:00.003+03:002009-05-13T15:33:58.615+03:00M. Çetin BAYDAR<br />cetinbaydar@gmail.com<br /><br /><br />26.08.2008<br />Heykellere Söylenen Yalanlara Dair<br /><br /> <a onclick="changeImages('image1', 'image1on');irize(2,3,4)" href="javascript:artir(12)"></a><a onclick="changeImages('image2', 'image2on');irize(1,3,4)" href="javascript:artir(14)"></a><a onclick="changeImages('image3', 'image3on');irize(2,1,4)" href="javascript:artir(16)"></a><a onclick="changeImages('image4', 'image4on');irize(2,3,1)" href="javascript:artir(18)"></a><br />Kültürel geçmişimizde Heykel yok.<br />Dolayısıyla ahalinin heykel dikme diye bir derdi de bulunmuyor.<br /> Bizde Heykelcilik sistemin nimetlerinden beslenenlerin nerdeyse virdi ve de zikri halindedir. Heykellerin tarihle tetabuku aranmaz. Hatta temsil ettikleri zata (Ki bizde heykellerin yüzde 99'u M.Kemal'e aittir) benzemez. Mesala Mithatpaşadaki heykelle, az ilerisindeki zafer heykeli aynı kişinin midir, ancak karine yoluyla belirlersiniz. Değerli Ahmet Fidan'ın dediği gibi Nevşehir vilayet binası önündeki heykelin altında duran at mıdır başka bir şey midir şaşırırsınız. Bizde heykeller emir komuta zinciri ile dikildiğinden Heykel yontanlara da Tarih önünde yalan söyletmek kolaylaşır.<br />Erzurum Havuzbaşındaki heykelde Mustafa Kemal başında moderin general şapkası, elinde tutuğu Sevn paçavrası ile resmedilir. Heykelin kaidesinde ise Erzurum kongresi zevatının kabartmaları yer alır.Birinci tasvir düzmece ikinci tesbit hakikattir.<br />Mustafa Kemal'in Erzurum Kongresinde pek çok fotoğrafları var.<br />Bir tanesinde dahi, havuzbaşı heykelindeki şapkası yok. Erzurum Atatürk anıtını kim yapmıştı ve neden tarihi böyle tahrif ederekinsanlarımızı aptal yerine koyarak böyle bir komposizyon düşünmüş ve şehrin yetkilileri de neden böyle yalan yanlış bir anıtı Erzurum'a reva görmüşler? Anıtın altındaki rölyef doğru Kongre olayını anlatıyor.. Mustafa Kemal Paşa askeri üniformasını çıkarmış, padişah kordonunu atmış sivil bir delege sıfatıyla başkan seçilmiş ve kongre başkanlığına getirilmiş. Buna mukabil üst taraftaki heykel olaya çok yabancı duruyor. Heykeltraş ya tarih bilgisinden yoksunYa da Erzurumluları tarih bilgisinden yoksun her şeyi yutan fertler olarak düşünmüş olmalı. Yetkililerde" bir heykel dikelimde ne olursa olsun" diyerek böyle uyduruk bir komposizyonu icat etmiş. Peki Mustafa Kemal Atatürk Sevr antlaşmasını yırtarken hangi kıyafetteydi.. Başında kalpak mı vardı yoksa bugünkü resmi tören kıyafetinin parçası olan şapka mı? Mustafa Kemal Atatürk'ün Büyük taarruzda, Dumlupınarda ki kıyafetleri böyle mi idi yoksa kalpaklı mı idi?<br />Bir gün yolunuz Erzurum'a düşerse söz konusu düzmece heykele bakıp sizler de hiç şüphe duyumuyorum ki Erzurumlulara reva görülün "Adam yerine konmama" anlayışına isyan edeceksiniz.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-2779893726123956733?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Mustafa Çetin Baydarnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-2608312760625080532009-05-13T15:31:00.001+03:002009-05-13T15:32:27.910+03:00M. Çetin BAYDAR<br />cetinbaydar@gmail.com<br /><br /><br />18.11.2008<br />İran Şahı İçin Binbirgece Masalları<br /><br /> <a onclick="changeImages('image1', 'image1on');irize(2,3,4)" href="javascript:artir(12)"></a><a onclick="changeImages('image2', 'image2on');irize(1,3,4)" href="javascript:artir(14)"></a><a onclick="changeImages('image3', 'image3on');irize(2,1,4)" href="javascript:artir(16)"></a><a onclick="changeImages('image4', 'image4on');irize(2,3,1)" href="javascript:artir(18)"></a><br />1.İRAN ŞAHI İÇİN BİNBİRGECE MASALLARI<br /><br />Orgeneral anlatır:<br /><br />Atatürk beni çağırıp :<br />«— Bu gece Beylerbeyi Sarayında Şehinşah'a hususi bir ziyafet veriyoruz hariçten kimse bulunmayacaktır, kendileri mihmandarlardan yalnız senden başka kimse&shy;nin bulunmasını istemiyorlar O da yalnız bir nedimini ge&shy;tirecektir, Ali Sait Paşaya haber gönderdim Şehinşahın bütün maiyeti ile mihmandarlara ve hariciye memurla&shy;rına Park Otelde bir yemek verecektir sen oraya gitme bizimle gel ve kimseye de birşey söyleme..»<br />Buyurdular. Gece motorla Dolmabahçe Sarayından Beylerbeyi Sarayına geçtik, Başbakan ile Meclis Reisi de vardı. Sarayın kapısında gayet güzel ve ağır giyinmiş on-kadar kadın bizi karşılıyordu ki bunlar o zaman İstan&shy;bul un saz şarkı ve dans artistleri idi başlarında da SUADİYE DE plajda gördüğümüz C. hanım bulunuyordu. Hepsi diz çökerek hükümdarları selâmladılar ve Şah a takdim • olundular. O da gülerek iltifatlarda bulundu.<br />Saray içinde güzel bir mermer havuz vardır. Sular şıkırdıyor. gerilerde bir orkestra ve mükemmel bir büfe... Saray kısaca gezildi, üst kat tamir ediliyor ve Şehişah' ın geceyi orada geçirmeleri ihtimaline karşı fevkalâde yatak odaları hazırlanmış bulunuyordu. Havuzun başına bir masa ve koltuklar o şekilde konulmuşlardı ki büfe ve orkestra burayı göremiyordu. Şah a ikramlarda bu&shy;lunuldu, kendisi bir kadeh şarap alarak önüne koydu bu sırada artistler güzel şarkılar okumaya ve gösteriler yap&shy;ınaya koyuldular. Şah meclisin sıcaklığını bozmamak için arada bir yudum alıyordu Numaralar gittikçe açılıyor ve serbestleşiyor, Şah bunları gülümseyerek seyrediyor fa kat ciddiyetini hiçbir şekilde bozmuyor. îki genç kız havuza atladılar sularla oynamaya ve dans etmeye başladılar. Bu sırada «Ş» adındaki çıplak genç artist Şahın önüne yaklaştı elleri önünde başı eğik havuzun kenarında ve ayakta dikildi. Şehinşah kızın başını okşayarak,<br />«— Çok maharetlisiniz, genç ve güzelsiniz, Allah bağışlasın haydi kızım içeri girin de giyinin üşürsünüz...»<br />Şehinşah'ın o geceki durumu, ağırlığı, meclisin neşesini bozmaksızın hiçbir hafiflik göstermemesi dikkati çekiyordu. Gece yarısına doğru Dolmabahçe ye dönmeli arzusunda bulundular hep birlikte kalktık gene motora binerek saraya gittik. "Binbir gece" masallarını "bin ikinci" gece yapamadık vesselam...<br />Fahrettin Altay'ın Anıları s.465-466<br />2.FAHRETTİN ALTAY'A GÖRE İZMİR SÜİKASTİ DAVASINDA MAHKEME REİSİ ALİ ÇETİNKAYA'YA BİZZAT ATATÜRK TALİMAT VERİYORDU<br />Yine Orgenaralin tanıklığına başvuralım:<br />Mahkemenin son günlerinde idi, bir gün öğleden sonra Kordonboyundaki Atatürk'ün evinin önünden geçiyordum. Bu saatlarda istirahatte olduklarını tahmin ederek maiyetleri ile görüşmek üzere eve girdim.Kapının ilerisinde soldaki bir odanın kapısı açıktı. Ortada bir masanın ba&shy;şında kendileri ile Başvekil in oturduklarını görünce müsadesiz geldiğime sıkıldım ve selâm vererek geçmek istedim. O eli ile işaret ederek beni yanma çağırdı ve otur&shy;mamı istedi, yüzlerinden kederli oldukları anlaşılıyordu.<br />Bana hitaben :<br />«— Ali bey bizim paşaları da asacak...»<br /> Dedi.. Fikrimi sorar tarzda yüzüme baktı. Bu sözler bir sürpriz tesiri yaptı/ bir an durakladım, Başbakan başını eğ&shy;miş yere bakıyor sanki bakışları ile bir tesir yapmış olmaktan çekiniyordu. Kendimi toparladım ve dedim ki :<br />«— Paşa hazretleri, siz herşeyi bizlerden iyi düşünür ve yaparsınız. Bu suali bendenize tevcih etmekle anlıyo&shy;rum kî lütufkâr kararınızı vermişsiniz,..»<br />Bu yoldaki cevabımdan, lütufkâr karar tabirinden paşaların idamlarım istemiş olsaydınız bana sormazdınız demek istediğimi o yüksek zekâ derhal anlamıştı. Gülümseyerek:<br />«— İyi amma sonrasından emin olabilirmiyiz?»<br />Buyurdular, o vakit İnönü başını kaldırdı ve şu özetle cevap verdi :<br />«— Emin olabilirsiniz Paşa hazretleri, siz var oldukça Hükümetiniz daima kuvvetli olacaktır. Bütün millet size prestij ediyor bu nankörlüğe teşebbüs edenler mahdut birkaç sapıktan ibarettir, ceza da bu hudut dahilinde kalırsa adaletiniz bütün milleti bir kere daha size bağlayacaktır.<br />Atatürk de<br />— Pekâlâ bakalım Ali Bey'le bir daha görüşelim»<br />Diyerek ayağa kalktı, ayrıldık...<br />Fahrettin Altay'ın Anıları s.421<br /><br />3.ATATÜRK'ÜN CENAZE NAMAZI KILINMAYACAKSA BENİ BU VAZİFEDEN AFFEDİN<br />Laik hükümet dini olaylardan çekinerek cenaze namazı istemiyormuş. Onlara dedim ki:<br />"-Bir şey olacağını sanmam. Mutlaka namazın kılınması şarttır. Bu gelenek olmuş dini bir vecibedir. Namaz kılınmazsa bu millet elli sene, yüz sene sonra mezardan çıkarır namazını kılar. Onun için namaz kılınmayacaksa beni vazifemden affetmenizi rica ederim."<br />Fahrettin Altay'ın Anıları s.502<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-260831276062508053?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Mustafa Çetin Baydarnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-61851100589448198402009-05-13T15:30:00.002+03:002009-05-13T15:31:15.763+03:00M. Çetin BAYDAR<br />cetinbaydar@gmail.com<br /><br /><br />27.01.2009<br />Mustafa Nazım<br /><br /> <a onclick="changeImages('image1', 'image1on');irize(2,3,4)" href="javascript:artir(12)"></a><a onclick="changeImages('image2', 'image2on');irize(1,3,4)" href="javascript:artir(14)"></a><a onclick="changeImages('image3', 'image3on');irize(2,1,4)" href="javascript:artir(16)"></a><a onclick="changeImages('image4', 'image4on');irize(2,3,1)" href="javascript:artir(18)"></a><br />İslam Milletlerine Rüyaları İle Parlak Gelecekler Vaad Eden Erzurumlu<br />Mollla Davutzade Mustafa Nazım tarafından yazılan ve 1915'te yayınlanan "Rüyada Terakki ve Medeniyet-i İslamiyeyi Ru'yet" günümüz Türkçesiyle " Terakki eden İslam medeniyeti rüyaları görmek" kitabı oldukça uzak geleceği tasvir eden eserlerden. Erzurumlu Molla Mustafa Nazım, zamanımızdan yaklaşık 300 sene sonrasını tasvir ediyor. Bu tasvirde durumumuz mükemmel, Avrupa 'nın durumu ise vahimdir.<br />İslam Ülkeleri gelişmiş, Avrupa ise zaruret ve sefalet içine düşmüştür.<br />Mustafa Nazım İstanbul'u gezer: Boğaziçi bildiğimiz gibi değildir. Her iki yakaya da rıhtımlar yapılmıştır. Fabrika bacaları adaların her yanından fışkırmaktadır. Salacak iskelesine doğru giden arabasından başını kaldıran Mustafa Nazım'ın gördüğü muhteşem köprü gözlerini kamaştırır. Çünkü ömründe böyle azametli, bu derece ustaca inşa olunmuş bir eser görmemiştir. Boğazın üstende bir gerdanlık gibi duran köprü üç katlıdır. Üskatında insanlar gelip gitmekte, orta ve alt katında trenler.<br />Otomobiller seyrü sefer eylemektedir. Asya boğaz köprüsü ile Avrupa'ya bağlanmıştır.<br />Mustafa Nazım, istanbul'un geleceğini anlatan kitabında henüz 1915'lerde olmamıza rağmen birçok teknolojik gelişmenin de müjdesini verir: Camdan duvarlı büyük oteller, uyku makinaları, duvara gömülen yataklar, şişirme yastıklar, seyyar dükkanlar, on katlı ve 75 metre yükseklikte binalar, sesli duvar gazeteleri, her ferdin 100 puan üzerinden yapılmış değerlendirme sonucu aldığı rütbe, elbise gibi giyilen kanatlı uçma makinası, hava ve su gücüyle işleyen masrafsız motorlar, üç boyutlu canlı fotoğraf, reklam metinlerini geceleyin semaya yazan mekanizmalar, basit ameliyatlarla ruhi hastalıkları iyileştiran tabipler, bütün istanbulu gözleyen mercekli makınalar ilh..<br />20.asır başlarında gelecek rüyaları gören sadece hemşerimiz Mustafa Nazım değildir.<br />Yahya Kemal'den Yakup Kadri'ye; Aka Gündüz'den , "Müslümanların gaye-i Hayaliyesi" adıyla eser veren Teşkilat-ı Mahsusa'cı Hasan Ruşeni'ye kadar gelecek hayalcisi haylice şahsiyet vardır.<br />Tüm bu olağanüstü güzellikte gelecek tasarlayan rüyaların, romanların veya piyeslerin ortak özelliği, umudun azaldığı yıllarda yazılmış olmalarıdır.<br />Geleceğin hayaline dalmak, biraz da bugünden umudun yitirildiği an başlıyor galiba..<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-6185110058944819840?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Mustafa Çetin Baydarnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-47328090158091813842009-05-13T15:28:00.002+03:002009-05-13T15:30:26.390+03:00M. Çetin BAYDAR<br />cetinbaydar@gmail.com<br /><br /><br />27.01.2009<br /><span>İstiklal Harbinde Orduya Tayyareler Alıp Hediye Eden Erzurumlu<br /><br /></span> <a onclick="changeImages('image1', 'image1on');irize(2,3,4)" href="javascript:artir(12)"></a><a onclick="changeImages('image2', 'image2on');irize(1,3,4)" href="javascript:artir(14)"></a><a onclick="changeImages('image3', 'image3on');irize(2,1,4)" href="javascript:artir(16)"></a><a onclick="changeImages('image4', 'image4on');irize(2,3,1)" href="javascript:artir(18)"></a><br />TÜCCAR: Nafız Kotan (1885-1946)<br />Nafiz Bey 1885 yılında Erzurum'da doğdu. Babası Hacı Ahmet Bey, annesi Esma Hanımdı. 1903 yılında Makbule Hanım ile evlendi, beş çocukları oldu. 1913'te ailesiyle İstanbul'a yerleşti. 1915 ten itibaren Ankara'nın imarında önemli katkıları oldu. Atatürk'ü her zaman destekledi, ona inandı ve yakın dostu oldu.<br />Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Ordusunun elinde 9 uçak vardı. Bunların 2 tanesine Yunanlılardan el konulmuştu. Kurtuluş savaşının devam ettiği dönemde ise halkın, malının bir bölümünü seve seve Orduya verdiği "Teklif-i Milliye " uygulamasının dışında, varlıklı yurttaşlarımızın da Orduya bağışları oluyordu.<br />Bu yokluklar döneminde Nafiz Beyin Ordumuza bağış yaparak iki ve ayrıca bizzat satın alarak dört uçak armağanı bunların ilki ve en büyüğüdür.(l) (2)<br />Nafiz Bey Kurtuluş Savaşı sırasında iki uçak satın alınması için gerekli bağışı yapmıştır. 2. Tayyare Bölüğünde görevlendirilen"BREGUET XIV B" modeli bu uçaklar 21 Mayıs 1922 tarihinde Akşehir Cephe Komutanlığına gönderildi. Uçaklar "Erzurumlu Nafiz" ve "174. Alay" isimleri ile adlandırılmışlardı. (3)<br />Ayrıca, kendi imkânları ile İtalya'dan dört adet daha uçak satın alarak, bunları da Ordumuza teslim etti. Bu uçaklar İtalyan tasarımcı Celestino Rosateîli tarafından tasarlanmış, FÎAT tarafından üretilmiş, 1918 yılından itibaren hizmete girmiş olan iki kişilik keşif uçaklarıydı.(FÎAT R.2). Yokluktan ordumuz uçakları bombardıman için dahi kullanmıştır. FÎAT fabrikaları bu uçaklardan toplam 129 adet üretmiştir. (4)<br />Ordu bu uçaktan Nafîz-1, Nafiz'2, Nafîz-3, Nafiz-4 olarak adlandırmıştır. Yapılan gizli toplantılar sonucunda Atatürk ile Nafiz kotan bu uçakların İstanbul ve İnebolu üzerinden gizlice uçurularak Anadolu'ya getirilmesine karar verdiler. Ancak o dönemin şartlarında uçaklar uzun mesafe uçamadıkları için. Bolu civarında bir ara alan yapılması ihtiyacı doğmuştu. Bu iş için Üsteğmen Sıtkı(Tanman) ile makinist Ferit Beyler görevlendirildi. (4)<br />Bu iki gizli görevli, Bolu'da görevlerim icra ettikten sonra ilk uçak yola çıktı. Bir İtalyan pilot tarafından gizlice İstanbul'dan havalanan uçak İnebolu özerinden Bolu'ya getirildi.<br />Uçak iniş sırasında Bolu'da arızalandı. Yokluklar ve imkânsızlıklar içerisinde ve düşman hatları gerisinde bu uçak için fazla bir şey yapılamadı, ikinci uçak elverişsiz hava şartları dolayısı ile 10 gön gecikme ile Bolu'ya vardı. Bu uçağında deneme uçuşu sonunda, iniş takımı ve pervanesi hasar gördü. (4)<br />Diğer iki uçağı daha güvenli bir yere sevk edilmesine karar verildi ve kara yolu ile Polatlıya nakledilen uçaklar için yedek parça siparişi verildi.<br />Parçaların gelmesinden sonra makinist Ferit uçakları tamir etti ve orduya teslim etti. Bu iki uçak 1921 yılının Haziran ayında Birinci Tayyare bölüğünde tekrar hizmete başladılar. Her iki uçak da Sakarya Meydan Muharebesinde görev almış, biri Sakarya savaşı sırasında 18 Ağustos 1921 yanarak düşmüş ve mürettebatı şehit olmuştur. Diğeri ise istiklal Savaşının devamı sırasında kaybedilmiştir^)<br />Bu bağışlar ile ilgili olarak Atatürk, ismet inönü,T.B.M.Meclisi Başkanları tarafindan Nafiz Beye gönderilmiş olan telgraflar aşağıdadır: (5)<br />7. "Mahreci Ankara Numarası:<br />5406 Kelime : 20<br />inebolu 'da Erzurumlu 'Nafiz Beyefendi 'yeHammiyrt-i vataniyeniz şayanı şükrandır. Telgrafınız yarın Meclis'te alenen okunacaktır efendim. 11.12.1921Büyük Millet Meclisi Reisi Mustafa Kemal"<br />2. "Mahreci: B.M.Mecîisi Alındığı Mah. Ankara Numarası : 821 2/2/1922 Kelime : 80 Saat: 4.20inebolu 'da Hacı Ahmedzade Nafiz Bey 'eOrduya hediye buyurulan tayyarelerden dolayı Büyük Millet Meclisi namına beyan-ı teşekkür ederim Efendim. 2/2/1922Büyük Millet Meclisi Reis Hasan Fehmi "<br />3. "B.M.M. Riyaseti Ankara Baş Kitabet Kalemi î 2/5/1922 270/557Tüccardan Erzurumlu Nafiz Bey 'eOrdu'yu Milli 'ye bu kere de bir ikinci tayyare ihdası suretiyle ibraz buyurulan hamiyetten Meclis heyet-i umumiyesi haberdar edilmiştir.<br />Beyanı teşekkür olunur Efendim.Büyük Millet Meclisi Sanisi Adnan "<br />4 "Mahreci: Garp Cephesi Alındığı Tarih 19 Mayıs 1922 Numarası : 871 Saat 10.5 Kelime : 40<br />Ankara 'da Erzurumlu Nafiz Beyefendi ye<br />Orduya ihda buyurulan ve nam-ı alilerine izafe edilen tayyare 13/5/1921 ve Aksu'da bulunan düşman üzerine bombalar atmıştır. Ahiren Aksu'da bulunan muhbirimizden alınan malumattan tayyaremiz, biri nakliye kollarına tesadüfünde yirmi mekkari hayvanı telefe ve mecruh olmuş ve diğer bir bomba da Seyid Alaşehir köyünde düşman piyade bölüğü üzerine düştüğü bildirilmiştir.<br />Pek kıymettar bir hediyyeniz olan tayyare île ilk vazifeyi Kemal-i muvaffakiyetle ifa edenler tayyareci Vahid ve Basri efendiler oldugunu cevaben ihtiramatıma terdifen arz ederim Efendim. 18 Mayıs 1922Garp Cephesi Komutanı ismet "<br />5. "Mahreci : Garp Cephesi Kelime : 17<br />Ankara 'da Tüccar-ı Mutebereden Erzurumlu Nafiz Beyefendi 'yeBilmukabele arz-ı tebrikat ederve istihlas-ı vatan yolundaki mücahedemizehidamat-ıbergüzidelerinden dolayı teşekküratımı tekrar eylerim. 17 Haziran J 92 2<br />Garp Cehesi Kumandanı ismet"<br />6. "Mahreci: Garp Cephesi Numarası : 6 Kelime : 40<br />inebolu 'da Tüccar Erzurumlu Nafiz Beyefendi 'yeOrduya ihya buyuruları tayyare bugün Eskişehir'e vasıl olmuştur, inşallahese-ri himmetiniz büyük muzafferiyetlerin kazanümasma...<br />Bilhassa takdimi tebrikat ve teşekkürat ederim Efendim. l Temmuz 1922.Garp Cehesi Kumandanı ismet"18.01.2006/kk<br /><br />Ailesi Dışındaki Kaynaklar:<br />(1) Yıllar Boyu yakın Tarih Dergisi, Cilt; I, Sayı: 5, Ağustos 1978(2) Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Cilt: Vin, Sayı: 24 Temmuz 1992(3) <a href="http://www.tawareci.com/">www.tawareci.com</a>. Kurtuluş Savaşı uçakları, BREGÜET 14 B 2(4) <a href="http://www.tayyareci/">www.tayyareci</a>. com. Kurtuluş Savaşı uçakları, FÎAT R2(5) Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Cilt: Vm, Sayı: 24 Temmuz 1992<br />Kaynak: <a href="http://www.erzurumluyum.net/sozluk/default.asp">http://www.erzurumluyum.net/sozluk/default.asp</a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-4732809015809181384?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Mustafa Çetin Baydarnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-44019966438020789862009-05-13T15:27:00.001+03:002009-05-13T15:28:23.963+03:00M. Çetin BAYDAR<br />cetinbaydar@gmail.com<br /><br /><br />27.01.2009<br />Erzurumlu Berber Naim , Yahut Naim Hoca<br /><br /> <a onclick="changeImages('image1', 'image1on');irize(2,3,4)" href="javascript:artir(12)"></a><a onclick="changeImages('image2', 'image2on');irize(1,3,4)" href="javascript:artir(14)"></a><a onclick="changeImages('image3', 'image3on');irize(2,1,4)" href="javascript:artir(16)"></a><a onclick="changeImages('image4', 'image4on');irize(2,3,1)" href="javascript:artir(18)"></a><br />Dini Olduğu Kadar Dünya Hayatına da Neşe ve Coşku İle Bakan Bir Üslup: Erzurumlu Berber Naim , Yahut Naim Hoca İnsanlar da kitaplar gibi okunması gereken varlıklardır.<br />Ama bizde ne kitaplar, ne de Şeyh Galib'in :"Hoşça bak zâtına kim zübde-i âlemsin sen" dediği insanlar, doğru dürüst okunmaz.İnsanlar her saati ibret dolu bir ömrü tamamlayıp hayat defterini kapar giderler de arkadan bu defterin kapağını kaldıran ya bulunur, ya bulunmaz.<br />"Ölülerinizi hayırla anın" emri de "hayattan mâna çıkarma" prensibi yerine yaratılış esrarına olan körlükler sebebiyle, çoğu zaman "ölü ardı dalkavukluklara" dönüştürülür.<br />Oysa, ölülerin anılışındaki hayırlı tutum, hayattan ve ölümden gereken dersleri çıkarmak olmalıdır.Evet! Ömrünü ulusal medya yıldızı olarak tamamlayan Naim Hoca, hayat defterini doldurarak aramızdan ayrıldı.Ama onun hayat sahnesinde doldurduğu yer ve oynadığı rol bu toplumun bir parçasıdır ve toplum yaşamasını sürdürmektedir.<br />NAİM HOCA KARAKTERİ NASIL DOĞDU?<br />Naim Hoca'nın Camii imamlığından önceki mesleği berberlikti.<br />Kitlelerin, Berber Naim'den bir 'Naim Hoca karakteri' çıkarması, camii kürsülerinde onu keşfedişleri ile başladı.Modern hayatla, geleneksel dini hayat arasında bocalayan kuşaklar özellikle mektepliler, değişik söylemi, vaaz kürsüsüne getirdiği meddah tavrı ile Naim Hoca'dan hoşlandılar.<br />Naim hoca vaazlarının özel cemaat oluşturduğu dönem, Erzurum'da sinema seyri tutkusunun dorukta olduğu yıllardı. Ramazan ayı öğle sonralarının "Oruç sıkmış gençleri", top atılıncaya kadar zamanlarını ya 15 30 matinesine bilet alarak sinemalarda geçiriliyor ya da Naim Hoca'nın Zeynal, yahut, Caferiye veya Şeyhler camiindeki nekreliklerle dolu dini öğütlerini dinleyerek ve zaman zaman kahkahalar atarak değerlendiriyordu.<br />Ekserisi Müslümanlığını ramazandan ramazana hatırlayan zümrelerden oluşan bu insanlar, giderek Naim Hoca tiryakisi oldular.<br />Frenklerin Homo Ludens dedikleri "Oynayan İnsan" Berber Naim'in şahsında camii kürsüsünde zuhur etmişti. Dindar olmakla birlikte hayattan da zevk almak isteyen bu insanlar yalnız camiide değil hayatın içinde de Naim Hocayı istihdam edecek kalabalığa eriştiler. Dolayısıyla bu oluşum camii ile sınırlı kalmadı. Stadyumlar, cirit meydanları, miting alanları artık Naim Hoca'nındı.<br />İslâmî eğitimden geçmiş yüzlerce hocanın yaşadığı muhafazakâr Erzurum'da, berikiler dururken yığınlar üzerinde Naim Hoca misyonunun prim yapmasının bir açıklaması olmalıydı.<br />Asıl mesleği olan berberlikten hocalığa geçiş mi, bu performansı hocamıza sağlamıştı?<br />Berber dükkanlarının söz ve fikir ustalığının merkezleri olduğunu bilmeyenimiz yoktur.<br />Şiir, hikmetli söz ve kıssanın envai türlüsü oradadırBerber Naim hocalık icâzeti almadan, bir yanda makasını şıkırdatıyor, öbür yanda divan şiirinin sehl-i mümteni hükmüne girecek beyitlerini, ezberden şiir sever müşterisine fısıldıyordu. Klasik mollaların dağarcığındaki dini kıssalar da berber Naim'e, hiç şüphesiz, ilk kez bir halk hikâyecisinin üslûbuyla ulaşmış, bu üslüp, hocalık eğitimi ile birleşim on da bir kimlikkarakteri haline gelmişti..<br />Gariptir Naim Hoca'nın bu meddahvari vaaz üslubuna en etkin tepki 1970'li yıllarda bir Korgenaral'den geldi.<br />Erzurum'daki 9. Kolordu Komutanı Selahattin Canbazoğlu, bir bayram vaazında onu dinledikten sonra "Kim bu ....?" diyerek il müftüsünü istizaha çekmiş, bundan böyle vaaz verdirmemesini müftüye telkin etmişti.Bu olay, Naim Hoca-Devlet ilişkilerinde bir dönüm noktasıdır .<br />Ancak onun bu tür ilişkilerde pek de yeni olmadığını düşündüren başka hikayeler de anlatılıyordu.<br />O renkli üslûbuyla Bizzat ondan dinlemiştim: "27 Mayıs'ın sonrasında beni Demokrat Partiye yakın diyerek göz altına aldılar. Müslüman: ne yemek var, ne tanıdık var, ne cıgara! Nezarette bekleyip duriram! Bu arada bir bahtım, bizim mehellede oturan bir poles. Oni da nereden taniram: birkaç gün önce bir kundak uşağı ölmüş, adam garip, yardım ettim götürdük sabiyi defnettik.<br />Baktım o.. Ola ne ey! Etrafındakileri savdıktan sonra geldi. Hocam bir ehtiyacın var mı? Vay gurban olim, seni Allah gönderdi. Al bu parayı bene birkaç paket cıgara al, bir de şu adama bir telefon et, senin edeceğin hizmet bu! Poles cıgarayı getirdi, telefon ettiğini de söyledi. Bir zaman geçmemişti ki beni nezaretten çıkarıp goyverdiler. Sora öğrendim ki benim yüzümden vali de eyi bir azar işitmiş"<br />DP'lilerin Sivas'larda, Balmumcularda toplandığı bir ortamda bir emirle Naim Hoca'yı bıraktıran ve valiyi azarlayan otoritenin kim olduğunu ısrarla öğrenmek istedimse de rahmetli bu soruma tatminkâr bir cevap vermedi.Naim Hoca'nın DP'liliği daha sonraki yıllarda AP'liliğe ardından da DYP'liliğe dönüşecekti.<br />Onu ulusal Medya'nın tanıması, Nuri Hoca'nın (Yılmaz) DYP döneminde Diyanet işleri Başkanlığı'na atanması ile başladı. O yıllarda yıldızı parlayan Tansu Çiller, Erzurumlu Ekrem Ceyhun üzerinden dindar kitlelerle iletişim kurmak istiyor, Ekrem Ceyhun, Nuri Yılmaz'ı, Nuri Yılmaz da Muhterem Naim Hoca'yı bu bağlamda yanında gezdiriyordu.<br />Birçok fotoğraf karesinde ısrarla Naim Hoca, Nuri Yılmaz ve Ekrem Ceyhun ve Tansu Çiller'in birlikte gözükmeleri işte bu dönemdedir.<br />Daha sonra Ekrem Ceyhun'la Tansu Çiller'in yolları ayrılınca, Naim Hoca kadim dostu Sayın Nuri Yılmaz'la birlikte yüzünü Cihet-i Askeriye'ye çevirdi.<br />Naim Hoca'nın, görkemli otellerin içkili sofraların da Kemalist şiirler inşad etmesi, Magazin Medyasından büyük övgüler alarak birden bire ülkenin en medyatik dini adamlarından biri haline gelmesi, işte bu son durakta oldu.<br />28 Şubat süreci, militarizmin Türkiye siyasetine ağırlığını koyduğu bir dönem olarak özellikle dini hayatı 1930'lu yılların ideolojik çerçevesine döndürmeye çalışırken, Sayın Nuri Yılmaz ve Naim Hoca bu söylemi halka telkin de, verilen her türlü görevi kabul etmiş göründüler, belki de gerçekten inanarak kabul ettiler.<br />Naim Hoca ömrünü, bu son misyonun doruk noktasındayken tamamladı.<br />Medya, ölümünü ve defnini haber yaparken, Naim Hoca'yı değil, bir yıldızını gömdüğünü çok iyi biliyordu. Bu törende hazır bulunmak üzere gelenlerin önemli bir bölümünün de Naim Hoca'nın parlayan yıldızından ışık kapmak isteyen aynı vadinin diğer medya yıldızları olduğunu söylemek fazla abartılı olmaz.<br />Naim Hoca , dine olduğu gibi dünya hayatına da neşe ve coşku ile bakan, bir üslüp denemesi olarak güzel bir başlangıçtı.<br />Ama o, siyasetin vadisine girince safiyetini kaybedip siyaset kurtlarının bir aksesuarı hâline getirildi.<br />Onu, zihnen hangi meşgalede olursa olsun, ehli kıble ve ibadette "sahib-i tertib" olarak gördüm.<br />Cenazesini tekbirlerle taşıyanlar da, ondaki bu istikametin farkında olanlardı.<br />Berber Naim Efendi'mize, Naim Hoca'ya Allah (c.c.) rahmet eylesin.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-4401996643802078986?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Mustafa Çetin Baydarnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-2936772395230398672009-05-13T15:25:00.002+03:002009-05-13T15:37:51.705+03:00M. Çetin BAYDAR<br />cetinbaydar@gmail.com<br /><br /><br />07.02.2009<br />Şehit Edilişinin Yıldönümünde İskilipli Atıf Hoca´ya Rahmet<br /><br /><a onclick="changeImages('image1', 'image1on');irize(2,3,4)" href="javascript:artir(12)"></a><a onclick="changeImages('image2', 'image2on');irize(1,3,4)" href="javascript:artir(14)"></a><a onclick="changeImages('image3', 'image3on');irize(2,1,4)" href="javascript:artir(16)"></a><a onclick="changeImages('image4', 'image4on');irize(2,3,1)" href="javascript:artir(18)"></a><br />1926 Senesi 4 Şubat günü Ankara’da bî günah Katledilen İskilipli Atıf Hoca Kimdir?<br />İskilipli Atıf Hoca, (d. 1875 / 1876 İskilip- ö. 4 Şubat, 1926 Ankara) Türk düşünür, eğitimci ve din adamı.<br />Hayatını anlatan bir film[1] çekilmiştir. Frenk Mukallitliği ve Şapka isimli bir eseri vardır. Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarının sembol yazarlarından Şevket Süreyya Aydemir, Suyu Arayan Adam kitabında kendisinden bahseder ve haksız yere öldürüldüğünü savunur.<br />Atıf efendi, Akkoyunlu aşiretinden ve İmamoğulları denilen aileden Mehmed Ali Ağa'nın oğlu olup, 1292 hicri (1875 / 1876 Miladi) senesinde Çorum’un İskilip kazasının Toyhane köyünde dünyaya gelmiştir.<br />Annesi Mekke-i Mükerreme'den göç etmiş Ben-i Hattap aşiretinden, Arap dedenin torunlarından Nazlı hanımdır. Altı aylıkken öksüz kalan Mehmed Atıf, dedesi Hasan Kethüda efendinin himayesinde yetişmiştir.<br />NEŞREDİLMİŞ ESERLERİ<br />1. Mirat-ül İslam<br />2. İslam Yolu<br />3. İslam Çığırı<br />4. Din-i İslam’da Men-i Müskirat<br />5. Nazar-ı Şeriatta Kuvve-i Berriye ve Bahriyye<br />6. Tesettür-ü Şer’i<br />7. Muayenet üt Talebe<br />8. Medeniyyet-i Şeriyye<br />9. Frenk Mukallitliği ve Şapka<br /><br /><a href="http://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0skilipli_At%C4%B1f_Hoca#Eserleri">http://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0skilipli_At%C4%B1f_Hoca#Eserleri</a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-293677239523039867?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Mustafa Çetin Baydarnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-6772436636458741192009-05-13T15:24:00.006+03:002009-05-13T15:39:12.773+03:00M. Çetin BAYDAR<br />cetinbaydar@gmail.com<br /><br /><br />07.02.2009<br />Monşerliğin Tarihi Üzerine Bir Deneme<br /><br /><a onclick="changeImages('image1', 'image1on');irize(2,3,4)" href="javascript:artir(12)"></a><a onclick="changeImages('image2', 'image2on');irize(1,3,4)" href="javascript:artir(14)"></a><a onclick="changeImages('image3', 'image3on');irize(2,1,4)" href="javascript:artir(16)"></a><a onclick="changeImages('image4', 'image4on');irize(2,3,1)" href="javascript:artir(18)"></a><br />“Monşer” kavramı Tanzimat Dönemi’nde lisanımıza girdi.<br />Monşer kelimesine Türkçede bir karşılık vermek gerekirse "aziz dostum” hitabı, oldukça uygun düşer.<br />Bu kavram Türkçeye bir dizi kinayeyi de beraberinde getirmiş, dahası, bu kinayelerdeki alaycı vurgu Osmanlı modernleşmesinin ilk öncüleri olan bir takım hariciyeci zevatı işaret eder bir mahiyet kazanmıştır.<br />1839 Gülhane Hatt-ı Hümayun'dan biraz önce kurulmuş olan Tercüme Odası mensupları kaftan ve kavukları atıp setreler ve stambulinler giyinmekle kalmamışlar, başta Fransızca olmak üzere batı lisanlarına büyük bir iştahla saldırmışlardır.<br />Bu zevatın kiminin hedefi samimi bir şekilde devleti kurtarmak iken, kimi de günümüze kadar uzanan “kendi toplumu ile çatışan aydın tipi”nin öncüleri olmuştur.<br /><br />"Dilinde Türkçenin küfr-ü küspesi / Frengin itine taklid kisvesi" diyen halk şairinin monşer lere gösterdiği tepki “Batı değerlerini” körü körüne taklide duyulan tepkidir.<br />Bu fasileden kimileri de “Adam olmak istersen Paris’e gel Paris’e” diyerek Osmanlının “Adamlık babı”nda iflasını ilan etmekten çekinmemiştir.<br />Monşer’liğin tarihçesi yazılacak olsa iki asır evveline gitmek gerekir.<br />Fransızca olarak kitap yazmış ilk Osmanlı Türkü Mahmut Raif Efendi’dir. Risale, 1797 Üsküdar baskılıdır.<br />Mahmud Raif Efendi’nin kitabının adı “Osmanlı İmparatorluğunda Yeni düsturlar” dır.<br />Bu zat hocalık da yapar ve Mühendishanede dersler verir. Ama dersler alakadan çok tepki çeker. Mahmut Raif , bu derslere gösterilen tepkiyi cahil tepkisi olarak niteler.<br />Sonra Londra sefiri olur. Artık adı İngiliz Mahmut’tur.<br />Adı Gavur Padişah’a çıkan bir başka Mahmut ile Monşerlik devletin zirvesine kadar tırmanır. (II.Mahmut) 3. Selim: İslahatçı Padişahların serdarı<br />Osmanlı Gücünü geri getirmek cehdine padişahların öncülük etmesinden daha tabii ne olabilir? Osmanlı’nın son iki asrı padişahları, istisnasız bu cehdin baş mümessilidir.<br />Bu dönem padişahlarının serdarı ise Üçüncü Selim’dir.<br />Üçüncü Selim, 18 yıl süren padişahlık döneminde Askeri, siyasi, harsi ve sanatsal alanda derin izler bırakan bir hükümdar olmuştur.<br />Baş destekçilerinden biri olan Londra eski sefiri Raif Mahmut (İngiliz Mahmut) Padişahlığını sona erdiren Kabakçı Mustafa isyanında asillerce linç edilerek öldürülür. Bu hadise son bulduktan sonra iki seneye yakın yaşar. Alemdar Mustafa Paşa’nın onu yeniden tahta çıkarmak için İstanbul’a girdiğinde Yeni Padişah’ın adamları tarafından katledilir.<br />Islahatçı padişahların akibetleri trajik bir biçimde gelirken, Islahatçı aydınlar iki farklı yol yol tutarlar.Aydın zümrenin önemli bir bölümü gerçek ıslahata başlamanın yolunun devleti yıkıp yeniden kurmak olduğu fikrindedir.(Daha sonra devleti yıkmak yetmez, İslam’ı da devlet ve toplum hayatından çıkarmak gerekir denecektir) Bu fikirlerin Dünya Global gücünün bir telkini olduğunu burada hatırlamamız gerekiyor.<br />Osmanlı gücünü tasfiye etmek isteyen Batı güçleri ile bu tasviyeci aydınlar her alanda işbirliği yaparlar. Padişahlar ve çevresi onların bir numaralı düşmanları haline gelir. Padişahlık yıkılıp yerine yeni sistem kurulunca dahi bunlar hızlarını kesmez. Eğer bu zümreyi tanımlamak gerekirsi bunların ortak paydaları sırasıyla<br />1. Laikçidirler. Diğer deyişle İslam karşıtlıklarını laik maskeyle gizleyenlerdir.<br />2. Ekseriyeti Mason ve dışa bağımlıdır<br />3. Yine ekseriyeti dış coğrafyalardan Anadolu’ya gelmiştir.<br />4. Düzenin ekonomik güç odaklarına yazarlık, danışmanlık, mümessillik, mebusluk ilh.. yaparak refah içinde yüzmektedirler<br />Islahat fikri taraftarı ikinci grup münevverler ise İslami itikat ve amellerine ek olarak teknoloji ile gelen imkanları inançları doğrultusunda süzerek iktibas ederler.<br />“Doğrudan doğruya Kuran’dan alıp ilhamı-Asrın idrakine söyletmeliyiz İslâm’ı” diyen Merhum Akif bu iktibas muhtevasını veciz bir şekilde ifade eder. Mehmet Akif’in şahsında güzel bir örnek teşkil eden Müslüman aydınları ortak paydaları ile tanımlamak gerekirse<br />1. Fikir ve amelde İslamî eksendedirler<br />2. Bağımlılıkları sadece ve sadece İslamın kutsal kıtabına, onun tebliğcisi olan İslam Peygamberinedir.<br />3. Çoğunlukla Anadolu kökenlidir<br /><br />4. .Düzene muhalif Ekonomik ve kültürel güç odaklarına yazarlık, danışmanlık, mümessillik, mebusluk ilah. Yaparak geçimlerini sağlarlar<br />5. Çalışmalarının odak noktasında insanlığın ortak bilgilerine ilaveten Yaratıcının alemleri yönettiği kanunlardan çıkardıkları dersler vardır.<br />İşte bu bağlamdaki onun mısralarından bir demet:<br />ALINLAR TERLEMELİ Kamer çalışmadadır, gökle yer çalışmadadır<br />Güneş çalışmada, seyyâreler çalışmadadır.<br />* * *<br />Atıl... Fezâyı dolaş, âsümâna çık, yere in;<br />Lisân-ı gaybım olan beyyinât-ı hikmetimin,<br />Bekâyı hak tanıyan sa’yi bir vazîfe bilir;<br />Çalış çalış ki bekâ sa´y olursa hakkedilir. "<br />* * *<br /><br />Evet, mücâhede mahsûlüdür hayât-ı beşer,<br />O olmadıkça ne efrâd olur, ne âileler.<br />Görün birer birer efrâdı: Muttasıl çalışır;<br />Bakın ki âileler durmayıp nasıl çalışır<br />Alın sırayla cemâ´âti, sonra akvâmı;<br />Aceb cidâl-i maîişetten ayrılan var mı?<br />Nizâm-ı kevne nigehbân o sermedi kânun,<br />Bütün cihânı tutarken tahakkümünde zebun,<br />Garîb olur beşerriyet çıkarsa müstesnâ.<br />Hayır!Adâlet-i fıtratta yoktur istisnâ.<br />Hayâta hakkı olan kimdir anlıyor, görüyor;<br />Çalışmayanları bir bir eliyle öldürüyor!<br />* * *<br />Bakın mücâhid olan Garb´a şimdi bir kerre.<br />Havâya hükmediyor kâni´ olmuyor da yere.<br />Dönün de âtıl olan Şark´ı seyredin. Ne geri!<br />Yakında kalmıyacak yeryüzünde belki yeri!<br />Nedir şu bir sürü fenler, nedir bu san´atler?<br />Nedir bu ilme tecellî hakîkatler?<br />Sefineler ki tarar kıt´a kıt´a deryâyı;<br />Şimendüfer ki tarar buk´a buk´a dünyâyı;<br />Şu´ûn ki berka binip seslenir durur ovada;<br />Balon ki rûh-i kesîfiyle yükselir havada...<br />Hülâsa, hepsi bu âsâr-ı dehşet-âkînin,<br />Bütün tekâsüfüdür toplanan mesâînin.<br />* * *<br />Zaman zaman görülen âhiret kılıklı diyâr;<br />Cenâzeden o kadar farkı olmayan canlar;<br />Damarda seyri belirsiz, irinleşen kanlar;<br />Harâbeler, çamur evler, çamurdan insanlar;<br />Ekilmemiş koca yerler, biçilmiş ormanlar;<br />* * *<br />Atâletin o mülevves teressübâtı bütün!<br />Nümûne işte biziz... Görmek istiyen görsün!<br />Bakın da hâline ibret alın şu memleketin!<br />Nasıldın ey koca millet? Ne oldu âkıbetin?<br />Yabancılar ediyormuş - eder ya - istikrâh:<br />Dilenciler bile senden şereflidir billâh.<br />* * *<br />Bu mübtezel yaşayıştan gebermen elbet iyi.<br />Gebermedik tarafın kalmamıs ya pek, zâten...<br />* * *<br />Nedir bu meskenetin, sen de bir kımıldasana!<br />Niçin kımıldamıyorsun? Niçin? Ne oldu sana?<br />Niçin mi? "Çünkü bu fânî hayâta yok meylin!<br />Onun netîcesidir sa´ye varmıyorsa elin. "<br />Değil mi?.. Ben de inandım! Hudâ bilir ki yalan!<br />Hayâta nerde görülmüş senin kadar sarılan?<br />Zorun: Gebermemek ancak "ölümlü dünyâ" da!<br />Deden ne türlü yaşarmış... Adamsan öyle yaşa;<br />* * *<br />Bugün yatıp duruyorsun ayaklar altında?<br />"Kadermiş!" Öyle mi? Hâşâ, bu söz değil doğru:<br />Belânı istedin, Allah da verdi... Doğrusu bu!<br />Taleb nasılsa, tabî´î, netîce öyle çıkar,<br />Meşiyyetin sana zulmetmek ihtimâli mi var?<br />"Çalış "´ dedikçe şerîat, çalışmadın, durdun,<br />Onun hesâbına birçok hurâfe uydurdun!<br />Sonunda bir de "tevekkül" sokuşturup araya,<br />Zavallı dini çevirdin onunla maskaraya!<br />* * *<br />Bırak çalışmayı, emret oturduğun yerden,<br />Yorulma, öyle ya, Mevlâ ecîr-i hâsın iken!<br />Yazıp sabahleyin evden çıkarken işlerini,<br />Birer birer oku tekmil edince defterini;<br />Bütün o işleri Rabbim görür. Vazîfesidir...<br />* * *<br />Ya sen nesin? Mütevekkil! Yutulmaz artık bu!<br />Biraz da saygı gerektir... Ne saygısızlık bu!<br />Hudâ-yı kendine kul yaptı, kendi oldu Hudâ;<br />Utanmadan da tevekkül diyor bu cür´ete... Ha?<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-677243663645874119?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Mustafa Çetin Baydarnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-61358231830488983472009-05-13T15:22:00.002+03:002009-05-13T15:39:51.203+03:00M. Çetin BAYDAR<br />cetinbaydar@gmail.com<br /><br /><br />23.02.2009<br />Omuzumda Hemençe<br /><br /><a onclick="changeImages('image1', 'image1on');irize(2,3,4)" href="javascript:artir(12)"></a><a onclick="changeImages('image2', 'image2on');irize(1,3,4)" href="javascript:artir(14)"></a><a onclick="changeImages('image3', 'image3on');irize(2,1,4)" href="javascript:artir(16)"></a><a onclick="changeImages('image4', 'image4on');irize(2,3,1)" href="javascript:artir(18)"></a><br />Cumhuriyet Devrinde Bir Medrese Talebesinin Hatıraları<br />Hatırat sahibi Ali Kemal Saran kitabını tanıtırken şunları yazıyor:<br />Burada yer alan hatıralar, kendimi bilebildiğim erken çocukluk dönemimden başlayarak yakın zamana kadar uzanan yaklaşık 70 yıllık bir ömrü kapsıyor. Bu uzun zaman dilimi içinde, çocukluğumun sisler içinde kalan sibyan mektebinden ve medrese talebeliğinden başlayarak, Anadolu'nun birçok yerinde yürüttüğüm müftülük görevlerine ve uzun süren emeklilik dönemimde yaşadığım cemiyetçilik tecrübelerine kadar, acı tatlı pek çok yaşanmış olay var.<br />Başımdan geçen bazı olaylar, belki bir dönemin tarihine küçük çapta da olsa ışık tutacak öneme sahip. Bazıları da önemsiz gibi gözükse de, belki belli bir dönemin sosyal ve ekonomik yapısının, düşünce sisteminin ve kültürünün daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayabilecek özellikleri taşıyor. Bu sebeple önemli veya önemsiz ayırımı yapmadan başımdan geçenleri olabildiği kadar vermeye çalıştım. Eski adı Kadahor olan Çaykara'da "Hemençe" renkli yün ipliklerden dokunan ve alt tarafında püsküller bulunan sırt torbasına verilen isimdir.<br />Tanıtmaya çalıştığımız kitaba ismini veren "Hemençe"nin altını çizdikten sonra Fatih Sultan Mehmet zamanında Trabzonun mülhakatı olarak fethedilen Çaykara'nın nasıl bir Rum kültür dokusu taşıdığına dikkat çekmek isterim.<br />Velhasılı, bu Rum kültür dokusundan çok geçmeksizin hafız, vaiz, müfti, mütefekkir bir iman kadrosunun fışkırmış olmasını adım adım izlemek için Ali Kemal Saran'ın kitabını satır satır okumak gerekiyor. (*)<br />(*) KURTUBA/Hatırat-1 Birinci Baskı: Ocak 2009<br />KURTUBA Bayındır 1 sok. 15/23<br />Sakarya-Kızılay Ankara<br />Tel : (0312)230 22 06 Faks (0312)430 09 46<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-6135823183048898347?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Mustafa Çetin Baydarnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-60800520186504459852009-05-13T15:20:00.008+03:002009-05-13T15:40:21.808+03:00M. Çetin BAYDAR<br />cetinbaydar@gmail.com<br /><br /><br />03.04.2009<br />Muhsin Yazıcıoğlu Cenaze Merasiminden İntibalar (31 Mart 2009)<br /><br /><a onclick="changeImages('image1', 'image1on');irize(2,3,4)" href="javascript:artir(12)"></a><a onclick="changeImages('image2', 'image2on');irize(1,3,4)" href="javascript:artir(14)"></a><a onclick="changeImages('image3', 'image3on');irize(2,1,4)" href="javascript:artir(16)"></a><a onclick="changeImages('image4', 'image4on');irize(2,3,1)" href="javascript:artir(18)"></a><br />Merasimin birinci safhası TBMM ve Kocatepe Camiindeki, askeri, mülki ve siyâsi erkânın katıldığı törendi.<br />Törende bulunan simaların başında Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, TBMM Başkanı Köksal Toptan, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Genelkurmay Başkanı Orgeneral İlker Başbuğ, CHP Genel Başkanı Deniz Baykal, Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim Kılıç, MHP lideri Devlet Bahçeli, Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Cemil Çiçek, Milli Savunma Bakanı Vecdi Gönül, geliyordu. Bu isimlere ilaveten, MHP Genel Başkan Yardımcıları Oktay Vural, Mehmet Şandır, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş, Emniyet Genel Müdürü Oğuz Kaan Köksal, Eski başbakanlardan Tansu Çiller, eski Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, Rahşan Ecevit, ATO Başkanı Sinan Aygün, Genelkurmay 2. Başkanı Orgeneral Hasan Iğsız, Diyanet İşleri Eski Başkanı Mehmet Nuri Yılmaz, Merkez Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz, MHP'nin Ankara Adayı Mansur Yavaş, Yaşar Okuyan, Erkan Mumcu, Bülent Arınç ve tüm bakanlar törende hazır bulundu.<br />Saydığımız zevat töreni müteakıp arabalarına binerek makamlarına döndüler.<br />Bundan sonrası onbinlerin Tacettin Dergahına yürüyüşü olarak cereyan edecekti.<br />Tekbirler, tevhitler, helâllik almalar ve de hıçkırık dolu sloganların birbirine karıştığı kitlevi yürüyüşte MHP’liler BBP’lilerin birkaç katı idiler, yürüyüş esnasında sık sık yaptıkları “Bozkurt Selamı” ile BBP’lilerden ayrılıyorlardı. Buna mukabil BBP’liler ise şehadet parmakları ile tekbirler getirip saflarını belli ediyorlardı.<br />Her ne kadar “Kanımız aksa da zafer İslamın” sloganı her iki grup tarafından da atılsa, ümmetçi bir çağrışımı olan bu sloganı Türkçü yönü ağır basan MHP’nin benimsemesi, MHP tabanındaki şeriatçı eğilime bir işaretti. Nitekim kafile Tacettin Dergahına ulaşınca ortada yüce Kuran ayetlerinden başka tekrarlanan bir ibare kalmadı.<br />Defin esnasında huşu ve hüzün doruktaydı. Ta ki idrak kudreti fazla olmayan bir diyanet imamının yapmağa kalkıştığı duaya kadar. Yakın tarihimizi bilmemekte elbetteki bu garip hoca tek değildir. Ezan-ı Muhammedi’yi yasaklayan, camileri kapatıp kimilerini de devlet malı diye satışa çıkarıp satan, mabetlerde fötr şapka ile namaz kıldıran, Türk Ocaklarını kapatıp yerine Halk Evlerini Kurduran bir zihniyeti, Muhsin Yazıcıoğlu gibi bir tevhit erinin mezarı başında tebcile kalkışan bu yardakçı tutum sahibine “Allah ıslah etsin” demekle yetiniyorum.<br />Cenazeyi ferden takip edenler arasında Hasan Celal Güzel, Mehmet Ağar ve Namık Kemal Zeybek isimlerini de bu arada zikretmek bir vecibedir.<br />Allah(C.C.) güzeldir güzeli sever mütearifesince ismi “hüsn” kökünden gelen Muhsin kardeşimiz de onu mezarına kadar takip edenler evlerine dönerken o, sevdiğinin yanına gitti. İnşaallah şu an dünyadayken özlemini çektiği Firdevs Bahçelerindedir.<br />Ana şiirinde bunu ne güzel anlatır:<br />Cennetle müjdelenmiş analar<br />Sen de gezin cennet bahçelerinde<br />Ayakların altından aksın ırmaklar<br />Makamın melekler gibi yükseklerde<br />Şefaatına mazhar ol Muhammed Mustafa (s.a.v)'nın<br />Rahmetiyle kuşatsın seni Allah'ım<br />Yoldaşı ol hurilerle anamız Fatma'nın<br />Babamla firdevs bahçelerinde gezin cananım.<br />Saadetle ol dünya ve ahirette<br />Sana sağlık ve sıhhatler diliyorum<br />Selam ve sevgiler yollayıp nihayette<br />Ta yürekten ANA, ANA diyorum<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-6080052018650445985?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Mustafa Çetin Baydarnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-53812551586204782342009-05-13T15:19:00.003+03:002009-05-13T15:40:46.819+03:00M. Çetin BAYDAR<br />cetinbaydar@gmail.com<br /><br /><br />13.04.2009<br />31 Mart´ın 100. Yıl Dönümü<br /><br /><a onclick="changeImages('image1', 'image1on');irize(2,3,4)" href="javascript:artir(12)"></a><a onclick="changeImages('image2', 'image2on');irize(1,3,4)" href="javascript:artir(14)"></a><a onclick="changeImages('image3', 'image3on');irize(2,1,4)" href="javascript:artir(16)"></a><a onclick="changeImages('image4', 'image4on');irize(2,3,1)" href="javascript:artir(18)"></a><br />Bugünden tamı tamına yüz sene evvel 13 Nısan 1909’da Osmanlı Başkenti İstanbul’da silahlar patlıyor, insanlar öldürülüyor, özünde 2. Abdulhamid’i devlet idaresinden uzaklaştırmak isteyen binbir kutuplu bir oyun sergileniyordu.Oyun, her ne kadar istanbul’da oynansa da hareketin görünen kaynağı Selanık ve Manastırdı. Daha ötelerde ise, İtalyan, İngiliz, Alman, Fransız ve de ABD’li mihraklardan söz edilebilirdi. Bu global tazyik, Osmanlı millet sisteminin çözüldüğü sürece bir kene gibi yapışmıştı.Balkanlarda koyu bir ırk rekabeti başlamıştı. Bu rekabetti ırkçı çeteler her ne kadar birbirlerini imhaya çalışsa da, gerçekte hepsi aynı felsefeden beslenmekteydi. Nitekim İskanbul’a güya meşrutiyeti ilan için yürüyen Hareket Ordusu’nun içinde Yahudisi , Türkü, Kürdü, Arabı Bulgarı, Rumu, Çingenesi, Arnavudu, Rumen’i, Moldovyalısı elleleydi.. Bu ırklar hâlitası İstanbul’da bir süre dehşet günleri yaşatıp 2.Abdulhamit’in şahsında ümmet esaslı imparatorluğun rejimini değiştirecek zeminleri hazırladıktan sonra çıkıp gittiler.İstanbul’un ve Osmanlı mülkünün idaresi artık İttihat Terakki Fırkası’nin elindeydi.İslam dini gelmeden önce Mekke ve Çevresinin egemenleri, nasıl statükoyu temsil ediyorsa, Şeriat esaslı Osmanlı Devletini tasfiye eden İttihat Terakki Partisi de ülkenin yeni statükosunun temsilcisi oldu.“İRTİCA” YÜZ YAŞINDAİslam hâkimiyeti kurulduktan sonra Mekke ve çevresinin eski statükosuna dönmek isteyenlere Müslümanlar “Mürteci” diyorduOsmanlı mülkünü ele geçirenlerin de her iki sözünden biri “Mürteci” oldu.Hz.Peygamber ve sahabinin irticadan kastı cahiliye statüsü iken, İttihatçılar pozitivizme ayak direyen ehl-i imana bu yaftayı vurmaktaydıOsmanlı’ya dönüşün bir numaralı muhalifi, başlangıçta, ülkenin silahlı kuvvetlerine hükmeden İttihatçı Paşalardı.Bunlar, 2.Abdulhamid’i, al aşağı ederek onun koltuğuna oturmuşlar, o gün bu gün bu koltuk müteselsilen, silahlı güc seçkinlerinin iktidar alanı olmuştur.Hürriyetle yönetilen ülkelerde ordu “Dış Güvenlik” için vardır.Ülkemizde ise “İç Güvenlik” Orduyu yönetenlerin esas görevi sayılmaktadır.Osmanlı sonrası Rejiminin bir asra yaklaşan uygulaması “İçerde tehlikeli gelişmeler var” diyerek, askeri darbeler planlamak, memleket evlatlarını birbirine kırdırmak, kriz yönetimi geliştirebilmek için yeri geldiğinde kendi safındaki ünlü şahsiyetleri ortadan kaldırmak; TBMM’yi kapatmak, Başbakan ve Bakan asmak , faili meçhul listelerini kabartan katliamlar yapmak olmuştur.“MÜRTECİ” diye suçlanan milletimiz!Zulme karşı bugün (13 Nisan 2009) bir asrı tamamlayan direnişin için sana, hem selâm, hem de helâl olsun!<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-5381255158620478234?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Mustafa Çetin Baydarnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-53992879056771347652009-05-13T15:18:00.003+03:002009-05-13T15:41:09.207+03:00M. Çetin BAYDAR<br />cetinbaydar@gmail.com<br /><br /><br />27.04.2009<br />Bursa’nın Ufak Tefek Taşları<br /><br /><a onclick="changeImages('image1', 'image1on');irize(2,3,4)" href="javascript:artir(12)"></a><a onclick="changeImages('image2', 'image2on');irize(1,3,4)" href="javascript:artir(14)"></a><a onclick="changeImages('image3', 'image3on');irize(2,1,4)" href="javascript:artir(16)"></a><a onclick="changeImages('image4', 'image4on');irize(2,3,1)" href="javascript:artir(18)"></a><br />Türkiye Yazarlar Birliği’nin Bursa’daki 2008 yılı ödül törenini tamamlayıp Ankara’ya dönerken dilime takılan bu türküyü tekrarlayıp durdum.Haşa! Bursa’nın tek bir taşı dahi ufak tefek değil. Osmanlı tarihine temel olan kutlu zemindeki bu taşlar, hiç ufak tefek olur mu?Günümüzde Balkan kökenlilerin ırk halitası haline gelen Bursa, bu tarihi türkünün belgelediği gibi bir zamanlar Esmer güzellerinin yurduydu:Bursa’nın ufak tefek taşlarıkeman olmuş o yarimin kaşlarıbir omuzdan bir omuza saçlarıal beni esmer güzeliyarimle kol kola gezmelihamamın üçtür kurnasıiçinde üç kız yunasıüç kızdan biri benim olasıSöğüt’e at sürüp Osmanlı gücünü temellendirenler de hiç şüphesiz esmer güzellerinin yiğit eşleriydi. Onlar Türkmen boylarını dalga dalga Diyâr-ı Rum’a getirdiler. İlk olarak da bu şehrin kapılarını fethe kapayan küffar kilidini açıp Bursa’yı ilâ-yı Kelimetullah davasının ilk üssü yaptılar.“Süleyman var Süleyman’dan içeri” misâli, Bursa’nın kapılarıAskeri önünde dalkılıç vuruşan nice padişaha bizi götürür. Bugün onlar türbelerine ya şehit ya da gazi hünkarlar olarak yatıyorlar. Bursa’da her hünkar türbesi; camisi, medresesi, hanı, hamamı , çarşısıyla çevresine hayat saçıyor. İşte Ertuğrul oğlu Osman Bey, Şu Orhan Gazi, Beriki Murat Hüdevendigar, Kimsenin kılıcı önünde duramadığı Yıldırım Ba’yezıt Osmanlı’nın ilk Mehmed’i Birinci Mehmet, Zafer yolunda padişahlığı bir vasıta olarak gören bilge hükümdar ikinci Murat Han, Hünkarlar önden yürümeyi görsün, millet artık onu takip edecektir. Bursa’nın altı asrı, bilmin, san’atın, ilâhi aşkın en seçkin simaları ile adeta çiçek açtı. Bu simaların kimi ülke çapında, birçoğu da beyne’l-milel değerdeydi.“Osmanlı Medeniyetinin Anadolu’daki Başkenti” diyebileceğimiz Bursa, bu misyonunu bugün de devam ettiriyor. Bursanın çiçeği burnunda Belediye Reisi Recep ALTEPE, TYB 2008 yılı ödül töreninde medeniyetimizi tehdit eden oyunlara karşı, cesurane şöyle diyordu: "Zamanında bizim ülkemiz üzerinde oyunlar oynanıyordu ve bizi ortadan kaldırmaya çalışıyorlardı. Ancak atalarımız bunları aşarak, ülkemizi dimdik ayakta tutmayı başardı. Bizim de bunlardan güç alarak, bu ülkeye sahip çıkmamız gerekiyor. Ama eğitim konusunda bazı eksiklerimiz var. Bunları da tüm sivil toplum kuruluşları ile birlikte ortadan kaldıracağız. Özellikle de Türkiye Yazarlar Birliği ile bu yönde çalışmalarımız vardı, halen devam ediyor"Bursa’de TYB ve Onun yazar, ilim adamı, san’atçı doslarını gerek Belediye reisi ve gerek Valisi Sayın Şehabettin Harput, adeta birbirleri ile yarışarak ağırladılar.TYB Kurucu Başkanı D.Mehmet Doğan ve Günümüzdeki Genel Başkan İ.Ulvi Yavuz bu konukseverliğe açılış sırasında yaptıkları konuşmalarında temas ettiler.Törenin son programı TYB’den 2008 yılı ödülüne layık görülen TRT sanatçısı Aysun Güntekin’in konserine ayrılmıştı.Yaklaşık bir saat süren konserde, Rumelinden Azerbeycan’a, Erzurum’dan Kerkük’e uzanan türkülerimizle, unutulmaz bir sanat ziyafeti çeken Aysun Gültekin’e bir de bu sanal ortamda şükranlarımızı sunuyoruz.Ankara’ya dönüş yolundayken bir yetkili “Bursa izlenimlerinizi yazar mısınız?” diyerek önüme bir defter koydu.. İçimden gelerek şu cümleyi yazdım:“Aklımı Bursa’da bırakarak Ankara’ya dönüyorum”<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-5399287905677134765?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Mustafa Çetin Baydarnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-49666912015233284932009-05-13T15:15:00.002+03:002009-05-13T15:41:28.558+03:00M. Çetin BAYDAR<br />cetinbaydar@gmail.com<br /><br /><br />27.04.2009<br />“HEMŞİN PASTAHANESİ<br /><br /><br />Hemşin Pastahanesinin bir düşünce-tartışma zemini haline gelmesinde ilk adımı eski bir Marmaratör olan Özer Revanoğlu attı. (1963 sonbaharı)Eğer hafızam beni yanıltmıyorsa Revanoğlu askerlik için Erzuruma gelmiş askerliği süresince de Hemşin pastanesini mekan tutmuştu. Başta İstanbul olmak üzere Türkiyenin dört tarafından dostları vardı. Özellikle de Nevzat Kösoğlu ve Nurhat Beylar olmak üzere Erzurumlularla iş ve kader birliği içindeydi. Siyaseten de Alpaslan Türkeş çizgisine yakın durmaktaydı.Eskilerde Hemşin pastanesine, kimi Lala Paşa camii cemaati pasta yahut tavada sucuk yemek için uğrar, yahut, sinema müdavimleri buraya, karınlarını doyurmak üzre gelirlerdi.Ama Özer Revanoğlu bu trafiğe Hemşin sohbetlerini ekleyiverdi.Ciciburun Ahmet Efendi, Boyacı İsmail Usta, Gömlekçi Hatem Usta gibi halk adamları; Fahrettin Kırzıoğlu, Mümtaz Turhan, gibi akademisyenler; Ali Karaavcı, Yılma Durak örneği genç düşünürler, Bekir Soysal, Dr.Erdoğan Sürat, Haluk Güçlü gibi sanat erbabı bu sohbetlerin odak noktası oldular.Tartışmalara kıyısından köşesinden katılan genç kuşak, resmi tarih kitaplarında yazılmayan, yazılamayan birçok hadiseyi işte bu sohbetlerde öğrendi.O tarihte pastanenin sahibi olan Abdullah Orhun kamil bir Müslüman olarak Hemşin yaranına kol kanat germişti.Saydıklarımın pek çoğu bugün rahmet-i rahmandadır.O günlerden kalan belli başlı iz bugün pastanenin son sahibi, yaşı yetmişe dayanan Nail Orhun’dur.Hemşin Pastahanesi’nin, örnek aldığı Marmara kıraathanesini Unesco’dan 1995 yılında aldığı BARIŞ ÖDÜLÜ ile geçmesi kaderin bir başka cilvesidir.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-4966691201523328493?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Mustafa Çetin Baydarnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-29756626952201737522009-05-13T15:13:00.002+03:002009-05-13T15:41:50.825+03:00Prof.Dr Mehmet Bayraktar “KÜRTLER TÜRKLERİN NESİ OLUYOR”(*) Kıtabını telif ederken “BUGÜNE DEK SÖYLENENLERİ BİR YANA İTİP, GELİN YENİ BAŞTAN Kürt konusunu ÖĞRENELİM” diyor. Öğrenmeğe de kendinden başlayıp doğulu ve batılı kaynakları tarayabilmek için akademik zorunluluk olarak bildiği batı dilleri yanında Japonca, Arapça, Farsça, Kürtçe , Rusça tahsil ediyor.Dr.Bayraktar Kürtçenin tarih içindeki izini sürerken Vatikan misyonerlerinin yazdıkları (1683) ilk Kürtçe dilbilgisi kitabına takılıyor. Bu güzergahtan yürüyerek Oryantalistlerin Kürtler hakkındaki tezlerini iki maddede özetliyor:1.Kürtlerin ataları Türk olmayan kavimlerdir2.Zaten Türkler de Önasya’ya sonradan gelmiş bir kavimdir.Oysa, M.Ö. 7. Asırda yazıldığı söylenen Zerdüşti Belgesi Zend Avesta’da Kürtlerin atası olan Med’lerin Turani bir kavim olduğu kayıtlıdır. Dr.Bayraktar bu konuyu şöyle bağlamaktadır:“Söz konusu yöntemlerle en eski kaynakları ve belgeleri altı yıllık bir incelemeden sonra ulaştığımız sonuç şudur:Ural-Altay soylu milletlerin Anadolu, Kafkasya, Balkanlar, Suriye, Mezopotamya ve hatta Mısır gibi ülkelerde gelişleri en geç M.Ö. 6000-5000 yıllarında olmuştur. Dolayısıyla Türk soylu milletler Anadolu ve Orta doğu’da 1071’den çok önceleri vardırlar.”KÜRTLERİN IRKI KÖKENİOryantalistlerin Kürtlere bir ata tayin etme çabaları onların beklemediği bir sonucu da beraberinde getirecektir. Nitekim bu tayin sırasında belirtilen Sümer, Med, İskit, Elam, Hurri, Kardu kavimleri son bilgiler ışığında birer Turani kitlelerdir.Bugünkü şekliyle “Kürt” ismine M.S. 650’de yazılan Yenisey Elegeş yazıtında rastlıyoruz:“Kürt el kan alp urunu altınlık keşiğin bantım belde elim tokuz kırk yaşım..(Kürt ilinin kanı ben alp urungu, ilimin altın okluğunu belime bağladım, yaşım otuz dokuz..)“Görüldüğü gibi nerde Türk varsa orda Kürt vardır” demek yanlış olmuyor.Bu akrabalık lisanda da sürüp gider. Kürtçe de Türkçe gibi büklümlü değil eklemeli bir dildir.Kürtçenin kelime varlığı üzerine yapılan istatistiklerde de Kürtçedeki ağırlık Türkçeye meyleder.1876 da yayınlanan Kürtçe-Fransızca sözlükte ilk üç sırayı Türkçe (%37)Farsça (% 27) Arapça (%24) alır.Dr.Bayraktar Bu bahsi şu sözlerle özetliyor:Kürtlerin % 90 oranında Türk Soylu olduğu açıktır. Geri kalan % 10’luk oran asılları Fars ve Arap olan Kürtleşmiş Kürtlerdir.SONUÇ:Hucurat suresinin 13. Ayetinde:“Ey insanlar! Şüphe yok ki, biz sizi bir erkek ve bir dişiden yarattık ve birbirinizi tanımanız için sizi boylara ve kabilelere ayırdık. Allah katında en değerli olanınız, O’na karşı gelmekten en çok sakınanınızdır. Şüphesiz Allah hakkıyla bilendir, hakkıyla haberdâr olandır.” Buyuran yaratıcımıza hamd u senalar olsun.(*)Doğu ve Batı Kaynaklarına göre Kürtler Türlerin nesi oluyor. Prof.Dr.Mehmet Bayraktar 304 Sayfa 1.Baskı Beyaz Kule Ocak 2009/13 TL<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-2975662695220173752?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Mustafa Çetin Baydarnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-18700808758085436602009-05-13T15:11:00.002+03:002009-05-13T15:42:11.856+03:00Nisan 2009’da neşredilerek 22.sayısına ulaşan “TYB YILLIĞI” yine göz dolduruyor.. “Söz uçar yazı kalır” mütearifesine istinaden bu değerlendirmemde dikkate değer makalelerden birkaçına temas edeceğim.Ancak önce bir hususun altını çizmem gerekiyor.Yıllığın ilk sayısının çıktığı 1984 yılında Tarım Bakanının müşaviri idim ve yıllığa maddi destek veren kamu reklamlarının önemli bir bölümünü yönlendirebiliyordum. Yine aynı yıllarda bakanlığın “Tarım, Orman ve Köy” dergisini de (sonradan Türk-Tarım) neşretmekteydim. Bu dergi de 23 yıldır çıkıyor. Bunları yazmakta maksadım, peryodik yayınları, maddi arka planları ile göstermektir.YILLIĞIN OLUMLU YÖNLERİBir akademisyen ve hukukçu olan Dr.Faruk Yılmaz’ın yazmış olduğu “2008’de Hukuk” bölümü özellikle “Ergenekon Davasına” mesnet teşkil eden önemli belge ve bilgileri sıralaması bakımından 2009 TYB yıllığına bir başvuru bölümü olacak niteliktedir.***İRAN’DA TÜRKLÜKBaşbakanlık Müşaviri Birol Dok’un “İran’da Türkler ve Edebiyat” başlıklı etüdü güncel bir etnik harita vermesi bakımından ilginç. İşte oranlar:% 51 Fars, % 24 Azeri Türkü, % 8 Gilek ve Mazendaran, %7 Kürt, % 3 Arap, % 2 Lor, % 2 Beluci…Bu durumda 70 Milyonluk İran’da Azeri, Türkmen, Kaşkay, Horasani Türklerinden oluşan 25-30 milyonluk bir Türk sekenesi bulunuyor.***2008’DE DERGİLER OKYANUSUYıllığın yaklaşık beşte birini teşkil eden “Dergiler” bölümü gerek doküman, gerekse yorum olarak yazarı Yusuf Turan Günaydın’ı takdir etmemize vâfi ve kâfidir. Geleceğin araştırmacıları, TYB 2009 Sanat ve Kültür Yıllığına bu niteliklerinden dolayı sahip olmak için yaraşacaklardır.*** ÖMRÜNÜ FELSEFEYE HASRETMİŞ BİR AKADEMİSYEN PORTRESİ : NECATİ ÖNERTürk felsefecileri arasındaki asırlık çınar Prof.Dr.Necati Öner’le Dr.Veysi Erken’in yaptığı mülâkat, toplumun gerek geçmiş ve gerek gelecekteki düşünce istikametini işaret etmesi bakımından TYB yıllığına bir çeşni katıyor.*** 2008’in AYNASINDA TÜRKİYE VE DÜNYAİ.Ulvi Yavuz, Ocak ayından başlayarak 2008’de yaşananlar başlığı altında her türden hadisata adeta resm-i geçit yaptırıyorBu bölümde yer alan 2008’da aramızdan ayrılanlar bahsini bir bilgi için takdim ediyorum:5 Ocak Gündüz Tekin Onay22 Ocak Rejisör Orhan Aksoy7 Şubat Rejisör Sırrı Gültekin18 Şubat şarkı sözü yazarı Aysel Gürel8 Mart Sadun Eren10 Mart Kenan Pars (Kirkor Cezveciyan)20 Mart İsmail Dayı8 Nisan Perihan Altındağ19 Nisan Ayvaz Gökdemir20 Nisan Gazenfer Bilge26 Mayıs Aşık Garip Bektaş15 Haziran Avni Anıl4 Temmuz Semahat Özdenses6 Temmuz Erdem Bayazıt16 Temmuz Çetin Özek28 Temmuz Suna Pekuysal13 Ağustos Dursun Karataş DHKPC kurucusu Hollanda26 Ağustobs İlhan Berk Orhan Günşiray1 Ekim Metin And12 Ekim Nedret Selçuker15 Ekim Fazıl Hüsnü Dağlarca27 Ekim Şükrü Elçin28 Aralık Hantington2009 TYB YILLIĞININ EKSİKLERİTyb’ye muhalif, en azından nötr olan zeminlerin 2008’e bakışları yıllıkta yer almamış. Önümüzdeki sene umarım bu kusur giderilir. Eğer bu yapılmaz, kartel medya dediğimiz tröstün fikir ve iddiaları dokumante edilmezse, TYB “at gözlüğü takan” bir kurum olarak damgalanabilir.Fethullah Gülen konusu da ne hikmetse meskût geçilmiş. Beş kıt’aya dağılmış yüzlerce okul, binlerce muallim ve onların yetiştirdiği Türk-İslam muhibbi onbinlerce genç dimağdan TYB yıllığı neden bahs etmiyor, anlaşılır gibi değil<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-1870080875808543660?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Mustafa Çetin Baydarnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-78102279928884982582009-05-08T16:48:00.003+03:002009-05-08T16:52:50.656+03:00<span class="Apple-style-span" style="font-weight: bold;">4 Mayıs 1919 Karabekir – Yarbay Rawlinson Mülâkatı</span><br /><br />Mustafa Kemal’i ülkenin tek hakimi haline getiren 23 Temmuz 1919’da Erzurum Kongresine hünüz ikibuçuk ay vardır.<br /><br />Dönemin alternatif tanıklarından Kadirbeyoğlu Zeki Bey <span class="Apple-style-span" style="font-weight: bold;">“Deli Hâlit ve Karabekir’in Mustafa Kemal Paşa’yı Anadolu Hareketinin başına geçirmekte anlaştıklarını</span>” yazar ve ekler:<br /><br /><blockquote><span class="Apple-style-span" style="font-style: italic;">Trabzon Mevkii Müstahdem Komutanı Erkân-ı Harp Binbaşı Ali Rıza Bey’den "Dakika te'hîri îdâmı mûcibdir' iş'ârı ile yarı gece bir şifre aldım.Hemen çözdüğüm şifrede şunlar emrediliyordu : Bir İngiliz torpidosu ile bir gün evvel Trabzon'a muvasalat ve alessabah Trabzon'dan Erzurum'a hareket edecek olan kaymakam rütbesini hâiz Rawlinson mai yetindeki zâbitan ve sivil hey'etle dört otomobil hareket edecektir. </span></blockquote><br /><br /><span class="Apple-style-span" style="font-weight: bold;">Kadirbeyoğlu Zekibey</span><div><span class="Apple-style-span" style="font-weight: bold;"></span><span class="Apple-style-span" style="font-style: italic;"></span></div><blockquote><div><span class="Apple-style-span" style="font-style: italic;">“Mustafa Kemal önderliğinde kurulacak yeni rejimin sadakatini göstermek üzere bir tarikat önderi olan Şeyh Eşref ve müritlerini direnişe kışkırtıp sonra da tepelemek suretiyle Bu İngiliz ajanının şahsında ingiltere’ye cevap verecektir.”</span> </div><div></div></blockquote><div>Demek suretiyle hareketin özünü de deşifre eder. Sonuç parlaktır:<br /><br />Hortlayan irticayı Mustafa Kemal ve arkadaşları temizlemiş İngiliz Ajan Rawlinson da buna tanıklık etmiştir.<br /><br />İşte Karabekir’in 4 Mayıs 1919 günü oturup fiskos ettiği Rawlinson bu İngiliz ajanıdır.<br /><br />Mustafa Çetin Baydar</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-7810227992888498258?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Salih Cenapnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-49496230676901688682009-04-26T19:23:00.000+03:002009-04-26T19:24:17.932+03:00MARMARA KIRAATHANESİNİN ERZURUM'DAKİ İZDÜŞÜMÜ : “HEMŞİN PASTAHANESİ”<br /><br />Hemşin Pastahanesinin bir düşünce-tartışma zemini haline gelmesinde ilk adımı eski bir Marmaratör olan Özer Revanoğlu attı. (1963 sonbaharı)<br /><br />Eğer hafızam beni yanıltmıyorsa Revanoğlu askerlik için Erzuruma gelmiş askerliği süresince de Hemşin pastanesini mekan tutmuştu. Başta İstanbul olmak üzere Türkiyenin dört tarafından dostları vardı. Özellikle de Nevzat Kösoğlu ve Nurhat Beylar olmak üzere Erzurumlularla iş ve kader birliği içindeydi. Siyaseten de Alpaslan Türkeş çizgisine yakın durmaktaydı.<br /><br />Eskilerde Hemşin pastanesine, kimi Lala Paşa camii cemaati pasta yahut tavada sucuk yemek için uğrar, yahut, sinema müdavimleri buraya, karınlarını doyurmak üzre gelirlerdi.<br /><br />Ama Özer Revanoğlu bu trafiğe Hemşin sohbetlerini ekleyiverdi.<br /><br />Ciciburun Ahmet Efendi, Boyacı İsmail Usta, Gömlekçi Hatem Usta gibi halk adamları; Fahrettin Kırzıoğlu, Mümtaz Turhan, gibi akademisyenler; Ali Karaavcı, Yılma Durak örneği genç düşünürler, Bekir Soysal, Dr.Erdoğan Sürat, Haluk Güçlü gibi sanat erbabı bu sohbetlerin odak noktası oldular.<br /><br />Tartışmalara kıyısından köşesinden katılan genç kuşak, resmi tarih kitaplarında yazılmayan, yazılamayan birçok hadiseyi işte bu sohbetlerde öğrendi.<br /><br />O tarihte pastanenin sahibi olan Abdullah Orhun kamil bir Müslüman olarak Hemşin yaranına kol kanat germişti.<br /><br />Saydıklarımın pek çoğu bugün rahmet-i rahmandadır.<br /><br />O günlerden kalan belli başlı iz bugün pastanenin son sahibi, yaşı yetmişe dayanan Nail Orhun’dur.<br /><br />Hemşin Pastahanesi’nin, örnek aldığı Marmara kıraathanesini Unesco’dan 1995 yılında aldığı BARIŞ ÖDÜLÜ ile geçmesi kaderin bir başka cilvesidir.<br /><br />Mustafa Çetin Baydar<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-4949623067690168868?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Salih Cenapnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-91347476189602463692009-04-26T19:17:00.002+03:002009-04-26T19:23:02.852+03:00ANKARA KURTUBA LOKALİNDE PROF.DR, BAYRAKTAR TARAFINDAN VERİLEN DÜŞÜNCE TARİHİMİZİN EN PARLAK YILDIZLARINDAN KATİP ÇELEBİ HAKKINDAKİ KONFERANSA DAİR<br /><br />Prof.Dr. Bayraktar'ın söz konusu konferansından bir çoğumuz haberdar olduk, ama bu konferansı bir avuç insan izleyebildi. Konferanstan özetlenebilecek pek çok bahis var. ama bunlardan birini seç diye bana iş havale olunsa şunu derim:<br /><br />Katip Çelebi'nin zekası Osmanlı Duraklma çağını (1560-1683) bir an olsun aydınlatan işaret fişeği mesabesindedir..<br /><br />Katip Çelebi Duraklama döneminde yaşadı (1605-1658)Hırıstiyan Avrupaya sallanan kılıçların artık para etmediğini görüp, Osmanlıya galebe çalmaya başlayan Hırıstiyan gücünü tanımak gerektiğini gören ilk düşünürlerimizdendir.<br /><br />Onun tavsiyelerinin başında şer'i hukukun akılla desteklenerek İslami rasyonalizmle medreselerin ıslahı gelir.<br /><br />Prof.Dr.Bayraktar hocamız, K.Çelebi'nin Keşf-i Zünün (Zanların izalesi) adlı eserinde 15 bin kitap, 10 bin düşünürden bahs ettiğini özenle belrtti.<br /><br />Yine hocamızın değerlendirmesine göre Kadızade-Sivası çatışmasında İbn-i Teymiyeci tarafı tutar, bu tarafın o dönemdeki öncüsü olan Birgivi'yi mehaz alır.<br /><br />Profesör Bayraktar, konferansını tamamlarken "Günümüz Batı uygarlığı karşısında düşünürlerimiz nasıl bir yol tutmalıdır" şeklende bir soru soruldu. Cevap şuydu:<br /><br /><blockquote>İNŞA DEĞİL (İslamı batı karşısında yeniden kurgulamak, tahkim etmek kümülatif yollar aramak)<br />İHYA HARAKETİNE ÖNCÜLÜK ETMELİYİZ.</blockquote><br /><br />Konferansçı hocamızın ilim tahsilinde başrol oynayan yabancı dil öğrenimi hususundaki sözleri de kayda değer bir diğer husustu. Ona göre yıllar yılı öğretiliyormuş gibi yapılıp hiç bir zaman öğretilemeyen yabancı dil eğitiminin bütün okullardan kaldırılması daha uygun olacaktır. Bunun yerine bir yıl içinde yabancı dil öğretecek, tercihan hocaları da yabancı olan özel dil merkezleri kurulmalıdır.<br /><br />Mustafa Çetin Baydar<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-9134747618960246369?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Salih Cenapnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-83942861754973951162009-02-01T13:55:00.038+02:002009-04-12T11:36:22.587+03:00<a href="http://2.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SYgK2hPFIGI/AAAAAAAAAJE/s_EUEdNnopY/s1600-h/taranan-resim144.jpg"></a><br /><div>ŞUBAT<br /><br />2 Şubat 2007 Dr.Ruhi Esengün’ün vefatı<br /><br />5 Şubat 1944 Erzurum Çocuk Yuvasının AçılıŞI<br />5 Şubat 1915 Sümmani’nin Vefatı<br /><br />10 Şubat 2005 Erzurumiyatçı Prof.Dr.Fahrettin Kırzıoğlu’nun vefatı <a href="http://1.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SYWOz0puOXI/AAAAAAAAAHc/rTe0viUears/s1600-h/Fahrettin+Kırzıoğlu.jpg"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 215px; FLOAT: left; HEIGHT: 320px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5297797557629368690" border="0" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SYWOz0puOXI/AAAAAAAAAHc/rTe0viUears/s320/Fahrettin+Kırzıoğlu.jpg" /></a><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /></div><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><div><br />12 Şubat 1992 Erzurum’da ilk Özel Radyo’nun Yayına Başlaması Ritm Fm Sahibi Mesut Gülrenk<br />13 Şubat 1925 Şeyh Sait Hadisesi<br /></div><div><a href="http://3.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SYWPMYv2mcI/AAAAAAAAAHk/Txqecax0YAA/s1600-h/Şeyh+said.jpg"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 115px; FLOAT: left; HEIGHT: 155px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5297797979635620290" border="0" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SYWPMYv2mcI/AAAAAAAAAHk/Txqecax0YAA/s320/Şeyh+said.jpg" /></a><br /><br /></div><br /><br /><br /><br /><br /><br /><div></div><div></div><div>15 Şubat 1925 Deli Halit Paşa’nın TBMM’de Öldürülmesi<br /></div><div></div><div><a href="http://4.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SYWPfAaAdHI/AAAAAAAAAHs/ox4d76Hv1Ic/s1600-h/Halit+Paşa.jpg"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 185px; FLOAT: left; HEIGHT: 227px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5297798299519054962" border="0" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SYWPfAaAdHI/AAAAAAAAAHs/ox4d76Hv1Ic/s320/Halit+Paşa.jpg" /></a><br /><br /><br /><br /><br /><br /></div><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><div></div><div>16 Şubat 1916 Erzurum’un Düşmesi<br /></div><div><br /><a href="http://2.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SYc2HZAPJmI/AAAAAAAAAIU/T84p56swcx0/s1600-h/Çarlık+Ordusu+Bidlikleri+Erzurum"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; FLOAT: left; HEIGHT: 170px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5298262987223541346" border="0" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SYc2HZAPJmI/AAAAAAAAAIU/T84p56swcx0/s320/Çarlık+Ordusu+Bidlikleri+Erzurum" /></a><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /></div><div>16 Şubat 1916 gününden bir gün önce Erzurum'u Rus istilasına terk etmek üzere Vali Tahsin (Uzer) ve kumandanlar karar almıştı. Gönüllü artçı birlikleri deveboynunda rusları oyalayacaktı. Bir rumelili çeteci olan Vali Tahsin Balkan şehirlerini birer birer terkeden jöntürk alışkanlığı ile bin yıllık Türk-İslam şehri Erzurum'u da aynı kefeye koyup başta çifte minareler olmak üzere şehri berhava etmek üzere cephaneliklerin tümünü ateşlemeye kalktılar. Bereket versin ki ahali durumu farkedip ateşleme fünyelerini birer birer söndürüdüyse de yine de şehrin önemli bir bölümü yok edildi.</div><div>Erzurum'u Rus istilasına terkedişin haberleri çıkmasın diye matbuata sansür uygulandı. Ama halkımızın yaktığı agıtlarla (Göç göç oldu, bir yanım Erzincan vermem Bayburdu ilh..) büyük vatan kaybını haykırmasını bildi.<br /></div><div><a href="http://3.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SYWWEn2VkVI/AAAAAAAAAH0/PxjAHFj7VGY/s1600-h/KOZAKÇIOĞLU.jpg"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 110px; FLOAT: left; HEIGHT: 120px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5297805542831788370" border="0" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SYWWEn2VkVI/AAAAAAAAAH0/PxjAHFj7VGY/s320/KOZAKÇIOĞLU.jpg" /></a></div><br /><br /><br /><br /><br /><br /><div></div><div><br />6..02.1978 Hayri KOZAKÇIOĞLU’nun Erzurum Valiliği 16.02.1978- ?<br />19 Şubat 1928 Fevzi (Daldal) Bey’in Valiliği<br />19 Şubat 1931 Hacı İbrahim Baba’nın Vefatı<br />19-23 Şubat 1934 Erzurum Halk Evi’nin askeri sinemada (Doğu Sineması) verilen temsille açılışı<br />19 Şubat 1944 Halk Evi Dergisi Yayla (Sonradan Erzurum)nın Naşriyata Başlaması<br /><a href="http://1.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SYc0FnOh_3I/AAAAAAAAAIM/m3oFkpk7VRw/s1600-h/Hüseyin+Avni+Ulaş.jpg"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 199px; FLOAT: left; HEIGHT: 265px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5298260757658599282" border="0" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SYc0FnOh_3I/AAAAAAAAAIM/m3oFkpk7VRw/s320/Hüseyin+Avni+Ulaş.jpg" /></a><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br />23 Şubat 1948 Hüseyin Avni Ulaş’ın İstanbul’da Vefatı<br /></div><div>23 Şubat 1961 Fahrettin Akkutlu’nun Valiliği 27.02.1961-20.10.1962<br /><a href="http://1.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SYc3iZYq9II/AAAAAAAAAIc/5ywiN-cvuSY/s1600-h/kazimkarabekirpasa%5B1%5D.jpg"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 269px; FLOAT: left; HEIGHT: 320px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5298264550694122626" border="0" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SYc3iZYq9II/AAAAAAAAAIc/5ywiN-cvuSY/s320/kazimkarabekirpasa%5B1%5D.jpg" /></a><br /></div><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><div><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br />24 Şubat 1921 Kazım Karabekir’in Albayrakçı Mithat Beyi Tevkif ettirip askeri Hapishaneye Koyması<br /><br />26 Şubat 1919 Ermeni isteklerinin Paris Barış Konferansına sunulması<br /><br /><a href="http://2.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SYc_1fQT60I/AAAAAAAAAI8/rpmMhZ2Jp4c/s1600-h/andranik-fedayi.jpg"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; FLOAT: left; HEIGHT: 194px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5298273674780207938" border="0" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SYc_1fQT60I/AAAAAAAAAI8/rpmMhZ2Jp4c/s320/andranik-fedayi.jpg" /></a><br /></div><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><div></div><div></div><div>Antranik çetesiyle..Antranik Erzurum'daki katliamlarından sonra mesaisini diplomatik zeminlere taşıdı. Paris konferansını etkilemeye çalıştı, bu yolda sonuçları günümüze kadar ulaşan sonuçlar aldı.<br /></div><div>19 Şubat 1942 Halkevi Bar ekibi’nin Ankara’ya Halkevlerinin Kuruluş kutlamalarına gönderilmesi </div><br /><div><a href="http://1.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SYc4-uU1l0I/AAAAAAAAAIk/g3sdB18QnNg/s1600-h/Albay+ihsan+Yavuzer,+dadaşlıkta+yeni+dönem.jpg"></a><a href="http://1.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SYgLb4Vv9vI/AAAAAAAAAJM/G8PqhhY2qgc/s1600-h/fesli+dada%C5%9Flar.jpg"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; FLOAT: left; HEIGHT: 214px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5298497535209371378" border="0" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SYgLb4Vv9vI/AAAAAAAAAJM/G8PqhhY2qgc/s320/fesli+dada%C5%9Flar.jpg" /></a><br /><br /></div><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><div><br /><br /><br /><a href="http://4.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SYhZSbRwjTI/AAAAAAAAAJc/Dp9n63sswSw/s1600-h/mehmet+a%C4%9Far.jpg"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; FLOAT: left; HEIGHT: 240px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5298583134696148274" border="0" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SYhZSbRwjTI/AAAAAAAAAJc/Dp9n63sswSw/s320/mehmet+a%C4%9Far.jpg" /></a></div><br /><br /><br /><br /><div></div><br /><br /><br /><br /><div></div><br /><br /><br /><br /><div></div><br /><br /><div>25.02.1992 Mehmet AĞAR’ın Erzurum Valiliği 25.02.1992-10.07.1993<br /></div><div><div>28 Şubat 1943 Mebus seçimleri dolayısıyla Halk Evinde CHP ve Vilayet idare Heyeti tarafından ikinci seçmenlere ziyafet verilmesi (15)<br />1940'lı yıllarda İsmet İnönü'nün ünvanlarından ikisi de "milli şef" ve "ebedi şef" idi. milli kıyafetler giydirilmiş bayanların bu görünümünün maziye bir eğilim ifadesi olmadığını göstermek için de Halkevindeki törene "Kostümlü Balo" denmişti. İşte ikinci seçmenlere verilen ziyafetin atmosferini besleyen çizgi de buydu.<br /></div></div><div></div><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; FLOAT: left; HEIGHT: 186px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5298607291174364290" border="0" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SYhvQhK-JII/AAAAAAAAAJs/Y3jMK-Ib_Zk/s320/%C4%B0n%C3%B6n%C3%BC+milli+%C5%9Fef+erzurum+halkevi+kost%C3%BCml%C3%BC+balo+31.1.1941.jpg" /><br /><div></div><a href="http://4.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SYhv6JzJ-SI/AAAAAAAAAJ0/m3wP4QR_d40/s1600-h/Erzurum+halkevi+20.10.1939.jpg"><img style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; FLOAT: left; HEIGHT: 191px; CURSOR: hand" id="BLOGGER_PHOTO_ID_5298608006454966562" border="0" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SYhv6JzJ-SI/AAAAAAAAAJ0/m3wP4QR_d40/s320/Erzurum+halkevi+20.10.1939.jpg" /></a><br /><br /><div></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-8394286175497395116?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Mustafa Çetin Baydarnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-14656064396631369962009-01-25T18:05:00.003+02:002009-01-25T18:31:06.081+02:00<a href="http://3.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SXyOm6_5RcI/AAAAAAAAAHE/llHJSCTesHw/s1600-h/Abdurrahman+Gazi+T%C3%BCrbesi.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5295264061204284866" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; CURSOR: hand; HEIGHT: 236px" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SXyOm6_5RcI/AAAAAAAAAHE/llHJSCTesHw/s320/Abdurrahman+Gazi+T%C3%BCrbesi.jpg" border="0" /></a><br /><div>ERZURUM COĞRAFYASINDA İLAHİ DAMGALAR<br /><br />Hz. Osman (ra) zamanında Azerbaycan ve Ermenistan fethi sırasında Irak'lı Müslümanlarla Şam'lı Müslümanlar kıraat farklılığı sebebiyle ihtilaf edince /… (Yazar : Osman KESKİNOĞLU Yayınevi : Türkiye Diyanet Vakfı Baskı : Anakara / 1993 / 336 shf.<br />Zaman 638 yılının yazıdır. Medine site devletinin temelinin atı&shy;lışından henüz 16 yıl gibi çok kısa bir süre geçmiştir. Arap Yarıma&shy;dasının, Irak'ın, Suriye'nin kara topraklarını kaplayan kara çalılar, İslam mücahitlerinin atlarının nallan altında ezilerek yerlerinde renk renk çiçekler, güller, menekşeler açmıştır. Sıra Anadolu'dadır. Dev&shy;letin başında halifeler halifesi olan büyük halifemiz Hz. Ömer bu&shy;lunmaktadır. Güçlü kumandan İrem bin Ganem komutasındaki ke&shy;miyette küçük, keyfiyette çok büyük olan bir ordu, batıya doğru ak&shy;maktadır. Son durakları yüksek yalçın sıradağların eteğindeki bir düzlüktür. Burası, daha sonraları onlarca, belki de yüzlerce ordunun uğrak yerleri olacak olan Sultan Sekisi'dir.<br />Karşılarına kalın surlara bürünmüş bir site çıkar. Bu, bugüne ka&shy;dar görmüş oldukları tüm şehirlerden farklıdır. Bir mekândan ziyâde, demirden dev bir kapı görünümündedir. Açılabildiği an, tüm Küçük Asya'nın topraklan nazende bir halı misali ayaklarının altına serile&shy;cektir. Dolayısıyla heyecanlıdır mücahitler. Duaya ihtiyaçları vardır, namaza ihtiyaçları vardır. Ve toplu halde büyük komutanlarının ar&shy;kasında "uydum imama" diyerek el bağlarlar. Ancak, imam efendi&shy;nin Kuran-ı Kerim'i okuyuş şekli bazılarının hoşuna gitmez ve cematten ayrılırlar. Bunlara göre kıraat hatalıdır. Büyük bir münakaşa başlar, büyük bir çarpışma güç bela önlenerek doğrusunu öğrenmek üzerine bir heyet gönderilir Medine'ye.<br />Kuşatmaya başlanılmaz. Çünkü, karşılarına halledilmesi önce&shy;likle gereken çok daha önemli bir mesele çıkmıştır.<br />O zamanlar Palandökenler ormanlıktır. Her tarafından sular ça&shy;ğıldamaktadır. Çok daha sonraları yakılan bir Erzurum türküsünde;<br />"Palandöken Dağında, kavalımın sesi var, Çam dibine yaslanmış, bir edalı su çağlar" denilmektedir.<br />Mücahitler haftalarca göklere set çekmiş olan çamların gölge&shy;sinde oturup, edalı sulardan içerek gelecek haberi beklerler.<br />Nihayet, Medine'ye giden heyet geri döner ve Kuran-ı Kerim'in itirazcıları haklı çıkaracak doğru okunuş şeklini getirirler. Ordu içerisinde iki mübarek elin avuç içleri göklere doğru kalkar. Kimbilir belki de aziz misafirimiz büyük sahabe, Abdurrahman Ga&shy;zi Hazretlerinin elleridir. Ve der ki; "Yarabbi bu gün olduğu gibi, bundan sonra da kıyamete dek bu şehire tüm hataları düzeltecek is&shy;yan ruhunu nasip eyle."" O dua orada kabul buyurulur. O gün bugün&shy;dür ki, Erzurum, tüm hataların, haksızlıkların, yolsuzlukların karşısındadır.<br />Bir Şehrin Ruhu M.Sıtkı Aras Erzurum Kitaplığı Dergah Yayınları 2.Baskı<br /><br />M usa ve Yuşa aleyhimesselam zamanlarında yaşayan, İsm-i azam duasını bilip, her duası kabul olurken, dünyaya meylettiği için doğru yoldan ayrılan kimse.Musa aleyhisselam vefat ederken yerine Yuşa bin Nun aleyhisselamı halife bıraktı. Allahü teala Yuşa aleyhisselamı da İsrailoğullarına peygamber olarak vazifelendirdi. Yuşa aleyhisselam, İsrailoğullarının başında olduğu halde Arz-ı mev'ud denilen bölgeye gidip, Eriha ve İlya (Eyliya) şehirlerini fethettikten sonra, Belka şehrini kuşattı. Belka şehrinin Belak ismindeki zalim hükümdarı, Yuşa aleyhisselama karşı aciz kalıp, İsm-i azam duasını bilen, her duası kabul olan, ilim ve ibadette yüksek, sözlerini yazıp istifade etmek için elinde hokka ve kalem ile yanında 2000 kişi bulunan ve İbrahim aleyhisselamın dinine inanan Bel'am bin Baura isimli kimseden yardım istedi. Yuşa aleyhisselama ve ordusuna karşı beddua etmesini istedi. Belka şehri ahalisi de gelip beddua etmesi için Bel'am bin Baura'ya yalvardılar. Bel'am, Allahü tealanın peygamberine karşı beddua edemeyeceğini bildirdiyse de, azgın ve imansız Belka şehri ahalisi bedduada bulunması için daha çok ısrar ettiler. Bel'am bin Baura'ya hediyeler getirip birçok dünyalık vad ettiler. Karısı da; "Eğer bu kavmin topraklarımızdan gitmesi için dua etmezsen senden ayrılacağım!" diye tehditte bulundu. Zalim hükümdar da beddua etmediği takdirde onu idam edeceğini söyleyerek idam sehpası kurdurdu.Bütün bunlar karşısında Bel'am bin Baura'nın gönlünde dünya malına ve servetine karşı meyl belirdi. Dua etmeye razı olarak şehrin dışındaki Husban Dağına gitti. Husban Dağının tepesine ulaşınca, ellerini dua için kaldırdığı zaman, dilinden Belka şehri ahalisi aleyhine, Yuşa aleyhisselamı ve İsrailoğulları lehine kelimeler dökülmeye başladı. Bu sözleri işiten Belka şehri ahalisi; "Ey Bel'am! Ne yapıyorsun? Onlara dua, bize beddua ediyorsun!" dediler. Bel'am onlara; "Bu sözleri isteyerek söylemiyorum. Allah tarafından böyle konuşturuluyorum!" dedi.Bu sırada Allahü tealanın hikmetiyle dili ağzından çıkıp göğsü üzerine sarktı. Allahü tealanın kendisine ihsan ettiği nimetlerin kıymetini bilmeyen, irade-i cüz'iyyesini şeytanın ve kötü insanların istekleri doğrultusunda kullanan Bel'am bin Baura, nefsin ve şeytanın saptırmasıyla, dünya malına ve kadına meylederek yeni hileler peşine düştü ve imansız öldü. Kur'an-ı kerimde A'raf suresinin 175. ve 176. ayet-i kerimelerinde soluyan köpeğe benzetildi. "Onun gibiler köpek gibidir." sözü, dillerde darb-ı mesel kaldı.Kaynak: Rehber Ansiklopedisi<br /><a href="http://images.google.com.tr/imgres?imgurl=http://www.cografyasevgisi.com/resimlerim/evliya1.jpg&amp;imgrefurl=http://www.cografyasevgisi.com/unlucografyaci.htm&amp;usg=__DBH7NPNJJMllajei2WdvwACPqU0=&amp;h=458&amp;w=350&amp;sz=104&amp;hl=tr&amp;start=1&amp;um=1&amp;tbnid=LHh1SQWJevQnTM:&amp;tbnh=128&amp;tbnw=98&amp;prev=/images%3Fq%3DEVL%25C4%25B0YA%2B%25C3%2587ELEB%25C4%25B0%26um%3D1%26hl%3Dtr%26lr%3D%26rlz%3D1G1GGLQ_ENZZ305%26sa%3DN"></a><br />Bel'am bin Bâ'ûr Menkabesi (*)<br />Bir gün bu dağın eteğinde cirit oynarken attan tekerlendim. At da başını alıp "nerdesin Eğerli Dağ" diye kaçtı. Hemen can başıma çıkıp başka bir ata binerek birkaç kölemle arkasına düştüm. Dağın do&shy;ruğunda atı tutup bindim. Orada uzun bir kabir gör&shy;düm. "Tanrı bilir, bir ulu ziyaretgâhtır" diyerek ru&shy;hu için fatiha okudum. Yaya olarak adımladım. Boyu 80 adım geldi. Başı ve ayağı uçlarında birer yüksek ve sivri direk dikilmiş. Bu ziyaretgâha bakarken or&shy;talığı pis bir koku kapladı. Herkesi iğrendirdiğinden ben ve kölelerim burunlarımızı tıkadık. Kabre bak&shy;tım. Ne göreyim? Toprak tencerede bulgur kaynar gibi fıkır fıkır kaynıyor. Zift ve katranlı bir toprak. Çok şaşırdık. Yine atlarımıza binip güneş batarken Tebriz Kapısı'ndan içeri girdik. Güneş battıktan son&shy;ra Paşa'nın huzuruna vardığımızda: "Şükür sağlığa! Hele atını bütün takımıyla buldun mu" buyurdular. "Evet, buldum. Eğerli Dağı'nda evliyadan birinin uzun bir kabrini ziyaret ettim" diye kabri gördüğüm gibi anlattım. Müelliflerden Erzurumlu Cafer Efendi adlı bilgin zat da orada idi. Söze başlayarak: "Sakın, Evliya Çelebi! O kabri bir daha ziyaret etme. Hazreti Musa’nın bedduasıyla imansız gitmiştir ki ona Bel’am bin Ba’ur<br />Derler. Nice Yüzyıl yaşamış, Hazreti Musa’dan sonra içinin yarasından Mısırı bırakarak bu dağda oturmuş. Halâ kabri yazın da Kışın da leş gibi kokar. Toprağı bile cehennem azabı çeki kaynar” dedi.<br />Ben hayretler içinde kaldım.<br />(*) EVLİYA ÇELEBİ SEYAHATNAMESİNDEN SEÇMELER I</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-1465606439663136996?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Mustafa Çetin Baydarnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-16761494309203279582009-01-25T17:56:00.006+02:002009-01-25T20:10:36.160+02:00<div><br /><br /></div><div>ERZURUM COĞRAFYASINDA İLAHİ DAMGALAR<br /><br /><em><span style="font-family:verdana;">Hz. Osman (ra) zamanında Azerbaycan ve Ermenistan fethi sırasında Irak'lı Müslümanlarla Şam'lı Müslümanlar kıraat farklılığı sebebiyle ihtilaf edince …</span></em></div><div><br /><br /></div><div>(Yazar : Osman KESKİNOĞLU Yayınevi : Türkiye Diyanet Vakfı Baskı : Anakara / 1993 / 336 shf.<br /><br /><em><span style="font-family:Verdana;">Bu ihtilaf olayının ayrıntılarını M.Sıtkı Aras'tan öğrenelim </span></em><em><span style="font-family:Verdana;">:</span></em></div><em><span style="font-family:Verdana;"></span></em><div><br /><br /></div><div><br />Zaman 638 yılının yazıdır. Medine site devletinin temelinin atı&shy;lışından henüz 16 yıl gibi çok kısa bir süre geçmiştir. Arap Yarıma&shy;dasının, Irak'ın, Suriye'nin kara topraklarını kaplayan kara çalılar, İslam mücahitlerinin atlarının nallan altında ezilerek yerlerinde renk renk çiçekler, güller, menekşeler açmıştır. Sıra Anadolu'dadır. Dev&shy;letin başında halifeler halifesi olan büyük halifemiz Hz. Ömer bu&shy;lunmaktadır. Güçlü kumandan İrem bin Ganem komutasındaki ke&shy;miyette küçük, keyfiyette çok büyük olan bir ordu, batıya doğru ak&shy;maktadır. Son durakları yüksek yalçın sıradağların eteğindeki bir düzlüktür. Burası, daha sonraları onlarca, belki de yüzlerce ordunun uğrak yerleri olacak olan Sultan Sekisi'dir. </div><div><a href="http://1.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SXypl95vI6I/AAAAAAAAAHM/gGOmCL69L_4/s1600-h/Abdurrahman+Gazi+T%C3%BCrbesi.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5295293731617842082" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; CURSOR: hand; HEIGHT: 236px" alt="" src="http://1.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SXypl95vI6I/AAAAAAAAAHM/gGOmCL69L_4/s320/Abdurrahman+Gazi+T%C3%BCrbesi.jpg" border="0" /></a><br /><br /></div><div><br /></div><div><br /></div><div></div><div><br /></div><div></div><div><br /></div><div></div><div><br /></div><div></div><div><br /></div><div></div><div><br /></div><div></div><div><br /></div><div></div><div><br /></div><div></div><div><br /></div><div></div><br /><br /><div>Sultan sekisinin yüz sene önceki görünümü<br /></div><div></div><div><br /></div><div></div><div><br /></div><div>Karşılarına kalın surlara bürünmüş bir site çıkar. Bu, bugüne ka&shy;dar görmüş oldukları tüm şehirlerden farklıdır. Bir mekândan ziyâde, demirden dev bir kapı görünümündedir. Açılabildiği an, tüm Küçük Asya'nın topraklan nazende bir halı misali ayaklarının altına serile&shy;cektir. Dolayısıyla heyecanlıdır mücahitler. Duaya ihtiyaçları vardır, namaza ihtiyaçları vardır. Ve toplu halde büyük komutanlarının ar&shy;kasında "uydum imama" diyerek el bağlarlar. Ancak, imam efendi&shy;nin Kuran-ı Kerim'i okuyuş şekli bazılarının hoşuna gitmez ve cematten ayrılırlar. Bunlara göre kıraat hatalıdır. Büyük bir münakaşa başlar, büyük bir çarpışma güç bela önlenerek doğrusunu öğrenmek üzerine bir heyet gönderilir Medine'ye.<br />Kuşatmaya başlanılmaz. Çünkü, karşılarına halledilmesi önce&shy;likle gereken çok daha önemli bir mesele çıkmıştır.<br />O zamanlar Palandökenler ormanlıktır. Her tarafından sular ça&shy;ğıldamaktadır. Çok daha sonraları yakılan bir Erzurum türküsünde;<br />"Palandöken Dağında, kavalımın sesi var, Çam dibine yaslanmış, bir edalı su çağlar" denilmektedir.<br />Mücahitler haftalarca göklere set çekmiş olan çamların gölge&shy;sinde oturup, edalı sulardan içerek gelecek haberi beklerler.<br />Nihayet, Medine'ye giden heyet geri döner ve Kuran-ı Kerim'in itirazcıları haklı çıkaracak doğru okunuş şeklini getirirler. Ordu içerisinde iki mübarek elin avuç içleri göklere doğru kalkar. Kimbilir belki de aziz misafirimiz büyük sahabe, Abdurrahman Ga&shy;zi Hazretlerinin elleridir. Ve der ki; "Yarabbi bu gün olduğu gibi, bundan sonra da kıyamete dek bu şehire tüm hataları düzeltecek is&shy;yan ruhunu nasip eyle."" O dua orada kabul buyurulur. O gün bugün&shy;dür ki, Erzurum, tüm hataların, haksızlıkların, yolsuzlukların karşısındadır.<br />Bir Şehrin Ruhu M.Sıtkı Aras Erzurum Kitaplığı Dergah Yayınları 2.Baskı<br /><br />M usa ve Yuşa aleyhimesselam zamanlarında yaşayan, İsm-i azam duasını bilip, her duası kabul olurken, dünyaya meylettiği için doğru yoldan ayrılan kimse.Musa aleyhisselam vefat ederken yerine Yuşa bin Nun aleyhisselamı halife bıraktı. Allahü teala Yuşa aleyhisselamı da İsrailoğullarına peygamber olarak vazifelendirdi. Yuşa aleyhisselam, İsrailoğullarının başında olduğu halde Arz-ı mev'ud denilen bölgeye gidip, Eriha ve İlya (Eyliya) şehirlerini fethettikten sonra, Belka şehrini kuşattı. Belka şehrinin Belak ismindeki zalim hükümdarı, Yuşa aleyhisselama karşı aciz kalıp, İsm-i azam duasını bilen, her duası kabul olan, ilim ve ibadette yüksek, sözlerini yazıp istifade etmek için elinde hokka ve kalem ile yanında 2000 kişi bulunan ve İbrahim aleyhisselamın dinine inanan Bel'am bin Baura isimli kimseden yardım istedi. Yuşa aleyhisselama ve ordusuna karşı beddua etmesini istedi. Belka şehri ahalisi de gelip beddua etmesi için Bel'am bin Baura'ya yalvardılar. Bel'am, Allahü tealanın peygamberine karşı beddua edemeyeceğini bildirdiyse de, azgın ve imansız Belka şehri ahalisi bedduada bulunması için daha çok ısrar ettiler. Bel'am bin Baura'ya hediyeler getirip birçok dünyalık vad ettiler. Karısı da; "Eğer bu kavmin topraklarımızdan gitmesi için dua etmezsen senden ayrılacağım!" diye tehditte bulundu. Zalim hükümdar da beddua etmediği takdirde onu idam edeceğini söyleyerek idam sehpası kurdurdu.Bütün bunlar karşısında Bel'am bin Baura'nın gönlünde dünya malına ve servetine karşı meyl belirdi. Dua etmeye razı olarak şehrin dışındaki Husban Dağına gitti. Husban Dağının tepesine ulaşınca, ellerini dua için kaldırdığı zaman, dilinden Belka şehri ahalisi aleyhine, Yuşa aleyhisselamı ve İsrailoğulları lehine kelimeler dökülmeye başladı. Bu sözleri işiten Belka şehri ahalisi; "Ey Bel'am! Ne yapıyorsun? Onlara dua, bize beddua ediyorsun!" dediler. Bel'am onlara; "Bu sözleri isteyerek söylemiyorum. Allah tarafından böyle konuşturuluyorum!" dedi.Bu sırada Allahü tealanın hikmetiyle dili ağzından çıkıp göğsü üzerine sarktı. Allahü tealanın kendisine ihsan ettiği nimetlerin kıymetini bilmeyen, irade-i cüz'iyyesini şeytanın ve kötü insanların istekleri doğrultusunda kullanan Bel'am bin Baura, nefsin ve şeytanın saptırmasıyla, dünya malına ve kadına meylederek yeni hileler peşine düştü ve imansız öldü. Kur'an-ı kerimde A'raf suresinin 175. ve 176. ayet-i kerimelerinde soluyan köpeğe benzetildi. "Onun gibiler köpek gibidir." sözü, dillerde darb-ı mesel kaldı.Kaynak: Rehber Ansiklopedisi<br /><br />Bel'am bin Bâ'ûr Menkabesi (*) </div><div><br /></div><div><br />Bir gün bu dağın eteğinde cirit oynarken attan tekerlendim. At da başını alıp "nerdesin Eğerli Dağ" diye kaçtı. Hemen can başıma çıkıp başka bir ata binerek birkaç kölemle arkasına düştüm. Dağın do&shy;ruğunda atı tutup bindim. Orada uzun bir kabir gör&shy;düm. "Tanrı bilir, bir ulu ziyaretgâhtır" diyerek ru&shy;hu için fatiha okudum. Yaya olarak adımladım. Boyu 80 adım geldi. Başı ve ayağı uçlarında birer yüksek ve sivri direk dikilmiş. Bu ziyaretgâha bakarken or&shy;talığı pis bir koku kapladı. Herkesi iğrendirdiğinden ben ve kölelerim burunlarımızı tıkadık. Kabre bak&shy;tım. Ne göreyim? Toprak tencerede bulgur kaynar gibi fıkır fıkır kaynıyor. Zift ve katranlı bir toprak. Çok şaşırdık. Yine atlarımıza binip güneş batarken Tebriz Kapısı'ndan içeri girdik. Güneş battıktan son&shy;ra Paşa'nın huzuruna vardığımızda: "Şükür sağlığa! Hele atını bütün takımıyla buldun mu" buyurdular. "Evet, buldum. Eğerli Dağı'nda evliyadan birinin uzun bir kabrini ziyaret ettim" diye kabri gördüğüm gibi anlattım. Müelliflerden Erzurumlu Cafer Efendi adlı bilgin zat da orada idi. Söze başlayarak: "Sakın, Evliya Çelebi! O kabri bir daha ziyaret etme. Hazreti Musa’nın bedduasıyla imansız gitmiştir ki ona Bel’am bin Ba’ur<br />Derler. Nice Yüzyıl yaşamış, Hazreti Musa’dan sonra içinin yarasından Mısırı bırakarak bu dağda oturmuş. Halâ kabri yazın da Kışın da leş gibi kokar. Toprağı bile cehennem azabı çeki kaynar” dedi.<br />Ben hayretler içinde kaldım.<br />(*) EVLİYA ÇELEBİ SEYAHATNAMESİNDEN SEÇMELER I <a href="http://4.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SXyqXoM_OkI/AAAAAAAAAHU/VIDIUVTJkF0/s1600-h/Evliya+%C3%87elebi.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5295294584786467394" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 260px; CURSOR: hand; HEIGHT: 320px" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SXyqXoM_OkI/AAAAAAAAAHU/VIDIUVTJkF0/s320/Evliya+%C3%87elebi.jpg" border="0" /></a></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-1676149430920327958?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Mustafa Çetin Baydarnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-56805535491699816292009-01-17T15:16:00.001+02:002009-01-17T15:18:59.216+02:00<a href="http://4.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SXHaqu4O1GI/AAAAAAAAADc/sw1mB_3kKPA/s1600-h/H%C3%BCseyin+Avni.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5292251464810288226" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 160px; CURSOR: hand; HEIGHT: 232px" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SXHaqu4O1GI/AAAAAAAAADc/sw1mB_3kKPA/s400/H%C3%BCseyin+Avni.jpg" border="0" /></a><br /><div></div><br /><div>HEY KOCA HÜSEYİN AVNİ! BİR KERE DAHA HAKLI ÇIKTIN<br />General Levent Ersöz ve Emsali kumandanların sınırlarımızı korumak iddiasıyla Güneydoğu Anadolu’da ölüm kuyularını kellelerle doldurması, tarihin acı bir tekerrürüdür. Hemşerimiz Hüseyin Avni bey, benzer işlerin yapıldığı 1920’li yıllarda TBMM’de<br />“Cepheleri tutacak olan kanundur, adalettir!.” Diye haykırıyordu<br />Bu sözünü “Cepheler kan ağlarken bu muhalefet te oluyor” diyen hükümet dalkavuklarına söylüyordu.<br />Bir hukuk bilgesi olan Hüseyin Avni “Hünerin, isyan ettirmemek olduğunu, isyanın panzehirinin barış olduğunu, barışın ise adil bir idare ile mümkün olduğunu, dolayısıyla sınırların ancak kanun ve adaletle korunabileceğini söylüyordu.<br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-5680553549169981629?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Mustafa Çetin Baydarnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-74074696385871494782009-01-14T15:08:00.004+02:002009-01-14T15:24:04.746+02:00<a href="http://2.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SW3nIK0q61I/AAAAAAAAADU/lizkWzLNTCQ/s1600-h/omer_nasuhi_bilmen_tr.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5291139264760441682" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 115px; CURSOR: hand; HEIGHT: 152px" alt="" src="http://2.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SW3nIK0q61I/AAAAAAAAADU/lizkWzLNTCQ/s400/omer_nasuhi_bilmen_tr.jpg" border="0" /></a><br /><div>ERZURUM’A AÇILAN HUKUK FAKÜLTESİ ‘NİN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ<br />Fakültenin adı olan hukuk’tan başlayalım:<br />Arapça bir isim olan hukuk “haklar” demektir. Hak ise batıl olmayan, kaynağını esma’l -hüsnadaki “El Hakk” tan aldığı için her dem varlığı hissedilen bir kavramdır.<br />Hakk olan Allah’ın insanlar arasında tevzii ettiği bir adalet sistemi olduğu gibi Allahın yarattığı insanın da kendi idraki dairesinde dağıttığı bir adalet vardır. İnsanoğlu adalet daireleri olan mahkemelerde adalet anlayışını verdiği kararlarla uygular. Yargıçların her kararı bir hüküm, diğer tanımla bir hikmettir.<br />Hikmetinden sual edilmeyen Allah olduğu için yargıçların” hikmet’tendir” diye verdiği kararlar eleştirilir. Yargıçlar kararlarını elbetteki bir sistem ve hukuk mantığı çerçevesinde verirler.</div><br /><div><br />İşte bu hukuk mantığı denince Erzurum’un büyük hukukçusu Ömer Nasuhi Bilmen akla gelir. Onun ıstılahat-ı fıkhıyye kamusu o kadar yetkin bir hukuk kitabıdır ki İstanbul hukuk fakültesi hocaları Sıddık Sami, Hüseyin Kubalı gibi hocaların takdiriyle fakülte yayınları arasında basılmıştır.<br />Bu itibarla Erzurum hukuk fakültesi’ne Ömer Nasuhi Bilmen Hukuk Fakültesi dense uygun olacaktır.<br />Bu mektepten yetişenler Erzurum adliyesi başta olmak üzere mahkemeler icra edecekler, Ömer Nasuhi’nin izinden gidenler tevhidin emrettiği hukuku icra ederken, nefsani arzuları ile Erzurum Hukuk'a yazılıp buradan diploma edinenler Allah’tan gayrı güç odakların emrinde sözüm ona hükümler vereceklerdir.<br />Hal bu olduğu için Erzurum’a açılacak hukuk fakültesinin adalete de zulme de açık bir zemin olduğunu hatırdan hiç çıkarmamak gerekiyor.<br />Mustafa Çetin Baydar</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-7407469638587149478?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Mustafa Çetin Baydarnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-2525609173336095052009-01-13T17:05:00.002+02:002009-01-13T17:06:55.774+02:00ERGENEKON EFSANESİ NEDİR NE DEĞİLDİR?<br />Yahut<br />KUR’ANDAN KAYNAKLANAN EFSANELERE MUKABİL, KİMİ TARİHEN GERÇEK, KİMİ DÜZMECE EFSANELERE DAİR<br /><br />Önce Kur’an-ı Kerim’de günümüzde yeniden aktüel hale gelen Ergenekon efsanesini üzerindeki izdüşümlerine bakalım:<br /><br />"(Ey Muhammed), sana Zülkarneyn'den soruyorlar. De ki: Size ondan bir hatıra okuyacağım. Biz yer yüzünde onun için sağlam bir mekan ve orada istediği gibi hareket edeceği yönetim hürriyeti hazırladık ve kendisine (muhtaç olduğu) her şeyden bir sebep verdik (ulaşmak istediği herşeye ulaşmanın yolunu, aracını verdik). O da (kendisini batı ülkelerine ulaştıracak) bir yol tuttu. Nihayet güneşin battığı yere ulaşınca, onu, kara balçıklı bir gözede batar buldu. Onun yanında bir kavim buldu. Dedik ki: Ey Zülkarneyn, (onlara) ya azab edersin veya kendilerine güzel davranırsın (onları güzellikle yola getirirsin. Nasıl istersen öyle yaparsın). Dedi: Kim haksızlık ederse, ona azap edeceğiz) sonra o, Rabb'ine döndürülecektir. O da ona görülmemiş bir azab edecektir. Fakat inanıp iyi iş yapan kimseye de en güzel mükâfat vardır. Ona buyruğumuzdan kolay olanı söyleriz (kolay işler yapmasını emrederiz, zor işlere koşmayız onu). Sonra yine bir yol tuttu. Nihayet güneşin doğduğu yere ulaşınca, onu, öyle bir kavim üzerine doğar buldu ki, onlara güneşin önünden (korunacak) bir siper yapmamıştık. İşte (Zülkarneyn) böyle (yüksek bir mevkie ve hükümranlığa sahip) idi. Onun yanında (daha) nice (hükümranlık) bilgisi (tecrübesi ve vasıtası) bulunduğu biz biliyorduk. Sonra yine bir yol tuttu. Nihâyet iki sed arasına ulaşınca, onların önünde hemen hiç söz anlamayan bir kavim buldu. Dediler ki: Ey Zülkarneyn, Ye'cuc ve Me'cuc bu yerde bozgunculuk yapıyorlar. Bizimle onların arasında bir sed yapman için sana bir vergi verelim mi? Dedi ki: Rabb'imin beni içinde bulundurduğu (mal ve mülk, sizin vereceğinizden) daha hayırlıdır. Siz bana insan gücüyle yardım edin de, sizinle onlar arasına sağlam bir engel yapayım. Bana demir kütleleri getirin. (Zülkarneyn) iki dağın arasını (demir kütleleriyle doldurup dağlarla) aynı seviyeye getirince, üfleyin dedi. Nihâyet o demir kütlelerini bir ateş haline koyduğu zaman; getirin bana, üzerine erimiş bakır dökeyim, dedi. Artık (Ye'cuc ve Me'cuc) onu ne aşabildiler ne de delebildiler. (Zülkarneyn) dedi: Bu, Rabb'imden (kullarına) bir rahmettir. Rabb'imin va'di ge(lip Ye'cuc ve Me'cuc'un çıkması, yahut kıyametin kopması gerek)diği zaman, onu yerle bir eder. Şüphesiz, Rabb'imin va'di gerçektir" (el-Kehf, 18/83-98).<br />TARİHEN GERÇEK KAWA EFSANESİ<br />Kürt mitolojisindeki Kawa efsanesine göre, Kürtler günümüzden 2500-2600 yıl öncesinde Zuhak (Bazı kaynaklara göre Dehak)adında <a title="Asur" href="http://tr.wikipedia.org/wiki/Asur">Asurlu</a> çok ama çok zalim bir kralın altında yaşayan Kawa adında bir demirci vardı. Bu kral tam bir canavardı ve efsaneye göre her iki omuzunda da birer yılan bulunuyordu. Her gün bu iki yılanı beslemek için Kürtlerden iki kişiyi sarayına kurban olarak getirtip aşçılarına bu iki çocuğu öldürtüp beyinlerini yılanlarına yemek olarak verdiriyordu. Aynı zamanda bu canavar kral ilkbaharın gelmesini engelliyordu<a href="http://tr.wikipedia.org/wiki/Demirci_Kawa_Efsanesi#cite_note-efsane-1">[2]</a>. En sonunda bu zulümden bıkan ve bir şeyler yapmak isteyen Armayel ve Garmayel adlı iki kişi kralın sarayına mutfağa aşçı olarak girmeyi başarırlar ve Kralın yılanlarını beslemek için beyinleri alınarak öldürülen çocuklardan sadece birini öldürüp diğerinin gizlice saraydan kaçmasına yardımcı olurlar<a href="http://tr.wikipedia.org/wiki/Demirci_Kawa_Efsanesi#cite_note-2">[3]</a>. Böylece ellerindeki bir insan beyni ile kestikleri bir koyunun beynini karıştırarak yılanlara vererek her gün bir çocuğun kurtulmasını sağlamış olurlar. İşte bu kaçan kişilerin Kürtlerin ataları olduğuna inanılır ve bu kaçan çocuklar Kawa adlı demirci tarafından gizlice eğitilerek bir ordu haline getirilirler. Böylece Kawa'nın liderliğindeki bu ordu bir <a title="20 Mart" href="http://tr.wikipedia.org/wiki/20_Mart">20 Mart</a> günü zalim kralın sarayına yürüyüşe geçer ve Kawa kralı çekiç darbeleri ile öldürmeyi başarır. Kawa etraftaki tüm tepelerde ateşler yakar ve yanındakilerle birlikte bu zaferi kutlarlar. Böylece Kürt halkı zalim kraldan kurtulmuş olur Kaynak: http://tr.wikipedia.org/wiki/Demirci_Kawa_Efsanesi<br />BUNLAR DA DÜZMECE EFSANELER.<br />Efsane uydurmak Batı alemine Kur’anın rehberliğinde üstünlük kurmuş olan Osmanlı toplumunu İslamiyetten koparıp Irkçı bir ideale bağlamak isteyen mihrakların marifeti olarak ortaya çıkmıştır. Bunların 19.asırda uydurulduğu bu tarihten önceki asırların hiç birinde bu kabil yavelerin olmayışından bellidir. Orhun yazıtlarında, Dr.Radlof’un Sibirya tedkiklerinde, Ziya Gökalp’in hiçbir eserinde kurt-insan çiftleşmesinden Türklerin neşet ettiği safsatası yer almaz.<br /><br />BOZKURT<br /><br />Türkler mutlu günler yaşarlarken, günün birinde onların' bu saadetini kıskanan düşmanları yurtlarına hücum ederek, mallarını yağma ettiler. Bir çoklarını da Kılıçtan geçirdiler. Yalnız bir delikanlı kaldı ki, onu öldürmeğe cesaret edemiyerek ellerini ayaklarını kesip bir bataklığa bıraktılar. Buraya bir dişi kurt gelerek ona baktı, yiyecek getirdi. Bu esnada dişi kurt bu delikanlıdan gebe kaldı. Fakat düşman hükümdarı bu genci öldürmek için birkaç asker gönderdi. Askerler bu delikanlının yanında bozkurdu gördüler. Bozkurt, Gök Tanrı’nın yardımına mazhar olduğundan, bu delikanlıyı alıp kaçtı, dağın eteğindeki bir mağaraya girdiler. Bu mağaradan geniş ve yeşilliklerle dolu bir sahaya çıktılar. Bu ülkede bozkurt dokuz- oğlan doğurdu. Bunlardan birisi (Kurt) adını aldı.Kardeşlerinin en zekisi olduğu için hakan oldu. Bunlara dokuz Oğuzlar denildi. Dokuz oymak olarak yaşadılar.Oğuzlar kurttan geldiklerini unutmamak için üzerinde bir kurt başı bulunan bir bayrak yaptılar, otaklarının önüne diktiler. Bozkurt kuvvetin ve hürriyetin sembolü olarak Türklerde yaşayıp gitti. kuvvetin ve hürriyetin sembolü olarak Türklerde Yaşayıp gitti<br /><br />ERGENEKON<br /><br />Oğuz ananesine göre, Oğuzların kurduğu devlet (ilhan) adındaki bir hakanın zamanında Moğollar tarafından baskına uğrayarak mahvolmuştu. Bu baskından yalnız İlhanın oğlu (Kayan) ve kardeşinin oğlu (Nöğuz) ve bir de iki kız kurtulmuştu. Bunlar günlerce dağlar, tepeler, ırmaklar aşarak yol aldılar. Bunların önüne bir alageyik çıktı. Bu geyiğin peşinden gittiler. Alageyik bir vadiden içeri dalınca, bunlar da onu takip ettiler. Sarp bir dağa rastgeldiler, Bu dağın içinde kar yığılı bir yol gördüler. Bu yoldan ötesi çok güzeldi, akar sular, pınarlar, türlü mevye ağaçları ve çeşitli av hayvanları dolu idi. Bu hayvanların sütünden yağ, yoğurt yaptılar, etlerini de yediler, derilerini giydiler. Bunlar bu ülkeye (Ergenekon) adını verdiler.<br />Bu iki,,oğlan ve kızdan bir nesil türedi. Bunlar geldikleri yolu kaybederek bu diyardan çıkamaz oldular, Ergenekon’da çoğaldılar. Bir türlü sarp ve karlı dağları aşamadılar, Ergenekon’dan çıkmağı düşünürlerken, günün birinde bir demirci dedi ki<br />— Burada demirden küçük bir dağ var, onu eritelim buradaıı bir yol açalım!<br />Halk, dağın bir yerine bir kat odun bir kat da kömür koydular. Yetmiş deriden körük yapıp, yetmiş yerde kurdular.birikip körüklediler. Geceli gündüzlü çalışmalariyle bir demirden olan bu dağda bir delik açabildiler. Buradan yüklü bir deve çıkabilecek kadar bir yol açılmıştı. Yıllarca kapalı kalan bu insanlar. sevinç göz yaşlariyle açılan yolun başına geldiler. Bun lara bir bozkurt yolu göstericilik etti. Ergenekon’dan Oğuz Türkleri çıkarak, anayurtlarına dağılıp, yurtlar kurdular . Oğuzlar her yıl Ergenekon’dan çıkışlarının bayramını yaptılar.<br />Zikreden:Enver Behnan Şapolyo Türkiye Yayınevi 1964<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-252560917333609505?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Mustafa Çetin Baydarnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-82661518495294090152009-01-07T15:11:00.001+02:002009-01-07T15:15:33.414+02:00İspanya Seyahatinden Kaleme Takılanlar<br /><a onclick="changeImages('image1', 'image1on');irize(2,3,4)" href="javascript:artir(12)"></a><a onclick="changeImages('image2', 'image2on');irize(1,3,4)" href="javascript:artir(14)"></a><a onclick="changeImages('image3', 'image3on');irize(2,1,4)" href="javascript:artir(16)"></a><a onclick="changeImages('image4', 'image4on');irize(2,3,1)" href="javascript:artir(18)"></a><br />İspanya Özerk Bölgesi Katalonya'nın Başkenti Barselona'da bulunan "Katalan Yazarlar Birliği Enstitüsü"nün kuruluşunun yetmişinci yıl dönümü. Kuruluş yıldönümü dolayısı ile Katalan Yazarlar Birliği tarafından 18/21 Aralık 2008 tarihlerinde Özerk Bölgenin Başkenti Barcelona'da milletlerarası bir toplantı düzenlendi.<br />2007 Yılında Frankfurt'ta Kitap Fuarının Şeref Konuğu olan Katalan Özerk Bölgesi, Frankfurt Kitap Fuarında alınan karar doğrultusunda konusu edebiyat ve edebiyatla ilgili kuruluşların kültür , sanat ve edebiyatlarının tanıtıldığı ve tartışıldığı bir toplantı düzenlenmesini hayata geçirmişler.<br />Yaklaşık altmış ülkenin davet edildiği toplantıya 42 iki ülkeden sivil toplum kuruluşları, yazarlar ve yayıncılar katıldılar. Türkiye'den sadece Türkiye Yazarlar Birliğinin davet edildiği toplantıya TYB adına beni görevlendirdi yönetim.Barcelona ve Katalanların tanıtılması ve şehir gezilerinin dışında beş oturumlu toplantının üçüncü oturumunda bana da konuşma imkânı verildi.<br />Önceki iki oturumda beş ve altı kişinin konuşmacı olarak katıldığı toplantılardan farklı olarak benim katıldığım bölümde sekiz konuşmacı yer aldı. Aynı gün üçüncü toplantı olması ve bana oturumun sonunda yer verilmesi benim açımdan bir dezavantajdı.<br />Salonda bulunanların yorgun, mahmurlaştığını ve sürenin de hayli geçtiğini düşünerek kısa bir konuşma yaptım. Önceden yaklaşık otuz dakikalık Fransızca konuşma metnini okumaktan vaz geçtim.<br />"Sayın başkan, baylar bayanlar!" diye söze başladım ve böyle bir imkân tanınmasından dolayı organizatörlere teşekkür ettim. Salonu selamladım ve kısaca Türk edebiyatı tarihi ve edebiyatımızın meşhur isimlerinden kısaca söz ettim. Fuzûli, Nef’i, Nedim, Baki, Şeyh Galip, Mevlâna, Yunus Emre, Mehmed Akif ve bu sene vefatının ellinci yıldönümünde andığımız Yahya Kemal'den kısa cümlelerle söz ettim ve " Zamanınızı almayacağım. Ama size Türk Edebiyatından iki şiir okumak istiyorum. Yunus Emre'yi siz tanıyorsunuz." Dedim "Bana gerek seni gerek, şiirini okudum."<br />Arkasından Ahmet Haşim'in "Merdiven" şiirini okudum. Sözü bitirdim. Aman Allah'ım. Merdiven şiiri ne kadar beğenildi. Yoğun bir ilgi. Son derece şaşırdım. Paris Milli Kütüphane Şiir Bölümü Direktörü Bayan Sylvie Gouttebaron konuşmadan sonra yanıma geldi. "Mösyö Fidan, şiir muhteşem. Bir fotokopi isterim. Bunu odamda panoya azacağım ve herkese okuyacağım." Dedi.<br />Toplantıya Almanya, Fransa, İrlanda, Finlandiya, İsviçre, İtalya, Yunanistan, İngiltere, Portekiz, Polonya, Avusturya'nın yanı sıra Kuzey Afrika ülkesi olan Cezayir, Lübnan, İsrail gibi ülkelerden de birer temsilci katılmıştır.Katılımcılar edebiyat ve kültürlerini tanıttıkları gibi halen içinde bulundukları eğitim sistemi içinde kültür ve medeniyetlerinin yeni nesillere aktarılmasında karşılaştıkları sorunları da dile getirdiler. Ortak şikâyet konusu süratle gelişen teknolojinin kültürel mirasın yeni nesillere aktarılmasında karşılaşılan güçlüklerdi.<br />Milletlerarası toplantılarda resmi oturumların yanında yemekler ve gezi programları özel ilişkiler de önemli bir yer tutmaktadır.<br />Beş oturumda konuşulanları baştan sonra dikkatle dinledim. Notlar aldım. Oturumlar süresince benim dikkatimi çeken üç konuşma oldu. İspanyanın Bask bölgesi temsilcisi, İsrail ve İsviçre temsilcilerinin sunumları.<br />Bask temsilcisi bayan Maria Jose Olaziregui İspanya Hükümetlerinin uyguladıkları baskıcı politikaları oldukça sert ifadelerle eleştirdi. Ne olması gerektiği konusunda tekliflerini sıraladı. Kendisi ile sonradan tanışmamızda bayan Olaziregui bir müslümanla evli olduğunu, on üç yaşında bir oğlu olduğunu ve oğlunun da eşi gibi Müslüman yetiştiğini söyledi. Ama kendisinin Katolik olduğunu üstüne basa basa ifade etti. Oğlunun Müslüman olmasından dolayı üzüntü duyduğunu ifade etti. Kendisine "Ya oğlunuz haklıysa?" dedim. Gülüştük.<br />Dikkati çeken konuşmalardan birisi de İsviçre temsilcisi Bayan Helen Sigeland'ın konuşmasıydı. Biliyorsunuz İsviçre'nin biz Türklerin zihninde en demokratik, en ileri ve en özgür bir ülke olarak bir imajı bulunmaktadır. Ama Bayan Sigeland'ı dinledikten sonra en azından benim zihnimdeki İsviçre imajı değişti. Olumlu bir İsviçre gitti yerine karmakarışık ve geleceği olmayan bir İsviçre aldı. Konu nedir diye merak ettiniz mi?<br />Biliyorsunuz İsviçre kantonlardan meydana geliyor. Bayan Sigeland' tam bu noktada diyor ki " benim çocuğum kimin tarihini öğrenecek? Hangi kahramanı zihninde yaşatacak? Bir İtalyanı mı, Bir Avusturyalıyı mı, yoksa Bir Almanı mı?" Hadi gel sorunları dinle.<br />İsrail temsilcisi bayan Nilli Cohen, ülkesinin kültür ve edebiyat sorunlarını bir bir sıraladı. Meğer İsrail hiç te göründüğü gibi değilmiş. Ne sorunları varmış Yahudilerin de b.iz bilmiyormuşuz. Müslüman Arapların kendi dillerinde öğrenim görmelerini istiyormuş ta, Müslümanlar bölük pürçükmüş. Sünni, şii, Filistinli, Gazeli vs.<br />Veda yemekleri bu tür toplantılarda önemli bir yer tutar . Hem uzun sürer hem de konuşmalar ve adres alıp vermeler olur. Çünkü katılımcılar biraz daha bir birlerini yakında tanımışlardır. Veda yemeği, büyük bir kitapçı dükkânının yarısını işgal eden nostaljik bir mekânda verildi. Toplantıya gitmeden önce organizatöre bir not göndermiştim. Müslüman olduğum için şarap içmediğimi ve domuz eti yemediğimi bildirmiştim. Veda yemeğinde konuklara domuz eti bana da balık servis edildi. Balık ta fena değildi. Her servisten önce organizatörümüz beni bilgilendirdi. Tatlılar servis edildi.<br />Tatlıda şarap kullanıldığı için bana verilmedi. Masadakiler tatlılarını bitirdiler. Ben bekliyorum. İşte tam o sırada bana ananas, muz, kivi gibi meyvelerden oluşan bir büyük tabak meyve servisi yapıldı. Masada bir "oooooo!" sesi yükseldi. Ben de bana gelen tabağı elime alarak misafirlere ikram ettim. Bayağı güzel bir jest oldu.<br />Barcelona'ya gidip Barcelona'dan söz etmemek olur mu? İtiraf etmeliyim ki, gördüğüm Avrupa şehirlerinin en muhteşemi. Tarihi doku mükemmel korunmuş. Öteki Avrupa kentlerinden ayrılan çok yönlü özelikleri ile dikkati çekiyor. Ama en önemli özelliği caddelerde özellikle akşam üzeri yoğun bir insan kalabalığı göze çarpıyor. İlk akşam tek başıma kenti gezerken caddelerdeki kalabalığa bir anlam veremedim. Avrupa şehirlerinde insan kalabalığı pek göze çarpması pek olağan değildir. Çünkü Avrupa ülkelerinde nüfus artış hızı sıfırın altında seyretmekte ve yaşlı nüfus evlerine çekilmiş durumda.<br />Barcelona, özerk Katalan Bölgesinin beş şehrinden biri ve en büyüğü. Dört buçuk milyon insan yaşıyor. Madrit İspanya'nın Başkenti ama esas ticaret ve kültür merkezi Barcelona. Ankara Başkentimiz ama İstanbul'un yeri başka. Barcelona biraz da bizim İstanbul'a benziyor. İklim bakımından Antalya gibi. Ilıman Akdeniz iklimi. Kışlık elbiselerim bana bayağı sıkıntı verdi.<br />Neden insan kalabalıkları? Katalanlar, aristokrat bir ırk. Kendilerini İspanyollardan üstün görüyorlar. Katalanlar şehirli, İspanyollar köylü. İlk tanıştığınız kişiye "Siz İspanyol musunuz?" diye sorduğunuzda hafif sertçe "Hayır, ben Katalanım." Diye cevap veriyor.<br />Zaten toplantının açılışında konuşan Katalan Yazarlar Birliği Enstitüsü Başkanı uzun uzadıya Katalan edebiyatı ve medeniyetinden söz etmişti.<br />Katalanlarda doğum kontrolü yok. Durmadan çocuk yapıyorlar. Caddelerdeki nüfus yoğunluğu bundanmış. Katalanlar en büyük darbeyi Diktatör Franko zamanında yemişler. Dillerinde eğitim yasaklanmış. Franko'dan söz ederken nefretle anıyorlar. Ama Franko'nun iyi bir yönünü unutuyorlar. General Franko, idareyi krala teslim ederek idareden çekildi.<br />Bask Bölge temsilcisi ile konuşurken kendisine " Bask ve terör?" dedim. Bana "işin siyasi olduğunu ve bunun böyle olmasını ve sürmesini isteyen bir kesim var." Dedi. Bir cümlesini buraya kaydetmekte yarar görüyorum. Basklılar da İspanyollar da Katolik. Aynı mezhebe mensuplar ama bir birlerinin düşmanı.<br />İra temsilcisini dinlerken farklı şeyler düşündüm. İra, İngiltere'nin baş belası. Ama kendilerini öyle savunuyorlar ki. Toplantı esnasında yapılan konuşmalardan bir ara bizdeki terör olayları zihnimi meşgul etti. Dinlediklerimin ışığında zihnimde bizdeki PKK terörünün arkasında Ermenilerin olduğu ve bir bakıma din savaşı olduğu zihnimden geçti. Acaba yanlış mı düşünüyorum, PKK, ilke olarak aslında kürt meselesini TC'ne karşı kullanırken amacı İslam’a karşı savaş vermek midir? Bir de konuya buradan bakılamaz mı?<br />Nerden nereye.<br />Barcelona notlarını bitirirken belirtmem gereken önemli bir nokta da toplantıda iki Cezayir bir Lübnan temsilcisi de bulunuyorlardı Müslüman olarak. Cezayir Yazarlar Birliği temsilcisinin adı Abdulhamid. "Neden Abdulhamid?" dedim. "babam Abdulhamid hanı çok seviyordu. Ondan." Dedi. Öteki Cezayirli'nin adı ise bizden biri. Mevlüd. Sözlü bir mutabakat sağladık aramızda. Cezayir Yazarlar Birliği ile Türkiye Yazarlar Birliği Mayıs 2009 da Cezayir'de "Osmanlı Mirası" konulu bir uluslar arası toplantı düzenlenmesi için anlaştık. Doğrusu Cezayirli dostlarla kısa sürede kaynaştık. Daha doğrusu resmi çerçevenin dışına çıkarak aramızda tarihten gelen bir gönül köprüsü kuruldu. Merak eden dostlar için iki fotoğraf ve bir de merdiven şiirinin fransızcasını sunuyorum.<br />L'ESCALIER Tu monteras lentement par cet escalier, Une masse de feuilles couleur de soleil à ta traîne. Et tu contempleras le ciel à travers les pleurs.<br />Les eaux ont pâli.ton visage pâlit aussi;Regarde l'atmosphère écarlate:C'est le soir qui vient. Penchées vers le sol, les roses saignent sans cesse; Des rosignols ensanglantés se tiennent sur les branches comme des flammes, Sont_ce les eaux qui ont pris feu? Pourquoi ce marbre est- il pareil au bronze?c'est là un language secret qui emplit l'âme.Regarde l'atmosphère écarlate:C'est le soir qui vient. AHMET HAŞİM<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-8266151849529409015?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Mustafa Çetin Baydarnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-75169225595359051382009-01-07T14:03:00.002+02:002009-01-07T14:06:45.409+02:00TEVFİK İLERİ <br /><br /><br /> 1911 yılında Rize’nin Hemşin kasabasında dünyaya geldi. Babası Hafız Celal Efendi, annesi Fatma Hanım’dır.<br /><br /> Osmanlı İmparatorluğu’nun son yıllarında Osmanlı olarak doğdu. T.C. vatandaşı olarak yaşadı. I.Dünya savaşı sona erince Tevfik İleri, küçük kardeşleri ile beraber dedesinin yanına İstanbul’a yerleşti. İstanbul’a gelişini şu cümlelerle anlatıyor :<br /> “Aslen Rize’liyim. Küçük yaşta kardeşlerimle beraber bir sivil kaymakam mütekaidi olan büyükbabamızın Fatih’deki evine sığınmak üzere İstanbul’a geldik. Harp yeni bitmişti. Hayat hudutsuz derecede pahalıydı. Önceleri ilk mektebe, sonra da Gelenbevi Ortaokulu’na devam ettim. Sıkıntılı seneler ailemizi tam bir fakr-ü zarurete düşürmüştü. Onun için tatillerde boynuma astığım bir kutu içinde sigara kağıdı satıyordum. Okumak ve adam olmak ve hatta yaşamak için bunu yapmak zorundaydım. İşportacılık da yaptım.”<br />“Mektep, senede bir çift potin verirdi bana. Bayram ve tatil günleri bu yeni kunduraları kardeşimle nöbetleşe giyerdik.”<br /><br />Gelenbevi Ortaokulu’nu bitirince imtihanları kazanıyor ve Leyli meccani olarak mühendis mektebinde okumaya başlıyor. <br /><br /> Yüksek mühendislik okulunda okuduğu yıllarda Talebe Cemiyeti ve M.T.T.B. başkanı seçiliyor. 1934 yılında mezun olunca 23 yaşında Karayolları kontrol mühendisi olarak tayin edildiği Erzurum’da 4 yıl görev yapıyor.<br /><br /><br /><br />Erzurum’da iken hemşehrisi Vasfiye hanımefendi ile evleniyor. Eşine mutluluk duygularını ifade ederken şöyle diyor: “Biz önce vatanımızı ve milletimizi seveceğiz sonra da birbirimizi”. Bu sağlıklı ve mutlu yuvanın kuruluşunda bu cümle temel taşı oluyor. Örnek alınacak bu aile hayatı, üç kıymetli evlat yetiştirmiş ve 28 yıl devam etmiştir. Evliliklerinin ilk yıllarında biri Erzurum’da Aziziye şehitlerinin toprağına, biri de Çanakkale şehitlerinin yanına olmak üzere, iki melek yavrularını emanet edip vatan hizmetine devam ediyorlar.<br /><br />1937-1942 yıllarında Çanakkale’de,<br />1942-1950 yıllarında Samsun’da bölge müdürü olarak mesleki hayatının zirvesine ulaşmıştır.<br />1950 yılında D.P. Listesinden Samsun milletvekili seçilerek siyasete atılıyor.<br />1950-1960 yılları arasında Adnan Menderes hükümetlerinde, kısa bir süre Ulaştırma Bakanlığı yaptıktan sonra;<br />(1950-1953) Milli Eğitim Bakanı <br />(1953-1955) T.B.M.M. Başkan yardımcısı<br />(Nisan 1957 / Kasım 1957) Milli Eğitim Bakanı <br />(Kasım 1957 / Ocak 1958) Başbakan Yrd. ve Devlet Bakanı <br />(1958-1960) Bayındırlık Bakanı ve Milli Eğitim Bakanı<br /><br />Kalkınma ve hizmet için zamanla yarışan D.P. kadrolarının önünü, 27 Mayıs darbesi kesmiştir. Bana göre Cumhuriyet tarihimizin en talihsiz olayı 27 Mayıs 1960 darbesidir. <br /><br />27 Mayıs Darbesi ile kurulan Yassıada mahkemelerinde idam cezasına maruz kalıyor. Daha sonra Kayseri hapishanesinden hastaneye sevk ediliyor. 31.12.1961 tarihinde vefat ediyor. Tarih sırasına göre Tevfik İleri Bey’in hayat çizgisi kısaca böyle. Çizgisi diyorum, çünkü hayat hikayesi kitaplara sığmayacak kadar zengindir.<br />Tevfik İleri gibi M.T.T.B. başkanlığını yapanlarımız var. Bakanlık yapmış, Meclis başkanlığı, Milli Eğitim bakanlığı yapmış niceleri var. İsmi unutulmuş niceleri...<br /><br />M.T.T.B. denince ilk akla gelen isim, neden 75 yıl önceki başkan Tevfik İleri oluyor?<br />Milli Eğitim Bakanlarını sıraya dizseniz, neden zihinler Tevfik İleri merhumunu hatırlar ve arar?<br />Bu ayrıcalık, bu unutulmazlık, bu yücelik nereden geliyor?<br /><br /><br />Ben bu sohbetimizde bu örnek insanın özellikleri üzerinde durmak istiyorum. Çünkü Tevfik İleri’nin ruhunu, imanını, aşkını ve coşkusunu tanımadan Tevfik İleri ve benzerlerini anlayamayız.<br /><br />Düşünüyorum da; Tevfik İleri Bey’e yakın olma şansım olsaydı, onun yaşantısını yakınından inceleseydim neler görürdüm, neler öğrenirdim diye bu açıdan bakarak Tevfik İleri’yi anlatmaya çalışacağım:<br /><br />Tabii ki aile mensubu olan muhterem hanımefendileri Vasfiye annemizden ve değerli evlatları Cahide ve Ayşe hanımefendilerden, aziz dostum Cahit beyefendiden eksiklerimi, noksanlarımı; olursa yanlışlarımı bağışlamalarını rica ederim.<br /><br /><br /> Değerli dinleyenlerim, Aziz dostlarım;<br /><br />Büyük ruhlar, üstün karakterli insanlar aşağı yukarı aynı kaderi paylaşmışlardır. Onlar, hizmetin ve aşkın yolunda yürürken, çile ve zulüm da onların peşini bırakmamıştır. Ama hepsi yüce değerler uğruna fani alemi ve tarihi süsleyip geçmişlerdir.<br /><br />İYİ BİR MÜMİN<br /><br />Tevfik İleri her şeyden önce kulluk idrakine varmış bir mümindi.<br />Toprağa çıplak ayakla basan her çocuk gibi, Tevfik İleri de mayasını doğduğu yöreden almıştır.<br /><br />Yaradana inanmış bir kucağa doğdu. Anasının ak sütü ile beslendi.<br />İlk duyduğu ses kulağına okunan Ezan-ı Muhammedi’ye; ilk gördüğü ışık Anadolu gelininin nurlu yüzü; ilk koku babası Celal Hoca’nın dualı besmeleli ağzından çıkan nefesinin kokusu... Müslüman Türk yuvasında ilahi ninnilerle büyütülen bebek Tevfik İleri’nin Hemşin’in yeşili ile kucaklaşması tabiidir. Çocukluğunda toprağın rengini, gökyüzünün mavisini, güneşin aydınlığını, gecenin karanlığını, yıldızlı semayı; Yaradanın insanlığa bahşettiği büyük kitabı; yani tabiatı ve kainatı Hemşin atmosferinde tanımış oldu. Kuşu, kediyi, köpeği, yağmuru, rüzgarı oyunlarına arkadaş yaptı. Yaradanı hatırlatan her şeyi; nedeni, niçini, sorgulamaya küçük yaşta başladı. Yeşil bir menekşe dalında 8 rengi burada gördü. Bu manzaralar çoğumuzu ilgilendirmez. Bakar geçeriz. Ama büyük ruhlar meraklıdır, tefekkür ederler. Bana göre Tevfik İleri tefekkür edebilen büyük ruh sahiplerinden birisiydi. Hayat hikayesini iyi anlayanlar bu sezgiye varabilirler. Çünkü :<br /><br /> <br /><br />Daha ilkokul yıllarında ilmin temeli sayılan matematiğe ilgisi tutkunluk derecesindedir. Meraktan öte aşk derecesindedir. Nedeni, niçini sorgulamak onun yaradılışında var. İlkokulda, riyaziyede sınıf birincisi olduğunu belirtiyor, hatta “bu yolda yürüseydim büyük bir riyaziyeci olabilirdim” diyor. Bu hususta hoş bir anısını anlatıyor: “Mühendis mektebinde okurken mektepler Perşembe günleri öğleden sonra tatil olurdu. Tabii ben eve yaya dönerdim. Riyaziye beni o kadar sarmıştı ki, kafamın içinde daima halline uğraştığım bir mesele bulunurdu. Mesela Galata Köprüsü’nden geçerken zengin insanları lüks içinde görür, haset ve kıskançlık duyacak yerde kendi kendime, ‘Onların her şeyleri var ama, kafalarının içinde bir riyaziye meseleleri yok’ diye acırdım.”<br /><br />Olgun bir kişilikle kendinde olanın da olmayanın da bilincinde olduğunu görüyoruz. İnsanı insan yapan değerleri daha o yaşta keşfetmiştir; fukaralığı da biliyor, onu yenmek için işportacılık yapmayı da. İşte bu bilgilerden hareketle Tevfik İleri’nin büyük kitabı okumaya başladığını söyleyebiliriz. Demek ki kainatı, dünyayı ; tabiatta olup bitenleri inceleme, düşünme, tefekkür etme melekesini geliştirmiş ve Yaradana iman ederek ‘kulluk idraki’ne sahip Müslüman kimliğini kazanmış olduğunu anlıyoruz. Bana göre Tevfik İleri’nin üst kimliği kulluk idrakine sahip mümin olmasıdır. Bu dengeyi bulan insan huzuru yakalamıştır. Neyin nereden geldiğini, nereye gideceğini bilir...<br /><br />Kulluk idrakine sahip olan neye sahip olmaz ki….<br /><br /><br /><br /><br />SORUMLULUK BİLİNCİ<br /><br />Önce sorumluluk bilinci kazanıyor, bu bilinçle hayatın sırrını çözüyor. Kendine ve çevresine faydalı olmak için nefsini hizmetlere odaklıyor. Çalışma ve görev aşkı, coşku derecesine varıyor. ‘Nemalazımcı’ olamıyor, cesur oluyor. Doğruluk ve dürüstlük ömrünün sonuna kadar hayatına renk veriyor, fedakarlığı seviyor, vatan ve millet sevdası ile yanıp tutuşuyor, tevekkül ve Hakk’a teslimiyetle huzura varıyor. Bu bilinçle hayatın sırrına eriyor.<br /><br />Şimdi bu karakteri daha iyi anlatabilmek için hayatının içinden bazı olayları alarak değerlendirmeye çalışalım.<br /><br />Mühendis mektebindeki ilk yıllarında öğrenciler yemek boykotu yapıyorlar. Okul idaresi boykota katılan 7 öğrenciyi okuldan uzaklaştırıyor. Bu masum boykota verilen haşin cezayı kabul edemiyor. Adalet duygusu inciniyor.<br /><br />Bu olay karşısında Tevfik İleri’nin tepkisi şöyledir:<br />“Bağrımızdan koparılırcasına ve haksız yere çekilip alınan bu arkadaşlarımızın acısı ve bu vesile ile bize karşı yapılan çok haksız muameleler bende haksızlıklarla mücadele etme hissini ve şuurunu yarattı. 18 yaşında idim ve o zamanlarda anladım ki, hayat sadece bir riyaziye çözmek için değildir ve insan olarak yapılacak daha birçok işlerimiz vardır.”<br />O güne kadar hayatın bütün zevkini riyaziye formüllerinde bulan genç Tevfik İleri; başkaları için de olsa hakkı ve haklıyı savunmaya; haksıza, zalime karşı olmaya başlıyor.<br /><br /><br />Akif merhumun dediği gibi;<br />“Hakk’ı bir zalime ihtar o ne şahane cihat”<br />Tevfik İleri 18 yaşında bu cihada başlıyor. Ömrü boyunca;<br /><br /> Zulmu alkışlamıyor zalimi sevmiyor<br /> Gelenin keyfi için geçmişe kalkıp sövmüyor<br /> Kanayan bir yara gördü mü yüreği yanıyor<br /> Adam aldırma da geç git diyemiyor<br /> Çiğniyor, çiğneniyor Hakk’ı tutup kaldırıyor.<br /><br /><br />LİDER KİŞİLİK – MÜKEMMEL HİTABET<br /><br />Üniversite gençliği 1932 yılında Yerli Mallar Mitingi yapmaya karar veriyor. O mitingde Mühendis Mektebi adına Tevfik İleri’nin konuşma yapması isteniyor. Topluluğa hitap ettiği ilk olay budur. Oradaki heyecanını şu şekilde anlatıyor:<br />“ O gün neler söylediğimi tamamı ile hatırlayamıyorum. Fakat bu memleketin bir köyünde doğmuş, fakr-ü zaruret içinde büyümüş, yüreğinde her hissin üstünde milli hisleri taşıyan genç bir insanın her türlü riyadan, gösterişten, edebiyattan âri lisanı ile ve Tanrı’nın lütfettiği bir kolaylık ve heyecanla konuştum. Bir an geldi ki; her cümlem devamlı surette alkışlarla kesildi, kulağımda o günkü alkış seslerinin akislerini hala taşıyorum. Ve ben, işte o gün, Türk gençliğinin ‘Tevfik Ağabeyisi’ oldum.”<br /><br />Bu hitabet gücü, ömrünün sonuna kadar kitleleri kendine hayran bırakmıştır.<br /><br />Tevfik İleri, bu olaydan sonra toplum için büyük hizmetler üstlenmeye başlamıştır. Bazen Akif gibi, bazen Namık Kemal coşkusu ile haksızların üzerine atılır. Bir iki örnek vermek gerekirse;<br /><br />M.T.T.B.’nin tarihinde Gençlik hareketleri içinde bayraklaşan iki olay vardır.<br />Vagon-li ve Razgrat olayları. Bu iki olayın kahramanı da M.T.T.B.’nin unutulmaz başkanı Tevfik İleri’dir. M.T.T.B. denilince ilk akla gelen isim de O’dur.<br />M.T.T.B. 1916 yılında kurulmuştur. İmparatorluğun son yılları Türkiye Cumhuriyetinin kuruluş yılları; harp yılları, gençliğin canını ve sesini meydanlarda dökeceği yıllar...<br />Üzülerek söyleyeyim ki o döneme ait elimizde fazla bir bilgi yok….<br /><br />M.T.T.B. varlığını ve etkinliğini ilk defa Tevfik İleri döneminde kabul ettirmiştir. İstiklal marşı söylenirken ayağa kalkarak saygı duruşunda bulunma adeti onun zamanında başlatılmıştır.<br /><br />O yıllarda Tevfik İleri diyor ki:<br /> “Gençlik; iman, heyecan, mücadele ve kahramanlık çağıdır. Gençliğe mutlaka o hislerini tatmin edecek bir istikamet verilmelidir. Eğer gençlik başıboş bırakılırsa O, politika madrabazlarının ve satılmışların eline düşebilir. İşte bizim hareketlerimiz gençliğe en ulvi, en mukaddes heyecan yolunu göstermektedir.”<br /><br />27 Mayıs öncesi ve sonrası; gençlik olaylarını hatırlayanlar bu sözlerin kehanet derecesinde olduğunu kabul ederler.<br /><br />M.T.T.B. tarihinde unutulmayan Vagon-li olayı şudur:<br />O tarihlerde D.D.Y. yataklı vagonlarını Fransız şirketi Vagon-li işletirdi. Bu şirkette çalışan bir Türk memuru telefonda muhatabı ile Türkçe konuşurken Fransız müdürün hakaretine maruz kalır.<br /><br />“Burası Fransız şirketi sen hangi dille uluyorsun. Burada konuşmalar Fransızca yapılır” der.<br /><br />Bu küstahlık duyulur. Tevfik İleri, Adnan Ötügen ve arkadaşlarının içinde bulundukları gençlik hareketi ile sözde medeni Avrupalıya gereken cevabı verirler.<br /><br />İkinci olay: Bulgaristan’ın Razgrat şehrinde Bulgar gençliği, Müslüman Türk mezarlıklarını tahrip ederler. Bu yaralayıcı olay milletimizi galeyana getirir. Tevfik İleri ve arkadaşları ise, İstanbul’daki Bulgar mezarlığına çiçek ve çelenk koyarak, mezar taşından öc almak isteyen barbarlara cevap vermek isterler. Şehrin Valisi aynı zamanda C.H.P. Başkanı Cevdet Kerim, bu harekete izin vermez. Buna rağmen Tevfik İleri ve arkadaşları polis barikatını aşarak Bulgar mezarlığına çiçek ve çelenklerini koyarlar. Bu asil ve vakur hareket dünyaya örnek olurken; o günün valisi ve emniyet müdürü tarafından cezalandırılır. Tevfik İleri ve arkadaşları emniyete götürülür nezarete atılırlar.<br /><br />Yıl 1930, Atatürk haber alır ve Dışişleri Bakanı Tevfik Rüştü’yü çağırır, sorar.<br />- “Koca siyasi, bak Bulgaristan’da Türk mezarlığı sökülmüş, bizim gençlik buna karşı bir numayış yapmış ve bir kısmı şimdi nezaretteymiş. Sen bu hadiseler hakkında ne düşünürsün?” demiş.<br /><br /><br /><br /> Türk devletinin Hariciye vekilinin cevabı ibret vericidir.<br />- “Paşam, vatanseverlik kolay değildir. Bu gençleri mahkum edelim. Vatanseverlikten dolayı onları böylece mükafatlandırmış oluruz. Bulgar dostlarımıza da ‘biz sizinle o kadar dostuz ki bu uğurda kendi gençlerimizi mahkum ettik’, deriz ve böylece meseleyi iki cephesiyle halletmiş oluruz .”<br /><br />- Atatürk’ün cevabı ise; “Koca siyasetçi, sen bu kadar anlarsın. Senin dediğin gibi yaparsak, arkamızda olan gençliği karşımızda buluruz. ”<br /><br />Gerçek şu ki; milletimizi, gençliğimizi yaralayan ne Bulgar ne Yunan ne de Moskof düşmanlığıdır. Bizi yaralayan, bizi düşündüren şey; öteden beri milletin mevkilerini kullanarak, milletin ekmeği ile yaşayarak bu aziz millete ihanet edenlerdir. Tevfik İleri ve onun gibi olanların zorluğu buradadır.<br /><br />Tevfik İleri bu engellerden yılmadı. İnandığını cesaretle savundu. Çevresine ve topluma lider duruşu ile örnek oldu.<br /><br /><br /><br />BÜYÜK İDEALİST<br /><br />Tevfik İleri milletimizin yetiştirdiği büyük idealistlerdendir.<br /><br />Mühendis olup bir an önce Anadolu’ya gitmek için gün sayarken, hocaları Tevfik İleri’nin Üniversite’de kalmasını istiyorlar. Tevfik Bey, ailesini geçindirmek için çalışmak zorunda olduğunu bahane ediyor. Asıl maksadı; bir an önce Anadolu köylüsü ile kucaklaşmaktır. Okul müdür yardımcısı Sırrı Bey;<br /><br /> “Tevfik, anlaşılıyor ki sen nereye gitsen rahat durmayacaksın, cemiyet işleriyle uğraşacaksın, mücadele edeceksin. Biz arkadaşlarla konuştuk; senin bir de hukuk tahsili yapmanı istiyoruz. Tayinini Ankara’ya yaptıralım; hem maaşınla ailene bakmış olursun, hem de hukuk tahsil etme imkanını bulursun. Matematik ve hukuk bilgileri ile çok daha önemli hizmetler yapabilirsin.”<br /><br />Bu teklif üzerine düşünüyor ki: “Eğer bir de hukuk tahsili yaparsam, beni derhal Ankara’da vekalete alırlar. Halbuki idealim Anadolu’da hizmet etmek, vatanı bütün çıplaklığı ile görmek, tanımak tetkik etmektir. Böyle bir teklifi kabul edersem, idealimi gerçekleştiremeyeceğim.”<br /><br />O nedenle hocalarına tekrar gözükmeden Erzurum’a gider.<br /><br />O yıllarda arkadaşı Necdet’e yazdığı mektupta diyor ki:<br />“İşte Necdet; ben bu milletin, bu çok sevdiğim milletin esas kısmını teşkil eden köylüyü görmek, dertlerini aramak, onların çaresini bulmak ve nihayet onlar için haykırabildiğim kadar haykırmak istiyorum... Ve eğer Necdet, milletime faydalı olacağımı, daha faydalı olacağımı ümit edersem, daha büyük bir selahiyetle çalışmak için, mesela mebus olmaya da çalışacağım. Her ne vaziyette olursam olayım, milletime yararlı olabilmeliyim. Onun için herhangi bir vazife başında olursam muhakkak kendi zevkim ve keyfim için vazife başına gelmiş olmayacağım.”<br /><br /><br />Bu ideal ve bu aşk; millet ve devlet sevdası, son nefesine kadar artarak devam etmiştir.<br /><br />Erzurum’da Karayollarında mühendis iken okullarda fahri öğretmenlik yaptı. Eğitimin, bilginin önemine inandı. Gittiği her yerde bu önceliği dile getirdi.<br /><br /> Sözün burasında Tevfik İleri ile 28 yıl hayatını paylaşan Vasfiye annemizin bir hatırasını anlatalım;<br /><br />“İlk görev yerimiz olan Erzurum’da bir pazar günü keşif için gittiği bir fabrikada, kendisine teklif edilen ücreti (ihtiyacı olduğu halde) kabul etmemiştir.<br />Tayinler, nakiller sırasında devletin verdiği ve hakkı olan harcırahları da almamıştır. İlk memuriyetinde başlattığı bu prensibi hayatının sonuna kadar devam ettirdi.<br /><br />Yine Erzurum’da çalıştığı sırada Elazığ’a babamı ziyarete gitmiştik. Yıl 1939. O günlerde Çanakkale’nin Türk Ordusu hakimiyeti altına girişinin yıl dönümü münasebeti ile Halkevi meydanında bir kutlama tertip edilmişti. Tevfik’in de bu toplantıda bir konuşma yapması istenmişti. Ondan önce konuşanlar, Çanakkale’nin Türk Ordusu hakimiyetine terk edilmesine izin veren İngiliz, Fransız ve diğer İtilaf Devletleri başkanlarına minnettar olduklarını söylediler. <br /><br />Tevfik sırasını beklemeden heyecanla balkona çıktı ve ellerini balkonun demirlerine dayayarak gür bir sesle, “Muhterem Elazığlılar, benden evvel konuşanlar bu günün muvaffakiyetini İngiliz, Fransız hükümetlerinin lütuf ve müsaadelerine borçlu olduğumuzu ve o hükumetlere müteşekkir olduklarını söylediler” dedi. Sesini daha da yükselterek devam etti;<br /><br />“Arkadaşlar, inanmayın bunlara. Biz bu mesut günü mübarek Türk şehitlerine ve onların düşman kanına bulanmış süngülerine borçluyuz. Bunun aksini söylemekle, bu uğurda canlarını veren, evlatlarımız, kardeşlerimiz olan mübarek şehitlerimize ihanet ediyorlar.”<br /><br />Bugün, eli kanlı Asala ve Taşnak hainlerinden özür dileme kampanyasını açanlar, dünkü gafletin, hatta ihanetin devamı gibi gözükmüyor mu?<br /><br />Vasfiye Anne devamla diyor ki;<br />“ Erzurum’dan sonra gittiğimiz Çanakkale’de de şehitleri anma ve ziyaret günü tertip etti. Halkın iştiraki ile yapılan ilk anma oldu bu. Yine orada Namık Kemal’i anma gününde konuşurken, daha önce Behçet Kemal’in bir konuşmasındaki (Atatürk’ü kastederek) “Yaşayan Kemal varken ölmüş Kemal’den niye bahsedelim? sözlerine cevap olarak şöyle dedi: “Ölmüş büyüklerimize saygı göstermez ve unutursak, şimdi hayatta olanlar da aynı akıbete maruz kalırlar.”<br /><br />BÜYÜK DEVLET ADAMI VE SİYASET ANLAYIŞI<br /><br />Siyaset etkili hizmet etme sanatıdır. “Yiğit bin yaşar, fırsat bir düşer” sözü siyasetin içeriğinde vardır. Siyasette öyle hizmet etme imkanları doğar ki; bin insanın yapamayacağını, bin insan hayatına değen hizmeti bir kişinin yapması mümkün olur. Tevfik İleri siyaseti iyi algılayan ve doğru okuyanlardandır. Siyasetin Peygamber mesleği olduğunu bilenlerdendir.<br /><br />Yozlaşmış, Ali’nin külahını Veli’ye takarak servet ve şöhret için siyaseti alet edenlerden nefret eder.<br /><br />Merhum Tevfik İleri Bey’in poitikaya girişini değerli evladı aziz dostum Cahit İleri bey’in bir konuşmasından alıntılar yaparak anlatmaya çalışayım;<br /><br /><br />“Annemin aktardığına göre D.P.’ den milletvekili olma teklifi geldiğinde babam: “Allah’ım eğer siyasete girmekte şahsımıza bir şey varsa, nasip etme. Eğer hizmet edeceksek bize nasip et” diye dua etmiş. Babam da aynı günlerden şu hatırayı naklediyor: “Ben, bakmakla mükellef olduğum çoluk çocuğa sahip bir insan olarak birçok tehlikeleri mevcut olan bu mücadeleye atılırken en büyük kuvvet kaynağımı eşimde buldum. O bana yalnız şunu sordu: “Bizi Türkiye’den çıkarırlar mı? Bu olmadıkça bizi düşünme ve hiçbir şeyden çekinme.”<br />“1950 Mayısından 27 Mayıs 1960 darbesine kadar geçen 10 yılda babam D.P.’nin en önde gelen isimlerinden biri oldu. Milli Eğitim Bakanlığı, Bayındırlık Bakanlığı, Meclis Reis Vekilliği ve Demokrat Parti Genel İdare Kurulu üyeliklerinde bulundu. Bu alanlarda memleketin maddi ve manevi kalkınmasına doğrudan ve dolaylı hizmet etmek imkanına kavuştu.”<br /><br /><br />Sözün burasında Vasfiye annemizin hatıralarına tekrar müraacat edelim;<br /><br />“Samsun’da Bölge müdürü olduğu sırada 7 vilayetten sorumluydu. Gittiği yerlere beni de götürüyordu. Yolda gördüğümüz perişan manzaralar, insanların vergi borçlarını ödemek için yaz kış yalınayak, yarıçıplak yol inşaatlarında çalışmaları beni fazlasıyla üzüyordu. Bu yüzden Demokrat Parti saflarında siyasete girmeye karar verince onu yürekten destekledim. “Eğer bu insanları bu sefaletten kurtarabilecekseniz, ben de kendi payıma düşen her türlü fedakarlığa hazırım. Sen kendini tamamen hür hisset, bizi düşünmeden hareket et. Seninle çok mutlu bir 17 sene geçirdim. Bundan sonra bütün zamanını memlekete hizmette kullanabilmek için bizi yok farzet, rahat ol” dedim.”<br /><br /> “Yine Samsun’da kandil gecesi radyo dinliyorduk. Tevfik’e “Acaba bir gün radyodan o günün kandil olduğunun söylendiğini duyabilecek miyiz?” diye sordum. Kur’an-ı Kerim veya mevlüt okunması zaten söz konusu değildi.<br /><br /> Allah’ıma şükrediyorum ki, Tevfik ve mensubu olduğu D.P. köylüyü o sefaletten kurtardı ve radyoda kandillerde ve ramazanlarda özel programlar başladı.”<br /><br />Tevfik İleri, siyaset meydanında bir yıldız gibi şavkıdı. Milletin sevgisini kazandı. O, milletini; milleti de onu çok sevdi. Bir konuşmasında;<br /><br />“Milletin sevgisini alamayan, göremeyen, anlayamayan mebuslara çok acırım” ,<br /><br /> “Bu sevgiye ihanet etmek çok korkunçtur, buna kaniim ki; bu muzdarip ve mübarek millete hizmet edebilmek ibadetlerin en kutsi olanıdır. Benim için suçların en büyüğü, milletine ihanet etme suçudur.” demiştir.<br /><br />Prof. Dr. Süleyman Hayri Bolay “Onun kadar kafası fikir ve proje dolu, icracı devlet adamı yakın dönemlerde görülmedi” demiştir.<br /><br />EĞİTİMCİ TEVFİK İLERİ<br /><br /> Tevfik İleri bey 10 yıllık D.P. iktidarı döneminde 3 defa Milli Eğitim Bakanlığı makamına getirilmiştir. Zor işler, yürek isteyen çözümler, onun zamanında cesaretle yapılmıştır. Bu zor işlerin ne olduğunu anlayabilmek için 1950 öncesi durumu kısaca ifade etmek lazımdır. I. ve II. dünya harbinin hedefinde olan Türkiye, harabeye çevrilmiştir. Harp tufanı yalnız maddi enkaz değil sosyal ve siyasal yıkıma da sebep olmuştur. Moral değerleri bakımından toplumu perişan etmiştir. Bu yıkımın sahibi Avrupalı, askeri gücünü çekmiş olsa da, içimizdeki ajanları ve dışarıdan yaptıkları baskı ile kimliğimizi elimizden almak istemişlerdir. Eğitimi materyalist bir zemin üzerinde Yunan klasiklerini okutarak, sözde hümanite ile bizi avutmaya ve oyalamaya çalışmışlardır.<br /><br />Bu devrede din, “afyon” diye nitelendirilmiştir. Devlet, din eğitimine sırtını çevirmiştir. 3 Mart 1924 tarihli Tevhid-i Tedrisat Kanunu çıkarılmıştır. 1924 yılında 22 İmam Hatip okulu vardı, 1930 yılına kadar bu okullar tedricen kapatılmıştır. 1933 yılında İlahiyat Fakültesinin de kapatılmasıyla Türk çocuklarına ve Türk toplumuna dinini öğretecek hiçbir okul kalmamıştır. 1930 ile 1949 yılı arasında geçen 19 yıl ülkemizde dini eğitim yoktur.Yüce dinimiz üfürükçülerin ve din sömürücülerinin eline geçmiştir. Rahmetli Tahsin Banguoğlu, 1983’te Boğaziçi Dergisi’nde o yılları anlatırken; “cenaze yıkayacak hocanın dahi kalmadığını” ifade etmiştir.<br /><br />Ben de çocukluğumda mahalle hocalarının Kur’an öğretmelerinin yasaklandığını ve camilerimizin kapatıldığına şahit olmuşumdur.<br /><br />İşte böyle bir ortamda D.P. iktidara gelmiş ve Tevfik İleri bey Milli Eğitim Bakanı olmuştur. Yıldırımların başına yağacağını bile bile eğitimde moral değerlerinin vazgeçilmezliğine inandığı için ilk iş olarak din derslerini okul müfredatlarına almıştır, din eğitimi için hayatını ortaya koymuştur.<br /><br />“ Bizim için yol, köprü, mektep yapmak nasıl sırf bu millete hizmet için yapılan işlerse, din bilgisini Müslüman Türk çocuklarına en müsbet şekilde mekteplerimizde vermek de tamamiyle politikadan uzak bir millet hizmetidir. Yine bu endişe ile bu milletin münevver Müslüman din adamlarına ihtiyacını karşılamak için İmam Hatip okullarını yeniden açmaya başladık. Bu mekteplerde bir Müslüman din adamı için dini bilgilerle beraber fizik; kimya, matematik ve yabancı dile kadar bütün bilgiler verilmektedir. İşte bu şekilde yetişen münevver din adamlarımız, halkın karşısına geçtiği vakit, radyo dinlemek günahtır, demeyecektir. Çünkü asıl bu şekilde söylemek dinimize mugayirdir ve günahtır. Çünkü bizim dinimiz, ‘beşikten mezara kadar ilmi arayınız’ diyen bir dindir. Müslüman Türk çocuğuna hakiki din bilgisini okullarımızda vermek ne kadar vazifemizse, din bilgisi diye ruhsatsız olarak batıl birtakım itikadlar edinenlerden korumak da o kadar vazifemizdir.”<br /><br />“Milletin arzusuna rağmen hükmetmek niyetinde değiliz. Çocuklarına din dersi verdirmek istemeyen vatandaşlara hudutsuz serbesti verdik. Hiç karışmıyoruz. Ne devam mecburiyeti, ne okuma ve ne de not alma mecburiyeti vardır. Vicdan hürriyetine bundan fazla hürmet olur mu?”<br /><br /> Cumhuriyet tarihimizin Milli Eğitim serüveni böyle gelişti. Şimdilerde Milli Eğitim şuralarının toplandığını biliyoruz, fakat 1950 – 1951 yıllarında Tevfik İleri beyin teşviki ile toplanan Ahlak Terbiyesi Kongresi gibi bir çalışmanın olduğuna rastlayamadım. Tevfik İleri bey söz konusu ahlak kongrelerinde millet hayatı ile ilgili çok önemli mesajlar veriyor. ‘Bir milletin ayakta kalabilmesi için ve geleceğe hükümran olabilmesi için moral değerlerinin önemi’ne işaret ediyor, özellikle ahlak terbiyesini vurguluyor.<br /><br />1. Ahlak terbiyesi kongresi 14.05.1951 tarihinde yapılıyor. Bu toplantıda Milli Eğitim Bakanı olarak yaptığı konuşmada diyor ki;<br /> “Hükümet programımızın Mili Eğitim kısmında, gençliğimizin yetiştirilmesinde manevi değerlere gerektiği kadar büyük bir yer verileceği kaydedilmiştir. Bu manevi kıymetlerin en büyük bir bölümü şüphesiz ahlaki kıymetlerdir. Çocuklarımızın ahlak terbiyesine, yalnız okul çerçevesinde ele alınacak bir mesele olarak bakamayız, bugün ahlak terbiyesi meselesinin en bariz karakterlerinden biri onu cemiyet hayatı içinde mütalaa etme zaruretidir. Ferdin bütün hayatı gibi, ahlakı da cemiyet hayatına sıkı sıkıya bağlıdır.<br /><br />Bu itibarla bir milletin hayatiyeti; yaşamak kudreti, bu hayatiyeti teşkil eden kıymetlerin yok edilmesine karşı göstereceği reaksiyonla ölçülmelidir.<br /><br />Okul bir teknik atölye, bir fabrika olamaz. Okul, yetiştiricilik fonksiyonu olan bir terbiye müessesi ve bir ideal ocağıdır; okul, çocuğu cemiyetin müsbet hayatına hazırlayan bir terbiye istasyonudur. Bu terbiyeyi yalnız okulda değil, her yerde yaşaması lazımdır.<br /><br />Kişi ne kadar ahlaklı olmak isterse istesin, devlet bu imkanı sağlamazsa, tehlikelerden kendisini koruyamaz. Şu halde ahlak meselesinin bir cemiyet ve millet hayatı içinde ele alınması lazımdır. Bunun hukuk dilinde ifadesi; adaletin tam ve mutlak hakimiyetidir.”<br /><br />Einstein “ilimsiz din topal, dinsiz ilim kördür” der. UNESCO da, ‘iyi insan’ı; “Tanrısı ile, kendisi ile, ailesi ile, toplumu ile ve dış dünya ile uyum içinde olan kimse” olarak tarif ediyor. Tevfik bey ilave ediyor, “ahlaki harekette bir mana ve gaye vardır. Bu manayı bulmak için fani varlığını aşıp bir ebedi varlıkla anlaşması, onun ebedi nizam ve ahengi içinde birleşmesi lazımdır.” Merhum Tevfik İleri bey burada Mevlana gibi bir mertebe ifade ediyor.<br /><br /><br /><br /><br />Tevfik İleri bey çok cesurdur, hak bildiği yolda gözünü budaktan esirgememiştir. Türk Maarifine din eğitimini getiren O’dur. Bu yoldaki zorlukları cesaretiyle aşmıştır. Bir konuşmasında der ki: “hiç korkak insan ahlaklı olur mu? Çocuklarımıza vereceğimiz terbiyenin milli bir terbiye olmasında hiçbir pazarlığa niyetimiz yoktur.”<br /><br />Çocuklarımıza din eğitiminin gerekli olduğuna ne kadar inanmışsa temiz Türkçe ile eğitilmesine de o kadar inanmıştır. “Dil, bir milletin milli birliğini kuracak veya yaşatacak olan büyük kuvvettir.” diyor.<br /><br /><br />Konuşmamın sonunu 27 Mayıs 1960 darbesinin acı hatıralarıyla bitireyim; yukarıda ifade ettiğim gibi 27 Mayıs darbesi Cumhuriyet tarihimizin en talihsiz olayıdır. Devletimizin ve milletimizin geleceğine ambargo koymuştur. Eğer 27 Mayıs darbesi yapılmamış olsaydı 1950 lilerde Japonya ile başlayan ekonomik ve medeniyet yarışında belki de atbaşı önde devam ediyor olacaktık. Bu konuyu üç beş cümle ile anlatmak mümkün değildir. Şu kadarını söyleyeyim ki 27 Mayıs olayını içerdeki ve dışardaki boyutlarıyla milletimize iyi anlatamadığımız sürece milletimizin bağrına sokulmuş olan hançeri çıkaramamış oluruz. Bunun için 27 Mayıs darbesini anlatan romanlara, senaryolara sinema belgesellerine ihtiyaç vardır. Bu hizmetin bir an önce yerine getirilmesi milletin hayrına olacaktır. Bu konuyu burada noktalayarak Tevfik İleri bey’in ve ailesinin maruz kaldığı acı olayları hatırlayalım.<br /><br />27 Mayıs günü sabahı darbeci güçler D.P. milletvekillerini ve bakanlarını Ankara Harp okulu binasında esir alırlar. D.P. bakanlarından Samet Ağaoğlu’nun naklettiğine göre; darbecilerin Harbiye’ye topladıkları D.P.li Bakan ve Milletvekillerinin, tamamının imha edileceği, toplu olarak havaya uçurulacağı şayıası yayılır. Herkes can derdine düşer, panik hali devam ederken derin bir uyku sesi işitilir. Uyuyan kimsenin yanına varıldığında, uyuyanın Tevfik İleri olduğu anlaşılır. Arkadaşları Tevfik beyi uyandırırlar, ona böyle bir ortamda nasıl uyuyabildiğini sorarlar. Tevfik bey’in cevabı muhteşemdir;<br /><br />“Ben, der, 10 yıldan beri milletin derdiyle dertlendiğim için rahat bir uyku uyuyamamıştım. Şimdi milletin emanetini üzerimden aldılar. İlk defa rahat uyuyabiliyorum. Kaderde ne yazılmışsa o olur!” der ve uykusuna devam eder.<br /><br />Bir başka olay da merhum Atıf Benderlioğlu’ndan nakildir;<br />“Harp okulunda Tevfik İleri ikindi namazını kılmaktadır. Bir yarbay veya binbaşı gelir, manevra kıyafetli. ‘Tevfik İleri nerede?’ der. ‘Tevfik beyefendi namaz kılıyor’ derler. Tevfik Beyi tekmelemeye başlar, tekmeyi yer secdeye gider, tekmeyi yer rükûa devam eder, tekmeyi yer selamını verir, tekmeyi yer duasını tamamlar. Subay ise çılgına dönmüştür. “Be adam seni öldüreceğim, bir şey söyle” diye bağırır. Tevfik Bey ağır ağır başını çevirir; “Asıl bela, belayı gönderenden gafil olmaktır” der.<br /><br />Bu manzara Yahya Kemal’in bir mısrasını hatırlatır:<br /><br /> Bir arslan esniyor gibi engin vakar ise<br /> Rind’in belaya karşı kayıtsızlığındandır.<br /><br /><br />Tevfik İleri bey’in hayatı boyunca önünden altın ırmaklar akıp geçti. Harama bir defa olsun dönüp bakmadı.<br /><br /><br /><br />Yine Yassıada’dan başka bir olay;<br /><br />Önceden Yassıada mahkemeleri Tevfik İleri ve arkadaşlarını devlet malına el uzatmakla suçlamıştı, aylarca yapılan araştırmalar sonunda bu iddia boşa çıktı, hiç bir mal varlığına rastlanamadı. Tevfik İleri ve arkadaşlarının idama mahkum edilmeleri ise; ‘anayasayı ihlal’ suçlamasına göre verilmiştir. İşte bu gerekçe ile mahkum oldukları tebliğ edilince, Tevfik İleri bey hemen namaza duruyor. Oda arkadaşlarından hukukçu İzzet Akçal, mühendis olduğu için Tevfik’in bu maddenin ne manaya geldiğini anlamadığını zannediyor ve bu namazın manasını soruyor. O da; “Zalim değil mazlum olduğumuz için şükür namazı kıldım” diyor.<br /><br /> <br />Yassıada’da, devletine 10 yıl hizmet etmiş devlet adamlarından, yedikleri yemeğin parasını almışlardır. Tevfik İleri bey yemek masrafını 15 yaşındaki oğlu Cahit’in ve 18 yaşındaki kızı Ayşe’nin çalışarak gönderdikleri paralarla ödemiştir.<br /><br />Bu gün ise devlet, İmralı’da tutuklu bir bölücüyü beş yıldızlı bir konforla yaşatıyor. Allah milletimizi korusun, adaleti ile değil, merhameti ile bağışlasın. <br /><br />10 yıl devletine gece gündüz bakanlık seviyesinde hizmet etmiş büyük bir devlet adamını anlatmaya çalıştım. Eksiğimin, noksanımın çok olduğunu biliyorum, zamana bu kadarını sıkıştırabildim. O büyük ruhtan Allah için biz razıyız, O’nun da bizden razı olmasını dilerim.<br /><br />RASİM CİNİSLİ<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-7516922559535905138?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Mustafa Çetin Baydarnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-36640758900208067552008-12-28T22:50:00.003+02:002008-12-28T22:53:34.324+02:00<a href="http://4.bp.blogspot.com/_8iXoQSvdMnQ/SVfnBVd9ysI/AAAAAAAAAJk/J1PAZGAxuqw/s1600-h/akif.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5284946697871280834" style="MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 320px; CURSOR: hand; HEIGHT: 240px" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_8iXoQSvdMnQ/SVfnBVd9ysI/AAAAAAAAAJk/J1PAZGAxuqw/s320/akif.jpg" border="0" /></a><br /><div>Bu hatırlayış mersimlerinin ilki, TYB'nin kuruluş tarihi olan 1978'de 30 yıl önce başlamıştı<br /><br />Âkif muhibbi yazarları, siyaset adamlarını, öğrencileri buluşturan bu yılki merasime, geçmişte olduğu gibi Kur'an okunarak başlandı.</div><br /><div><br />İlk sözü alan D.Mehmet Doğan otuz yıldır Tacettin Dergahı için TYB'nin gösterdiği gayretleri anlattı. Bu mekanın Tacettin Dergahı merkez edinerek baştan başa yeniden düzenlenmesinin gerekliği üzerinde durdu. Bu maksadı gerçekleştirmek için üzerine sorumluluk alan mevcut Vakıflar genel Müdürüne şukranlarını arzetti.<br /><br />Bu seneki anma törenini Türkiyenin dört bir yanından misafirler gelmişti. Daha doğrusu 27-28 Aralıkta Odalar Birliğinde yapılacak Akif toplantısına katılacak ilim ve sanat adamları da orada bulunuyordu.<br /><br />Bu seçkin heyet konuşmalarını sözü edilen toplantıda yapacaklarından söz sırası daha çok gençlere verildi. Bir yazar okulu öğrencisi "Bülbül" ü okudu, Bir özel okulun hanım kızları da, topluca istiklal marşını ezberden okudular.</div><br /><div><br />Tören Akif için okunan hatmi şerifin duası ile son buldu.</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-3664075890020806755?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Salih Cenapnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-43759812563708061732008-12-24T17:53:00.004+02:002008-12-24T18:55:49.277+02:00<a href="http://3.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SVJb6Vd9BTI/AAAAAAAAACc/GXlxUW22A7A/s1600-h/Nureddin+Top%C3%A7u.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5283386370612331826" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 140px; CURSOR: hand; HEIGHT: 197px" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SVJb6Vd9BTI/AAAAAAAAACc/GXlxUW22A7A/s400/Nureddin+Top%C3%A7u.jpg" border="0" /></a><br /><div></div><br /><div><strong><span style="color:#000000;">NURETTİN TOPÇU VE FİKİRLERİ</span></strong></div><br /><div><br />1934 YILIDIR. Nurettin topçu Strazburg Üniversitesinde hazırlayıp kabul ettirdiği doktora tezini ("Conformisme et révolte/ İsyan ahlakı”) Paris’te Sorbon Üniversitesi’ne verir. Sorbon Üniversitesi Felsefe Jürisi tarafından birinci seçilir. Sorbon Üniversitesi tarihinde ki derece yapıp Felsefe Doktorası veren ilk Türk öğrenci Nurettin Topçu olmuştur. Üniversitenin geleneklerine göre en iyi derece alanlar mutlaka ödüllendirilmektedir. İşte başarısı üzerine de yetkili Profesör kendisine sorar:</div><div> </div><div>-Tebrik ediyoruz! Alacağınız ödülün tercih hakkını da size bırakıyoruz.</div><div>-Nasıl yani?</div><div>-Efendim bir altın saat mi? Amerika veya kuzey Avrupa’ya mavi bir yolculuk mu? Hangisini tercih ederdiniz?</div><div> </div><div>İşte bu haysiyetli ve hassasiyetli insan kendinden emin ve kararlı olarak cevap verir.</div><div> </div><div>-Hiçbiri değil!</div><div>-O zaman ne istiyorsunuz?</div><div>-Sorbon üniversitesinin giriş ve çıkış kulelerinde yirmi dört saat ay yıldızlı Türk bayrağının dalgalanmasını istiyorum!</div><div> </div><div>-Derhal bu isteğiniz yerine getirilecektir.<br /><br /><a href="http://www.milligorusforum.biz/archive/index.php/t-368.html">http://www.milligorusforum.biz/archive/index.php/t-368.html</a> </div><div><br />1909 yılında İstanbul’da doğan Nurettin Topçu’nun asıl adı Osman Nuri Topçu’dur. Babası Topçuzade Ahmed Efendi Erzurumlu, annesi Fatma Hanım Kemaliyeli’dir. </div><div><br />Nurettin Topçu’nun ailesi Erzurum’da Topçuzadeler diye tanınır. Dedesi Osman Efendi, Erzurum’un Ruslar tarafından işgali sırasında Türk Ordusu’nda topçuluk yaptığından dolayı bu lakapla anılmaktadır. Nurettin Topçu’nun Babası Ahmed Efendi ailenin tek ferdi olup ticaretle uğraşır. Doğu Anadolu’dan topladığı koyunları İstanbul’a götürerek burada tuttuğu yazıhanede pazarlar. İlk hanımı İstanbul’a yerleştikten sonra vefat eder. İlk hanımından dünyaya gelen iki oğlu Balkan Savaşları’nda şehid düşerler. Ahmed Efendi daha sonra Fatma Hanım’la evlenir. Nurettin Topçu Fatma Hanım’dan dünyaya gelir. </div><div><br />Bezmiâlem Valide Sultan Mektebi’nde başladığı ilk okulu Büyük Reşid Paşa Mektebi’nde tamamlar ve ilk okulu birincilik derecesiyle bitirir. İlkokul yıllarında Nurettin Topçu içine kapalı bir mizaca sahiptir. O yıllarda kitap ve gazete biriktirir. İmla hocası Nafiz Bey’den ömür boyu devam ettireceği Mehmet Akif sevgisini o sıralarda kazanır. </div><div><br />Nurettin Topçu bundan sonra Vefa İdadisi’ne devam eder. İdadi’deki ilk yıllarında babası Ahmed Efendi vefat eder. Vefa İdadisi’nde okuduğu sınıfları da birincilikle geçen Topçu o yıllar içinde felsefeye merak salar. Edip Bey, Celal Ferdi ve Şerafettin Yaltkaya’dan ders alır. Bu şahısların etkisiyle namaza başlar. İdadi tahsilini; İstanbul Lisesi’nde 1927-28 ders yılında edebiyat bölümünü pekiyi derece ile bitirerek tamamlar. Aynı yıl yurt dışı eğitim sınavlarını kazanır ve 1928 yılında Fransa’ya gider. Fransa’da Anadoluculuk akımının öncülerinden olan Remzi Oğuz Arık, Cevdet Perin gibi isimlerle tanışır. Özellikle Remzi Oğuz ile samimi olurlar.<br />Nurettin Topçu, Paris’de bulunan Bordo Lisesi’nde öğrenim gördüğü sırada ;<br />1-) İlk olarak burada yazmaya başladığı denemeleri, mensubu olduğu Sosyoloji Cemiyeti’nce yine orada yayımlanır.<br />2-) Maurice Blondel ile tanışır ve onunla kişisel düzeyde ilişki kurarak kendisiyle mektuplaşmaya başlar.<br />3-) Psikoloji üzerine çalışarak psikoloji sertifikası alır.<br />Nurettin Topçu iki sene sonra Strazburg’a giderek üniversitede felsefe tahsil eder. Ahlak kurallarını tanımlayarak sanat tarihi lisansı yapar. Topçu’nun Fransa’da ortaya koyduğu çalışmalar sırası ile şunlardır.<br />1. Ruhiyat ve bediiyat (Haziran 1930)2. Umumî felsefe ve mantık (İkinci teşrin 1932)3. Muasır sanat tarihi (İkinci teşrin 1932)4. İçtimaiyat ve ahlâk (Haziran 1933)5. İlk zaman sanat ve arkeolojisi (1933)<br /></div><div>Yaz aylarında İstanbul’a gelip giden Topçu, 1931’de ağabeyi Hayrettin Topçu’yu da yanına alır. Avrupa’daki hayatı, okul, kütüphane ve ev arasında geçmektedir. Hafta sonlarında ise; derneklerin tertip ettiği toplantılara katılır. Bu toplantılarda Samet Ağaoğlu, Ömer Lütfi Barkan, Besim Darkot gibi zatlarda bulunmaktadır. Bu arada meşhur müsteşrik Luis Masignon ile tanışır. Masignon, Adnan Adıvar’dan Türkçe dersi almaktadır. Daha sonra O’na bu dersi Nurettin Topçu vermeye devam eder.<br /></div><div>Nurettin Topçu Strazbourg’da tamamladığı doktorasını, 1934 yılında Sorbone Üniversitesi’nde vermiştir. Bu üniversitede doktora yapan ilk Türk de yine kendisi olmuştur. Yunus Emre’den hareketle gerçekleştirdiği doktora tezinin konu başlığı “Zamana Uyuş ve İnsan”dır.<br /></div><div>1934 yılında Galatasaray Lisesi’nde felsefe öğretmeni olarak göreve başlar. Bu yıllarda, çocukluğundan beri tesirinde kaldığı, Erzurum Kongresi’nin güçlü isimlerinden Hüseyin Avni Ulaş’ın kızı Fethiye ile evlenir. Galatasaray Lisesi’ndeki öğretmenliği uzun sürmez. Lise müdürü Behçet Bey’in geçmesini istediği altı kişiden bir kısmı kalınca, Ankara’nın tepkisi ani olur ve tayin bahanesi ile İzmir’e gönderilir.<br /></div><div>İzmir’de bulunduğu dönemlerde Hareket Dergisi’ni çıkarır. (1936) Dergi İstanbul’da basılmaktadır. O sıralarda eşi Fethiye Hanım’dan ayrılır. Önce Haydar Paşa Lisesi’ne sonra da Vefa Lisesi’ne tayin edilir.<br /></div><div>İstanbul’da bulunduğu sırada Celal Hoca ile tanışır. (Celal Öktem, İHL’lerin kuruluşunda önemli rol oynamıştır.) Celal Hoca ile birlikte İHL’lerin açılmasında mesai arkadaşlığı yapar.<br />Nurettin Topçu, bir süre Edebiyat Fakültesi’nde H. Ziya Ülken’in kürsüsünde eylemsiz Doçentlik yapar. İstanbul Üniversitesi’nde doçentlik payesini aldığı “ Sezgiciliğin Değerleri “ konulu tezinde Bergson’u incelemiştir.<br /></div><div>1960 yılına kadar Robert Koleji’nde tarih okutur.<br /></div><div>Fikri faaliyetlerini Türk Kültür Ocağı, Türk Milliyetçiler Cemiyeti ve Türkiye Milliyetçiler Derneği’nde sürdürür. Bu sebeple 1950’lerden itibaren İslamcı ve milliyetçilerin önde gelenlerinden birisi haline gelir.<br /></div><div>Nurettin Topçu’nun hayatı boyunca yayınladığı yazılarını üç döneme ayırmak mümkündür:<br />a-) 1947-1949. Milliyetçiliğin İslami temellerini ortaya koyduğu dönem<br />b-) 1952-1953. Batılılaşmaya karşı mücadele ederek, değişen sosyal yapının dini-milli temeller üzerine inşa edilmesini belirtip, Kapitalizm ve Komünizmin dışında cemaatçi bir nizamın zaruretini savunduğu dönem.<br />c-) 1966-1975. Daha önceki fikirlerini kuvvetlendirerek İslam’ın cemaatçi yönünden önemini vurguladığı dönem.<br /></div><div>Nurettin Topçu emekli olduktan kısa bir süre sonra rahatsızlanır ve 20 Mayıs 1975’de yapılan ameliyat sonucu kanser olduğu anlaşılır. 10 Temmuz 1975’de vefat eder. 11 Temmuz Cuma günü Fatih Camii’nde kılınan namazın ardından Kozlu kabristanına defnedilir.<br /></div><div><strong>Nurettin Topçu’nun Kişiliği<br /></strong></div><div>İçe dönük ve sakin bir mizaca sahiptir. Küçük yaşlardan itibaren kitap ve gazete biriktirme merakı başlamıştır. Süratli konuşan, bunun yanında çok dikkat edilince bazı tikleri fark edilebilen, geniş entelektüel bir alın, iç dünyası harikulade zengin insanlara mahsus ince, derin ve manidar bir çehreye sahiptir. Edebi kendine şiar edinen biridir. </div><div><br />Nazik ve kibar bir insan olmasının yanında, üstün zekası, muhakeme gücü ve hitabetiyle kitleleri tesiri altına alabilen müstesna bir ruha sahiptir. Bunun yanında o büyük düşünür, fikir adamı, idealist bir yazar, güçlü bir ahlakçı, bilge ve filozof bir insandır. </div><div><br />Müsamaha kabul etmez görünen disiplin zihniyetinin arkasında talebesini seven, iç hayatına girebilen bir yöne; daha da önemlisi bir talebe için çok sıkıcı felsefe derslerini sevdirebilen bir yana sahiptir. Mücadeleyi seven biridir. Kendini toplumdan hiçbir zaman soyutlamamıştır.<br />Nurettin Topçu’da muazzam bir Anadolu sevgisi vardı. Suyundan tutun da, sarp kayalarına kadar Anadolu’nun her şeyine hayrandı. Anadolu’nun tabiatı hakkında yapılan sohbetlere bayılırdı. Mustafa Kutlu O’nun bu özelliği hakkında şöyle demiştir: “Defalarca anlatmama rağmen ‘Munzuru anlat bana. Demek ki, beş yüz metre süt gibi beyaz akıyor ha!’” derdi.<br />Eserleri: Felsefe (Lise 3), Psikoloji (Ruhbilim İsmiyle-Lise 2), Sosyoloji (Toplumbilim İsmiyle-Lise 3), Conformisme et Re’volte, Mehmet Akif, Taşralı (Hikayeler), Garbın İlim Zihniyeti ve Ahlak Görüşü, Şehit, Komünizme Karşı Yeni Düzen, Ahlak Nizamı, Büyük Fetih, Yarınki Türkiye, Varolmak, Varoluş Felsefesi, Bergson, İslam ve İnsan, İradenin Davası, Devlet ve Demokrasi, Kültür ve Medeniyet, Mevlana ve Tasavvuf, Ahlak (Lise 1), Milliyetçiliğimizin Esasları, Çanakkale, Bizim de Diyeceğimiz Var Dostlar. </div><div><br />Hareket Dergisi’ni çıkarttı. Hareket Dergisi dışında Türk Yurdu, Büyük Doğu, Sebilürreşad, Düşünen Adam, Türk Düşüncesi Türk Ruhu, Komünizme Karşı Mücadele, İslam, Bizim Türkiye, Serdengeçti, Asrın Dini Müslümanlık, Şule dergileri ile Yeni istiklal, Havadis, Son Havadis, Akşam, Erzurum Hürsöz gazetelerinde yazıları çıktı.<br /><br /><br /><strong>KİTAPLARINDA YER ALAN FİKİRLERİNDEN ÖZETLER </strong></div><div><br />1<span style="color:#cc0000;">.TÜRKİYE'NİN MAARİF DAVASI</span></div><div><span style="color:#cc0000;"></span> </div><div>Gençlik geleceğin tohumudur.<br />Gençlik imanını ruhuna kazıması ve derinleştirmesi ölçüsünde değerlidir.<br />Bu kıstaslarla zamanın gençliği eleştirilecek olursa:<br />1.Gençlik ahlak davasının kahramanı olmak yerine , siyasete malzemedir.<br />2.Mesuliyetten sürekli kaçmaktadır.<br />3.Bu sebeple vazife şuuru yoktur.<br />4.Yaratıcı değil, taklit edicidir.<br />5.Zaaflarını mukaddes emirler gibi görmektedir.<br />6.Tılsımlı şefler bulup onlar arkasında böbürlenmektedir.<br />7.Düşman silahlarını kullandığı için, düşman ruhuna borçlu kalmaktadır.<br /></div><div><strong>MEKTEP </strong></div><strong><div><br /></strong></div>Mektep mabettir.<br />Öğretmen, bu mektepte ruhuna ilham olunanları sergiler, öğrenci ise bu ilhamları tekrarlamayı ders edinir.<br />Bu ders<br />1. Tasavvurlara dairse hayal dünyasını zenginleştirir.<br />2. Hüner’e dairse el zanaatı olur<br />3. İrade telkin ederse kişide iktidar gücünü artırır<br />4. Aşk ‘ın dersi ise kalbe ışık olur<br /><div><strong>BU MAHİYETTEKİ MEKTEB’İN ADRESİ NEDİR?<br /></strong></div><div>1.Aile mekteptir<br />2.Meslek mekteptir<br />3.Kitaplık mekteptir<br />4.Gazete mekteptir<br />5.Dükkân, tezgâh ofis mekteptir </div><div><br />MEKTEP MUALLİMLE KURULUR , MEDENİYETLER MUALLİMLERLE VARLIK BAYRAĞINI YÜKSELTİR<br /></div><div>Bu vasıftaki Muallim Portresi Çizilecek Olsa:<br />Muallim;<br />1.Mevcut hayatımıza el koyan değil onu inşa eden, seyredenimiz değil bir rejisör hüviyeti ile bizi biçimleyip seyrettirendir.<br />Balını yemeyip âleme bırakan arı örneğinde muallimi bulursunuz.<br />2.Tahammülsüzlük ve şikayetin başladığı yerde öğretmenlik biter. Bu yolda “Her düşmanlık, mutlaka kendimize düşmanlıktır”<br />Gandi talebelerinde bir hata görürse bunun sebebinin nefsindeki kifayetsizlik olduğunu var sayıp oruç tutuyordu. Peygamberimizin düşmanca davrananlara beddua etmeyişi, bir gün gelecek bu tür insanların İslam davasının en büyük hizmetkarları olacağını ilahi hidayetle görmesindendi.<br />3.Muallimlik sevgi işidir, ruh sevgisidir Bu sevgidir ki talebenin dünyasında bir çiçek bahçesi olur kuşatır.<br />4.Muallim ruh doktorudur.<br />Ruhların zaaflarından ışık çıkaran sanatkârdır. Sabrın yolunu gösteren, hakikate aşık ruhları inşa için çabalayan, yerde sürünen faziletleri bulaştığı kirlerden temizleyerek insanlara sunan ağır bir işçidir.<br />5.Muallim hür kişidir<br /></div><div>Hür olmak mesuliyeti en ağır bir şekilde hissetmektir..<br />Bu ilahi itekleyici güç insanları nefsi taleplerinden çevirip mesuliyet durağına götürür. Bu durağın sonrası, nefsin yenilip, Hakk yoluna girmek, yani hürriyete kavuşmaktır.<br /></div><div><strong>HÜRRİYET ANCAK FERDİ KALMAKLA MÜMKÜNDÜR<br /></strong></div><div>Hür vatandaş yetiştirmek isteyen, nesilleri sürü haline getirmekten korksun. Her sürü esir sürüsüdür. Ancak fert halinde hür olabiliyoruz. Kültür ve tecrübe ile, duygu ve bilgi ile yüklü olan vicdan, bir Mutlak’tan emir aldığı, Mutlak Varlık tarafından hareket ettirildiği zaman ancak hür olabiliyor.<br /><br />Hürriyetimizi yok edici düşmanlar, kinlerimiz, korkularımız, fani hesaplarımız ve etrafımızdan gelen sinsi tesirlerdir. Hürriyetini arayan fert, önce bütün bunlardan sıyrılabilmelidir. Her zaman kin ile korku, hakikatten uzaklaştırır. Sefaletimizin idraki nispetinde hür olabiliyoruz. Nelerin esiri olduğunu bilen fert, hangi kuvvetlerin esiri olduğunu idrak eden cemiyet, hürriyetinin eşiğinde demektir, ona pek yaklaşmıştır.<br /><br /><strong>TAHSİLİN İLK BASAMAKLARINDA METOT<br /></strong><br />Mektebe yeni adım atmış çocuğa hayatta neye değer vermesi aşılanmalıdır.. Bunu sağlamak için öğrenci kafilelerini öğretmenleri alarak sokağa çıkar. Sokakta özellikle dilenciler, kahvelerde zaman öldürenler, sinema ve stadyumlardan baca dumanı gibi püsküren insan kitleleri gösterildikten sonra<br />“Bakınız evlatlar! Bunlar hep vakitlerini ve hayatlarını kendi elleriyle yok edenlerdir.” Dendikten sonra ilave edilir “Sakın bunlara benzemeyin”<br /><br />Bunlar yüce gönüllü insan eğitiminin ilk eksersizlerindendir. Yüce gönül yani izzet-i nefs anlatılırken dilenciler, piyangocular, ayak üstü kumarbazları ve zamanın nice sefih iş sahibi varsa çocuklara gösterilir:<br /></div><div>“Bu gösterdiklerimiz, bu halleri ile giderlerse yaratılışın sade insana bağışladığı yüce ruhu, izzet-i nefsi tadamadan ölmeğe mahkûm bedbahtlardır” denir.<br />İşte tahsilin ilk basamaklarındaki çocuklara bu “Müşahede terbiyesi, yanı sefih hayatın temsilcilerini bizzat tanıma” adını verdiğimiz metod ile kültür edindirilirse ilerde kazanılacak ilim ve ahlakın muazzam binalarının temeli atılmış olur.<br /><br /><strong>LİSE TAHSİLİ<br /></strong></div><div>İnsanın manevi yapısı düzenlenmedikçe onun teknik bilgileri bir şeye yaramıyor. Nitekim yıllardır Avrupa’ya, Amerika’ya binler, on binlerce talebe gönderildi. Ama memleketin huzur ve selametine bunların ne faydası dokundu?<br />Bilmeliyiz ki:<br /><span style="font-size:180%;color:#006600;"></span></div><span style="font-size:180%;color:#006600;"><blockquote><span style="font-size:180%;color:#006600;">Öğrenmek zekanın, yapmak ahlakın işidir</span><br /></blockquote></span><div><br /><br /><strong>ÜNİVERSİTE TAHSİLİ<br /></strong><br />Hiçbir otorite tarafından dışarıdan kontrol edilemeyen; muhtariyet imkanını “Derebeylik” manasında kullanan üniversite bu güne kadar ne bir heyet, ne devlet, ne de millet huzurunda mesuliyetlerinin hesabını vermiş değildir. </div><div><br />Hükümdarlar ve tiranlar yetkilerini yüce güçten aldıklarını iddia ederek işledikleri haksızlıkları umursamadıkları gibi üniversite de yeryüzünde kimseye hesap verme keyfiyetini bir an bile duymamışlardır. </div><div><br />Üniversiteler lağvedilip yeniden kurulmalıdır.<br /><br /><strong>DİN EĞİTİMİ<br /></strong>Din eğitimi her şeyden önce kalp eğitimidir.</div><div><br />Bedenin ruh üzerindeki dini tesirinin ilmi olan fıkıh elbette muallimlerce tahsil ettirilir. Ama bu tahsili yaptıranlara din adamlığı payesi vermemek gerekir. </div><div><br />“Din Adamlığı” diye bir meslek olamaz.<br /></div><div>Bir kısım insanların “Din Adamı” diye ayrı bir içtimai sınıf meydana getirmeleri, dinin bir dünya zanaatı haline gelmesine yol açmıştır.<br /></div><div>Hepimiz din adamıyız, hep birden Allah yolunda olmamız gerekiyor.<br /></div><div>Bu iş zanaatla değil irşatla olur. Zaten din de bir irşat mesleğidir.<br /></div><div>Ayrıca bir din dersine ihtiyaç yoktur.<br /><br /><strong>KİTAPLARINDA YER ALAN FİKİRLERİNDEN ÖZETLER </strong></div><div><br /><span style="color:#993399;">2.BERGSON</span> </div><div><br /><strong>SEZGİ AHLAKI<br /></strong></div><div>Cemiyetin ahlakı aşağı ahlaktır.<br /></div><div>Fert cemiyete uyarsa ahlaken yükselemez.<br /></div><div>İyi baba, iyi vatandaş kapalı ahlakın insanlarıdır.<br /></div><div>Ailesini seven bunu başka ailelerin sevgisine; milletini seven ise başka milletlerin sevgisine karşı çıkarır.<br /></div><div>Sevgilerin öbür yaza kin ve düşmanlık üretir.<br /></div><div>Halbuki insanlık mesuliyetini kavramış fert, kimseye karşı düşmanlık taşımayan evrensel bir ideale dayanır.<br /></div><div>Hümanistlerin hepsinin ahlaklı olduğu söylenemez, zira insan severlik hakikat severlik demek değildir.<br /><br /><strong>SEZGİ VE DİN<br /></strong></div><div>Dinler statik ve dinamik din olmak üzere iki sınıftır.<br /></div><div>Sitenin ve cemiyetin dini statik ve kapalıdır.<br /></div><div>İnsanlığın dini ise açıktır. İbrahimi dinler açık ve dinamik dinlerdir<br /></div><div>Dinamik dinin bir diğer vechesi MİSTİSİZM’DİR.<br /></div><div>Aynı zamanda evrensel ahlakın kaynağı olan mistisizm insan ruhunu tecrübe basamaklarından geçerek zirvelere götürür. Bu yolculuğun adı İslam’da tasavvuf’tur. Bergson’a göre tasavvuf erleri başta olmak üzere mistikler hayatın sırrını ve akıbetimizin muammasını çözecektir.<br /></div><div><strong>KİTAPLARINDA YER ALAN FİKİRLERİNDEN ÖZETLER </strong></div><div><br /><span style="color:#003300;"><strong>3.İSLAM VE İNSAN</strong></span> </div><div><br />İnsanın ilk hareketleri nefsinin kıpırdanışlarıdır. Eğer insan ömrü boyunca nefsine ön vererek onun kumandasında yaşamak isterse hayvani bir hayatın mahkumu olur.<br />İnsan hazları içinde kördür, sağırdır, sarhoştur bu yüzden kimi sefil, kimi haindir. İnsanın bu zaaflarını görüp onu zalim bir varlık halinde görmek isteyenler, hislerini kırbaçlar, insanı şuursuz bir hale koyar.<br />Akl edenler bu suikastı görenlerdir.. Önce hayvaniyetten insanlığa hamle başlatırlar. Ardından aklın da kifayet etmediğini fark edip kalbin rehberliğini keşfederler.<br />Kalp ilahi ilhamın mekânıdır.<br />İlham eden Allah, ilhama muhatap olan ruhtur.<br />Ruh hakkın irşadına kavuşunca, onu taşıyan insan da insanlığına kavuşur.<br /></div><div><strong>BİLMEK DÜŞÜNMEK<br /></strong></div><div>İnsanlığın “ ilim..ilim” diyip övdüğü; bir ambarda eşyanın yığılması gibi bilgileri zihninde üst üstü yığmaktır ki bunun değeri nedir?<br /></div><div>Bilgi eğer düşünceye geçmek için bir basamak yapılıyorsa değerlidir.<br /></div><div>Çok şey bilip düşünmeyen zeka bir aptal veya hastanın zekası benzeri hastalıklıdır. Allah lafzının manasını düşünmeyen hafızlıklar da böyle bir zekâ afetini beslerler.<br /></div><div>Düşünmek hadiseler arasında sebep-sonuç bağını kurmaktır.<br /></div><div>Her sebep-sonuç analizi doğru düşünceye götürmez.<br /></div><div>Düşünce yanlışlarından kurtarmanın en önemli yolu tenkittir.<br /></div><div>Tenkit, fikirleri eleme, değerlendirme ve onları hakikatin ışığında didikleyerek ayıklamadır.<br /></div><div>Kimi Hafızlar , Kur’anı üç günde bir hatm etmek suretiyle kalben mutmain olurlar. Kimi Hafız Efendiler ise Kur’anı işaret ettiği manaları kavramak suretiyle yüz yıllarca okumasına rağmen tüketemeyeceğini müdriktirler.<br /></div><div>Dolayısıyla Kuran’ı gerçek okuyanlar da onlar olurlar.<br /></div><div><strong>DİN ADAMI<br /></strong></div><div>Din adamı kime denir.?<br /></div><div>Misali peygamber devrinde bulacağız.<br /></div><div>Peygamber devrinde din adamına vazife veren bizzat Allah elçisiydi.<br /></div><div>Din adamı örneğini de ashapta buluyoruz.<br /></div><div>Din adamı bugün de ashabın yaptığını yapacaktır.<br /></div><div><br />4<span style="color:#003300;"><strong>.İSLAM AHLAKI</strong></span><br /></div><div>Ahlakın ilk ve temel mayası hürmettir<br /></div><div>1.Kuran’a hürmet<br />2.İlme Hürmet<br />3. Yaratılmışların en şereflisi olan insana hürmet<br />4.Hayata hürmet<br /></div><div>Hürmetin en yüksek basamağı “Aşk ve Merhamet”tir.<br /></div><div>Merhamet basamağına tırmanan ruh, kendini güçlü hisseden zavallılara yahut despot güçlere “niçin egoizmlerini yenemiyorlar, onları rablerine karşı aldatan nedir diyerek “ acır.. Zayıfa, fakire, sefile acımak ise ancak kötürüm ruhları merhametidir.<br /></div><div>Ahlak yolculuğunda Muhabbet durağı Allah’a yaklaşmanın ileri hamlesidir.<br /></div><div>“Allah” için seven bir kalbe sahip olan güzel ahlakın bir yıldızı gibi parlar.<br /></div><div>“Ben güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim” diyen Allah elçisinin, hem yaratanın hem de ümmetin sevgilisi olmasındaki hikmeti fark etmeliyiz.<br /></div><div>Nihayet insanlığa hizmet durağı..<br /></div><div>İnsanın hürmet ve muhabbet duraklarında mayalayıp Allah’ın rızasına nail olduğu yükseliş, miraç örneği veli ruhlar için de noktalanır.<br /></div><div>Artık insanlar arasına dönüp hizmetten hizmete koşmak gerekir.<br /></div><div>“Allah rızası için hizmet” düsturu, halkın yardımına koşmanın elden ele dolaşan bayrağıdır.<br /></div><div><strong>KİTAPLARINDA YER ALAN FİKİRLERİNDEN ÖZETLER </strong></div><div><br /><span style="color:#993399;"><strong>5.MEVLANA VE TASAVVUF</strong></span> (İslam Mistisizmi) </div><div><br />Beynelmilel simaları bulunmayan milletler ebedi olamazlar.<br /></div><div>Bir uluslararası şahsiyet olan Mevlana “Hu-vel bâki” inancının kaçınılmaz bir sonucu olarak </div><div> </div><div>Milletine ebedilik isterken tevhid akidesinden sapmamıştır.<br /></div><div>Dünya ölçeğinde fikirleri tasvip gören Mevlana hiç şüphesiz akl edilebilir bir tasavvufu tebliğ ediyordu. Bir diğer deyişle Mevlana rasyonalizmi ağır basan bir keyfiyettedir. Şu söylenebilir:<br />“Akıl bir fenerdir, güneş aşkı temsil eder. Güneş doğunca fenere ihtiyaç kalır mı? İslam’dan sonra yeni peygamberler gelmedi, lakin onun işini tamamlayan mücedditler geldi. Mevlana onların en büyüklerindendir.”<br /></div><div><strong>YUNUS<br /></strong></div><div>Anadolu ruhunun hakiki sahibi en berrak vahdet-i vücut düşünürü.<br /></div><div>Vecdin gayesi vahdettir. Önümüze serilen çokluk resmi, sadece bir oyundur. Kendini çoklukta gizleyen birliğin oyun.<br /></div><div><strong>BLONDEL<br /></strong></div><div>Hareket insanla Allahın bir terkibidir..<br /></div><div>Ne kadar bayağı olursa olsun hiçbir hareket yoktur ki içinde ilahı varlık bulunmasın.<br /><br /><strong>KİTAPLARINDA YER ALAN FİKİRLERİNDEN ÖZETLER </strong></div><div><br /><span style="color:#006600;"><strong>6.MEHMED AKİF<br /></strong></span><br />Âkif belki otuz sene bu cemiyetin sefaletini terennüm etti. Cemaatle hemhâl. Hemdert oldu. Neslimizin ruhunun doktoru o idi. Bedbaht bir nesil, onu, hastalarının başucunda, mezarlıkta, meyhanede, mahalle kahvesinde, hâsılı bütün sefaletlerinin yanında bulmuştu. Sefalet tabloları sıralamakla hünerlerini mi gösteriyordu? Hayır! Bunlar sadece feryatlarının işaretleriydi.<br />Onun yedi ciltlik Safahat’ı, bir volkanı andıran iç hayatının macerasıdır; ruh dünyasının, cemaatin acılarından başlayıp ilahi denemede nihayetlenen dramıdır; bir kelime ile büyük ruhun romanıdır.<br /></div><div>Büyük ruh büyük adam eseriyle hayatını birleştiren adamdır.<br /></div><div>Büyük adam kalabalığın içinde olmakla beraber yalnız yaşayandır.<br /></div><div>Ve yine büyük adam, devlet ve ikbal mevkilerinden uzak durandır.<br /></div><div>Âkif’te Dini İrâde, Milli İrâde<br /></div><div>Dini irade ile milli irade hiçbir kitapta ve hiçbir dimağda görülmemiş şekilde Safahat’ta birleştirilmiştir. O zamana kadar “milliyetçi” denince dine karşı veya yabancı olan kişi; dinci ve Müslüman denince de milliyetçiliği tanımayan insan akla gelirdi. Milliyetçi ırkçı, yani kemikçiydi. Dinci ise, hurafeci ve vatansız varlıktı. Bir hezeyan olan bu safsatadan ruhlarımızı kurtaran Âkif’tir. </div><div><br />Türk’ün Müslümanlıktan, milliyetçiliğimizin İslam’dan ayrılmayacağını bize öğreten o oldu.<br /></div><div>Aynı şekilde “muhafazakar” kavramını evrensel boyutta tarif eden de o oldu. Bu babda şöyle diyordu:<br /></div><div>“Muhafazakarlık bir milletin mukaddesatına, cemiyetin iradesi demek olan tarih içinde kazanılmış bütün ruh varlığına sahip olup onu korumak demektir”<br /></div><div>Âkif nazarında muhafazakarlık, eski şekillerin tekrarı ve tekamül düşmanlığı olmadığı gibi gerçek inkılapçılık ta Anarşizme doğru ilerlemek değildir. Dolayısıyla gerçek inkılâpçılık muhafazakârlığa zıt bir temayül değil, belki onu ekseriya tamamlayıcı bir prensiptir.<br />Âkif’in beklediği inkılap, şekil ve madde inkılabı değil ruh ve ahlak dünyamızı diriltecek inkılaptı..<br />Mektep ve muallim yoksa inkılâbı kim yapacaktı? Safahat’ını mektep müfredatı yapan muallim Âkif portresi işte buradadır. </div><div><br />Kendi payına beklediği inkılâp için kollarını sıvamıştır. </div><div><br />Bu inkılâp için Âkif, pek çok öncü isim sıralar. Ama hiç biri ÂSIM kadar zihinlere kazınmaz. </div><div> </div><div>Âkif’in hayalinden fişkıran ÂSIM tipi, şairimizin kendi gençliği, bir mânada idealinin heykelidir.<br /></div><div>Âsımın nesli diyordum nesilmiş gerçek<br />Çiğnetmedi namusunu çiğnetmeyecek<br /><br />Bu tespitlerden sonra itiraf edelim ki Asım ruhunun mirasına sahip bir gençlik yetiştiremedik.. Âsımın nesli başladığı yerde son buldu. Âsım’ın yerine hep siyaset ve muvaffakiyet nimetleri kovalayan, dünya varlığına bağlanmış, kuvvet karşısında zebun yaşayan çelimsiz iradeli, birbirine güvenmeyen bir gençlik cemiyette uç verdi.<br /></div><div>Dünyevi menfaatleri ayağının altına alarak Hürriyete kavuşmak isteyen Asım insanın gücü yettiği ölçüde vicdanen hür olacağını biliyordu. Ve yine biliyordu ki<br />Vicdan hürriyeti insanlar tarafından değil ancak yüce yaratan tarafından lütfedilen bir atıfettir.<br />Vicdanı hür insan artık Ahlak idealinin kurucu simasıdır. O, bütün haksızlıklar karşısında İsyan eden, ayaklanan kişidir.<br /></div><div>Doğduğumdan beridir aşığım istiklâle </div><div>Bana hiç tasmalık etmiş değil altın lâle<br />Yumuşak başlı isem sanma ki koyunum?<br />Kesilir, belki, fakat çekmeye gelmez boyunum.<br />Kanayan bir yara gördüm mü yanar ta ciğerim,<br />Onu dindirmek için kamçı yerim, çifte yerim.<br />Adam aldırma da geç git, diyemem, aldırırım<br />Çiğnerim, çiğnenirim Hakkı tutar kaldırırım.<br /><br />İsyan dinli-dinsiz, bilinmezci bütün insanların silahıdır<br />Anarşist, benlik adına isyan eder;<br />Kalenderiler, rintler inanmaz; ama, maddeye karşı da arzu göstermezler;<br />Batı’da Nietche Bizde Tevfik Fikret örneği seçkin insan adına isyan edenler de ayrı bir zümredir.<br />Mümin ruhların isyanı ise Allah’ın bizde hareketinden beslenir. </div><div> </div><div> </div><div><strong>KİTAPLARINDA YER ALAN FİKİRLERİNDEN ÖZETLER</strong></div><div><br /><span style="color:#cc6600;"><strong>7.AHLAK NİZAMI</strong></span></div><span style="color:#cc6600;"><strong><div><br /></strong></span></div>Zenginlerin mallarında fakirlerin hakkı vardır Zariyat(19)<br /><br />Ruh ile madde bir araba sürücüsünü andırır. Madde beden arabası ise ruh onun sürücüsüdür. Bu arabanın atları da maddenin önüne düşen ve bazen onu uçurumlara sürükleyebilen ihtiraslarıdır.<br />Decartes’in de dediği gibi maddenin ruh üzerindeki hakimiyetten kötülükler, ruhun madde üstündeki tasarruflarından iyilikler hasıl olur.<br /><br />Komünist akideler dünyamızda madde hâkimiyetini kabul ediyor.<br /><div>Maddeperestlik yalnızca komünizme ait değildir. Kimi demokrasi uygulamaları da komünizmden aşağı kalmaz. Devlet yönetiminde ihtisas ve dürüstlük aramayıp onun yerine çoğunluk iradesi koymakla bu çeşit tatbikatlar demokrasi kılıflı materyalizmdir.<br /><br />Devrimizde dünyanın görünen dış yüzündeki mutlak hakim olan büyük sermaye, serbest iktisat rejiminin tabii çocuğudur. Büyük sanayi öncesinde emekle emek değişimi olurken, şimdi paranın nerdeyse satın alamayacağı hiçbir değer kalmamıştır. Para babaları emeği de satın alıyorlar.<br /><br />Kapitalist ideallerin cemiyet sistemi olan demokrasi, alın terinin istismarı esaslıdır. Para saltanatının bir numaralı zümresi Yahudilerdir. Bugün tröst sahibi Yahudi’den cami kapısındaki dilenciye kadar fabrikatör, büyük tüccar, armatör, galeri ve mağaza sahibi, bankacı, nakliyatçı, simsar, mühendis, müteahhit, işletmeci, bar sahibi, şarkıcı, mevlithan, komisyoncu, kuyumcu, kumarcı, futbolcu, özel okul işleten ve daha birçok serbest teşebbüs sahipleri kazanç yarışmasında başarı sağlayan bugünkü hayatın muzaffer ve gözde kahramanlarıdır. Bunlara bir de doktor ve avukatın insanların hayatı ile ahlakını rehin tutan soygunculuğunu eklemek gerekir.<br />Para’nın insanlar ve meslekler üzerindeki bu saltanatı ilahi imtihanın bir cilvesidir. Para, insanı nefsine esir eden cehennemi kuvvetlerin en belalısıdır.<br /><br />Komünizmin de kapitalizmin de cemiyet sistemleri insanın insana tahakkümünü engelleyemiyor.<br /><strong>RUHÇU SOSYALİST CEMİYET NİZAMI<br /></strong><br />Osmanlı sonrası elimizde kalan topraklar üzerinde üçüncü bir yol olarak RUHÇU SOSYALİST CEMİYET NİZAMI’NI ön görüyoruz. .<br /><br />Yarın için Anadolu’nun kurtuluş çaresi teklifimiz olan planın üç safhalı uygulanmasından geçmektedir. </div><div><br />Önce sosyalist bir cemiyet düzeni kurulmalıdır.<br /></div><div>Sonra halka sistemli ve inanılmış bir “medeni terbiye aşısı” yapılmalıdır.<br /></div><div>Nihayet İslam Kültür ve Ahlakı’nın, kaynaklara inmek suretiyle ve gerçek bir din anlayışı halinde canlandırılması, gaye olan selameti getirebilecektir.<br /><br />Bu yoldaki maksadımız vücudumuzu ruhumuzla birlikte kurtarmaktır.<br /></div><div>Mukaddes toprağa kazma vurmaktan usanmayan kolları kalbe bağlayan kuvvet, tarihe, mukaddesata ve hürriyetimizi boğmayan makul ve mutedil bir eşitliğe dayanacak hak sistemidir<br />Yarınki Anadolu İslam Esaslarına dayanan sosyalist bir ahlak nizamının örneğini verecektir.<br /></div><div>KİTAPLARINDA YER ALAN FİKİRLERİNDEN ÖZETLER </div><div><br /><span style="color:#000099;"><strong>8.İRADENİN DAVASI</strong></span><br /></div><div>İrade kuvvetle istemek, arzu etmektir.<br /></div><div>“Var olmak” isteği yaratılanın; “Var etme” iradesi yaratıcınındır.<br /></div><div>İnsanın “Var olma” isteğinin kaynağı Nedir?<br /></div><div>Duygular mı?<br /></div><div>Duyguların kaynağı tabiat ve cemiyettir.<br /></div><div>Eğer “var olma” iradesi duygular üstüne inşa edilen bir süreç olsaydı aynı çağda ve aynı çevrede yaşayan insanların, tornadan çıkmış gibi hayat felsefeleri aynı olurdu.<br /></div><div>Bırakın cemiyet fertlerini baba ile oğlun, nine ile torunun ruh dünyası ayrı ayrı zeminlerde seyreder.<br /></div><div>Bunun sebebi iman veya küfür yolundaki derecelerdir.<br /></div><div>Gaibe iman, görünmeyene ve bilinmeyene olan imandır. Kim ki gaibe iman ederse Allah’ın iradesine tabii olur. </div><div><br />Kainatın duyularla idrak edilen bilgilerinden hareketle imana ulaşanlar da yine ilahi iradeye teslim olmuş kişilerdir.<br /></div><div>***<br /></div><div>Kuran’da elim bir akıbete uğramaktan sakındıran pek çok ayet vardır.<br /></div><div>Nurettin Topçu batılı filozofların “insanı olgunlaştıran Istırap Felsefesini” “İslam’ın acı akıbet” kavramına paralel görüyordu. Acı (elim) akıbete duçar olmamak için müminler nesil çilelere katlanıyorlarsa, ıstırap çekerek olgunlaşmayı şiar edinen batılı ahlakçılar da benzer yolda kemali arıyorlardı.<br /><br />İnsanlık Kemal’ini tersine çeviren beşeri duygu zevk düşkünlüğüdür.<br /></div><div>Allah’ı bırakıp iradesini şeytani telkinlerden alanlar bir de toplumun idaresini ele geçirince milleti zevklerine tapan hayvani bir sürü haline getirirler. Bu haldeki topluma dirilik aşısı vurmak isterseniz “Bak bak fitne çıkarıyor nizamımızı bozuyor, halkı isyana çağırıyor” derler.<br />Zalimler kendi iktidarlarını sarsacak düşüncelerin kafalar içinde barınmasından değil onların yazılıp çizilmesinden, bu yolla yayılmasından korkarlar.. Eğer bu neşriyat yapılamazsa, söz yazı ve hürriyetinin bulunmadığı yerde “Herkes düşüncesinde serbesttir” diyen kanunlar koymak abestir.<br /></div><div>***<br /></div><div>Devlet muayyen topraklar üzerinde hâkimiyetle yaşayan insanların manevi birliğidir. Millet varlığının ruhu demektir. Millet iradesinin görüldüğü yerdir.<br />“Devlet Allaha doğru yoldur” denilen yerde İslam’ın devleti vardır.<br />Buna mukabil iradesini ve imkânlarını fertlerin ve zümrelerin zevkleri uğruna harcayan devlet yıkılması gereken devlettir.<br /></div><div>***<br /></div><div><strong>İSYAN AHLAKI<br /></strong></div><div>İsyan, yanı başkaldırma, asilik..<br /></div><div>İsyanın tefekkür şümullü manasını bilemeyenler onu bozgunculukla hatta eşkiyalıkla bir tutuyor. .<br /></div><div>Oysa isyan, ne benliğimize, ne nefse ait arzulara, ne içtimai gayelere, bağlı değildir. Bizim isyanımız sonsuzlukta gayesini arayan alemşümul merhamet kaynağından beslenir.<br /></div><div>Bütün peygamberlerle ahlak dâhilerinde hayatın kaideleri ile nefsin hesaplarına kulak vermeyen bir coşkunluk görürüz. Hallacı-ı Mansur bu coşku ile “Ben hakikatim” demişti.<br /></div><div>Mehmet Akif “Hangi çılgın bana zincir vuracak, şaşarım!” diye kükrüyordu.<br /></div><div>Hüseyin Avni “küfrederken dahi vecd duyduğunu” söylüyordu.<br /></div><div>Jean-jacques Rousseau, heyecansız, isyansız insan içine ayak basmamıştı.<br /></div><div>Bu adamların hepsi asi idiler.<br /></div><div>Mevcut dünya değerleri bu gibilerin isyanları ile kuruldu.<br /></div><div>Gelecek de böyle olacak...</div><div> </div><div> </div><div>Mustafa Çetin Baydar</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-4375981256370806173?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Mustafa Çetin Baydarnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-47696392670216259252008-12-19T20:10:00.003+02:002008-12-19T20:18:02.175+02:00<a href="http://3.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SUvlDvxjZLI/AAAAAAAAABM/VYdIv7Hr760/s1600-h/O%C4%9Fuz+Kalelio%C4%9Flu.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5281566840548713650" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 400px; CURSOR: hand; HEIGHT: 320px" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SUvlDvxjZLI/AAAAAAAAABM/VYdIv7Hr760/s400/O%C4%9Fuz+Kalelio%C4%9Flu.jpg" border="0" /></a><br /><div>Em. Kurmay Kıdemli Albay <strong>Oğuz Kalelioğlu</strong> 18 Aralık akşamı “<strong>Başarıda Kamuoyu Oluşturma Teknikleri ve Gerekliliği”</strong> başlıklı konferansı için ESAV’daydı.</div><br /><div><br />Dostların benzetmesi ile <strong>“Erzurum’un Muhtarı</strong>” kimliğime rağmen Oğuz Kalelioğlu İsminden habersizdim. Onu dinlemeye başlarken Gazi Magosa’yı savunan askeri ve milis güçlerin kumandanı olan bu yiğit hemşehrimizin halen bu beldede heykelinin dikili olduğunu da öğrenmiş oldum. Tarihte belki de heykeli dikilmiş ilk Erzurumlu Kalelioğlu’dur.</div><br /><div><br />Keşke Veysel Bey, Kalelioğlu’nun konuşmasını kaydettirmiş olsa da onu bizzat izleseydiniz.</div><br /><div><br />Gerek bir asker olarak ve gerekse sivilliğe geçtikten sonra yaptığı danışmanlıklar ve buna bağlı hazırladığı raporlarla Kalelioğlu Psikolojik Harp konusunda da öncü çabaların sahibidir.</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-4769639267021625925?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Mustafa Çetin Baydarnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-18532936721616856322008-12-19T19:47:00.002+02:002008-12-19T20:01:04.797+02:00<a href="http://4.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SUvhQQURozI/AAAAAAAAABE/699WxtbwK5U/s1600-h/%C3%87obandede+(Emir+%C3%87oban)+K%C3%B6pr%C3%BCs%C3%BC.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5281562657396204338" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 400px; CURSOR: hand; HEIGHT: 286px" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/SUvhQQURozI/AAAAAAAAABE/699WxtbwK5U/s400/%C3%87obandede+(Emir+%C3%87oban)+K%C3%B6pr%C3%BCs%C3%BC.jpg" border="0" /></a><br /><div>Mevlana Celaleddin-i Rumi'nin Moğollarla olan ilişkisinin ne manaya geldiğini naçiz bir Erzurum şehir tarihçisi olarak şerh edebilirim.</div><br /><div><br />Gayri islam olan bu ırk, Anadoludaki ilk yerleşme yeri olan Erzurum'a yerleşirken, islami yeni idrakin heyacanı ile, günümüz Erzurumunun, Çifte Minareler, Yakutuye Medresesi, Çoban Koprusu, Saat Kulesi v.b. bir çok yapının kurucularý oldular.Osmanlı öncesi Erzurumunda İslam kimlikli iki damga hakimdir ki bunların birincisi Saltuklu, ikincisi Müslüman Moğol damgasıdır.<br /></div><br /><div>Bu iki damga da sünnidir. Tebriz-Erzurum-Bakü üçgeninde özellikle dil ve kültür alanında varlığını hissettiren Azeri kültürü Şii olduğundan, Şii ruhu ile sözünü ettiğimiz döneme bakanların Mevlana'ya bir takım eleştiriler yönetmeleri bu mezhebi ayrılıktan oldukça beslenir.</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-1853293672161685632?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Mustafa Çetin Baydarnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-29833940215904981472008-12-07T22:43:00.002+02:002008-12-07T22:52:25.027+02:00<a href="http://3.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/STw3ZgMaiCI/AAAAAAAAAAU/fz58qUdDxKs/s1600-h/%C3%A7etin+portre+1.jpg"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5277153774649640994" style="FLOAT: right; MARGIN: 0px 0px 10px 10px; WIDTH: 267px; CURSOR: hand; HEIGHT: 168px" alt="" src="http://3.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/STw3ZgMaiCI/AAAAAAAAAAU/fz58qUdDxKs/s320/%C3%A7etin+portre+1.jpg" border="0" /></a><br /><div>Tarihin her döneminde toplumlar, “Mel’e”lerin, yâni, Kanaat önderlerinin gösterdiği istikâmette yürümüştür. İslâmî bir toplumda; peygamberlerin vârisleri durumunda olan ûlema ve muttaki yöneticiler de müsbet anlamda Meledir.</div><br /><div></div><br /><div>Günümüzde demokrasi ile idare edilen ülkelerde parti liderleri ve yöneticileri mele durumundadır. </div><br /><div></div><br /><div>Partiler, devlet çatısı altına toplanmış gücü kullanmak için birbirleri ile mücadele ederler.Kuran’ı referans kabul eden devletlerde devlet çatısı altındaki gücün kullanımı farklıdır.Bu konuda bir otorite olan Farâbi’ye göre iki türlü devlet vardır: Birincisi: vahye dayanan erdem esaslı devlet; İkincisi: hevâ ve hevesin şekillendirdiği câhiliye devleti..Vahye dayanan erdem esaslı devlette tek örnek, tek uygulama söz konusuyken, hevâ ve hevesin şekillendirdiği cahiliye devletlerinde sayısız örnek ve uygulama görülür.</div><br /><div></div><br /><div>Kuran’ı referans kabul etmeyen ancak halkının önemli bir bölümü Müslüman olan devletlerde Şer’i Şerif’e uygun partilerin kurulmasına, bu yolla siyasi yarışa katılmalarına izin verilmez. Ancak, sistemin değerlerine neşideler dizme yöntemiyle partileşerek devlet gücünü tasarruf mümkündür. Bu tutumun bir takiyye olduğu sistemin Meleleri tarafından her fırsatta haykırılır. İlk fırsatta da bu tür partilerin defterleri dürülür.</div><br /><div></div><br /><div>Kur’anda Mel’e (Kanaat önderi-akildaneler) bahsi geçen 30 ayetden bir bölümünü olsun artık hatırlatabiliriz:</div><br /><div><br />A’râf Sûresi 75 - Kavminin büyüklük taslayan ileri gelenleri,(Meleleri) küçük görülüp ezilen inanmışlara, “Siz, Salih’in, Rabbi tarafından gönderilmiş bir peygamber olduğunu (sahiden) biliyor musunuz?” dediler. Onlar da, “Biz şüphesiz onunla gönderilene inananlarız” dediler.<br />A’râf Sûresi 76 - Büyüklük taslayanlar,(Meleler)“Şüphesiz biz sizin inandığınız şeyi inkar edenleriz.” dediler.</div><br /><div><br />A’râf Sûresi 88 - Şuayb’ın kavminden büyüklük taslayan ileri gelenler ,(Meleler) dediler ki: “Ey Şuayb! Andolsun, ya kesinlikle bizim dinimize dönersiniz ya da mutlaka seni ve seninle birlikte inananları memleketimizden çıkarırız.” Şuayb, “İstemesek de mi?” dedi.</div><br /><div></div><br /><div>Hûd Sûresi 27 - Kavminin inkâr eden ileri gelenleri, (Meleler ) “Biz, senin ancak bizim gibi bir insan olduğunu görüyoruz. İlk bakışta sana uyanların da ancak en aşağılıklarımızdan ibaret olduğunu görüyoruz. Sizin bize karşı herhangi bir üstünlüğünüzü de görmüyoruz. Aksine sizin yalancı kimseler olduğunuzu sanıyoruz” dediler. </div><br /><div></div><br /><div>Hûd Sûresi 38 - (Nûh) gemiyi yapıyordu. Kavminden ileri gelenler (Meleler) her ne zaman yanına uğrasalar, onunla alay ediyorlardı. Dedi ki: “Bizimle alay ediyorsanız, sizin bizimle alay ettiğiniz gibi biz de sizinle alay edeceğiz.” </div><br /><div></div><br /><div>Mü’minûn Sûresi 33 - O peygamberin kavminden, Allah’ı inkar eden, ahireti yalanlayan ve bizim dünya hayatında kendilerine bol bol nimet verdiğimiz ileri gelenler (Meleler)şöyle dediler: “O da ancak sizin gibi bir insandır. Sizin yediğiniz şeylerden yiyor, içtiğiniz şeylerden içiyor.”</div><br /><div><br />Mü’minûn Sûresi 45,46 - Sonra Mûsâ ve kardeşi Hârûn’u mucizelerimizle ve apaçık bir delille Firavun ve ileri gelenlerine (Melelere)peygamber olarak gönderdik de (onlar) büyüklük tasladılar ve kendilerini büyük görüp böbürlenen bir topluluk oldular.</div><br /><div><br />Neml Sûresi 38 - Süleyman, “Ey ileri gelenler! (Meleler)Onlar bana teslim olmadan önce hanginiz bana onun (kraliçenin) tahtını getirebilir?”</div><br /><div><br />Sebe’ Sûresi 34 - Biz hangi memlekete bir uyarıcı göndermişsek oranın şımarık zenginleri(Meleve mutrafinleri), “Biz, sizinle gönderileni inkar ediyoruz” demişlerdir.</div><br /><div><br />Zuhruf Sûresi 46 - Andolsun, biz Mûsâ’yı mucizelerimizle Firavun’a ve ileri gelen adamlarına (Melelere) göndermiştik de o, “Şüphesiz ben âlemlerin Rabbinin elçisiyim” demişti.</div><br /><div><br />SONUÇ</div><br /><div></div><br /><div>Ateizm, laiklik perdesi altında dinsizlik, dindar görünerek dindarları iğfal eden münafıklık, günümüz Melelerinin siyasi san’atı haline gelmiştir.Bu kabil toplum öncülerinin (Melelerin)içinde, bir tek yoksul insan bulunmaz, hepsi korumaya çalıştıkları sistemden beslenirler, daha doğrusu bu beslenme devam etsin diye sistemi korurlar.</div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-2983394021590498147?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Mustafa Çetin Baydarnoreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-1144753442960570993.post-16149061855394158392008-12-07T22:12:00.000+02:002008-12-07T22:14:37.167+02:00<a href="http://4.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/STwuiwvOKBI/AAAAAAAAAAM/VpyCIGQKEMU/s1600-h/baba+copy%5B1%5D.JPG"><img id="BLOGGER_PHOTO_ID_5277144038104770578" style="FLOAT: left; MARGIN: 0px 10px 10px 0px; WIDTH: 187px; CURSOR: hand; HEIGHT: 227px" alt="" src="http://4.bp.blogspot.com/_HRbDNeli9gg/STwuiwvOKBI/AAAAAAAAAAM/VpyCIGQKEMU/s320/baba+copy%5B1%5D.JPG" border="0" /></a><br /><div></div><br />Merhaba...<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/1144753442960570993-1614906185539415839?l=cetinbaydar.blogspot.com' alt='' /></div>Mustafa Çetin Baydarnoreply@blogger.com0