Kitabın Ortasından

M. Çetin BAYDAR
cetinbaydar@gmail.com


27.10.2008
Cumhursuz “Cumhuriyet”


“Diktatörlük. bir devrimi korumak için kurulmaz; bir diktatörlük kurmak için devrim yapılır”* George Orwell Yağmur Yayınevi 1984 s. 263 Hukukun üstünlüğü açısından bakılacak olursa, 1908 yılında ilân edilen Meşruti Yönetim, halk irâdesini, 1923 sonrasına nispetle daha çok yansıtmaktaydı.
Halkoyu ile seçilmiş bir meclis, bu mecliste temsil edilen farklı siyasi görüşler ve bu görüşleri çatısı altında barındıran partiler, Osmanlı Meclis-i Meb’usânı’ndaki çok sesliliği besliyordu.
Osmanlı Padişahları, Kanun-i Esâsi gereği meşrûtî birer hükümdardı. Yasama, yürütme ve yargı konusundaki Padişah Yetkileri, bugünkü Cumhurbaşkanlığı yetkileri kadar bile değildi.
1923 Cumhuriyeti’nin, hangi ölçüde ‘Cumhurun Sesi’ olduğu, bu yönetim tarzında, tepe noktaya kimlerin tırmanabildiği keyfiyetinde aranabilir.
“SEÇ! SENİ SEÇECEK OLANI” İŞTE SANA “CUMHURUN SESİ!”
Mustafa Kemal’in bu formülü Cumhuriyeti ilan edecek meclisi oluşturacaktı. Formül ancak tek bir fire vererek başarıya ulaşacaktır .

Fire: KADİRBEYOĞLU ZEKİ BEY’DİR(*)
Şimdi onun için yapılan tanıklığa başvuralım:
İlk intihâb için Kelkit Kazâsı'na emir verildi.
Süvari, seyyar jandarma taburu kaza merkezini hata ederek (kuşatarak) tabur kumandanı bir müfreze ile ayrıca belediye dâiresini çevirip kendisi de içeri girdi.
Aynı zamanda Jandarma Kumandanı, Kaymakam 'Vekili tedbir alarak o da Belediye dâiresine dâhil oldu. Müntehib-i sânîler de tamam olduğundan Belediye Reisi Hacı Alâeddin Bey merhum ayağa kalkarak:
"-Büyük misafirlerim, biz şimdi meb'us intihabına başlayacağımızdan, sizlerin belediye dâiresinden lütfen çıkmanızı rica ederiz.
Arzu buyrulur ise, yanımızdaki ufak odada oturunuz" demesi üzerine, süvari binbaşısı ile Kaymakam Vekili olan Jandarma Kumandanı:
"-Biz buraya intihabı yaptırmak için geldik, intihâb bizim yanımızda yapılacak ve her müntehib-i sânî-in yazdığı veyahûd yazdıracağı pusulaları göreceğiz, Hükümet'in istedikleri adamlardan başka hiç kimseye oy verilemez" dediler.
Açık ve sarih tehdid karşısında Belediye Reisi Hacı Alâeddin Bey merhum:
- Efendiler, bizim elimizdeki intihâb kaanununda sizlerin bulunacağına dâir hiçbir kayıd yoktur ve halk da kendi vekilini kendisi seçeceğine ve buna karışanların ağır cezalara çarptırılacağına dâir maddeler de vardır.
Hükümet istediğini yapacaksa, daha bu ahâliyi aylardan beri köylerinde niçin tedirgin edip, bu mahsul zamanı yerlerinden oynattınız. Kaza İdare Meclisi kararı ile yapılır, biterdi. Biz de bu eziyetlere katlanmazdık. Ben sizi, burada bırakamam. Elimdeki kaanun da bunu emrediyor."
Binbaşı ve Jandarma Kumandanı:
"-Biz emir aldık. Müntehib-i sânîler Hükümet'in gösterdiği zevata reylerini verecek. Vermedikleri takdirde biz verdirteceğiz. Başka münâkaşa istemez" diyerek kesip atarlar. Bunun üzerine Hacı Alâeddin Bey:
"-Madem ki böyle emir aldınız. Böyle arzu ediyorsunuz. Bizler de kaza nâmına meb'us intihâbına iştirak etmiyoruz ve çıkıyoruz. Sizler de istediğiniz gibi oturabilirsiniz" deyip bütün müntehib-i sânîlerle beraber belediye dâiresini terkederek, kasaba içerisine dağılırlar.
Neticenin bu hâli kesbedeceğini hiç de ümîd etmeyen Kumandan ve Kaymakam vekili hayretler içerisinde apaşarak, Binbaşı doğruca telgrafhaneye koşup, evvelce aldıkları talimat dâiresinde Mustafa Kemal Paşa'yi aramaya mecbur kalırlar.
Bir buçuk saat zarfında tesis eden tertibat temin edilerek, Kelkit Belediye Reisi'nin ve müntehib-i sânîlerin aldığı vaziyet Mustafa Kemal Paşa'ya bildirilir.
Mustafa Kemal Paşa Belediye Reisi'ni telgraf basma çağırmalarını emreder..
Mustafa Kemal Paşa:
"-Hacı Bey benim size gösterdiğim meb'uslara rey verecek olursanız, hem sizin hem de memleketiniz hakkında çok iyi olur ve siz de memnun kalırsınız. Zeki Bey'i biz boş bırakmayacağız. En yakın zamanda onu en büyük memuriyetlere koyacağız. Kelkit ahâlisine de selâmlarımı söyleyiniz. Tekrar ediyorum, Zeki Bey hakkında hiç merak etmeyiniz." Hacı Alâeddin Bey:
"-Paşam ellerinden öperim. Bu benim elimde değildir. Halk and içmiştir. Zeki Bey Umûmî Harb'de bizim ölümüze tabut, dirimize beşik olmuştu. Bizi her türlü felâketten kurtarmış, harbden sonra da açlıktan ölüm derecesine gelen ahâlinin imdadına yetişerek bize hem yiyecek ve hem de tohumluk temin etmiştir.
Eğer bizi istemiyorsan, birer kağnı, bir de massa’mız vardır. Yer gösterin gidelim. Biz vekil olarak Zeki Bey'i istiyoruz."
Mustafa Kemal Paşa:
"-Massa nedir?" diye sual etmesi üzerine, Memur İsmail Efendi, arabaya koşulan hayvanâtı sürmek için, iki metre uzunluğunda bir değneğin ucuna sokulan bir çiviye massa tabir edildiğini izah eder.
Mustafa Kemal Paşa:
"-Binbaşı ve Jandarma Kumandanı orada mıdır?"
Suâline karşı da, muhabere memuru "Evet, buradadırlar paşam" cevâbını verir.
Mustafa Kemal Paşa onlara hitaben:
"-Çekiliniz ve intihabı serbest bırakınız. Bu nisbette azimkar olan bir halka fazla tazyik yapılamaz"
(*)Kadirbeyoğlu Zeki Bey’in Hatıraları Sebil Yayınları 2007 İst.
NE YAZIK Kİ BİR ÇİÇEKLE BAHAR GELMİYOR
MUSTAFA KEMAL CUMHURİYETİ İLAN EDECEK OLAN 2.TBMM’Nİ HANGİ YÖNTEMLE SEÇTİ ? (**)
Sümbüliye Tarîkati Son Şeyhi Râzi Efendi’nin Yakın Tarihe Işık Tutan

Belgesi:
1923’’de 1.Meclis’in seçim kararı alması üzerine, II.Meclisi oluşturmak için Gazi Mustafa Kemal Paşa’nın başkanlığında , Anadolu ve Rumeli Müdafâ-ı Hukuk Cemiyeti seçim çalışmalarını başlamıştır. O dönemde seçimler, iki kademeli olarak yapılmaktadır. Seçmen vatandaşlar önce mahalle temsilcilerini belirlemekte; mahalle temsilcileri de gösterilen adaylar arasından milletvekillerini seçmektedir. Elimizdeki belgeler, bu çalışmalar çerçevesinde her mahalleden iki kişinin "müntahib-i sani" adayı gösterildiğini ortaya koymaktadır.
Bu sırada Şeyh Râzı Efendi, Debbağ Ahmet Efendi ile birlikte Kocamustafapaşa Mahallesi müntahib-i sani adayı olmuştur (Kutbi/Belge 1339:130, 136,148). Adaylığının kabul edilmesi için diğer namzetler gibi Şeyh Razı Efendi de, 5 Haziran 1339/1923 tarihinde metnini aşağıda aynen verdiğimiz taahhütnameyi imzalamıştır.
"Müdafâ-i Hukuk-u Garbi Reisi Mustafa Kemal Paşa Hazretlerinin (ve) mezkur grubun atideki hatt-u harekâtı hakkında neşr ve ilân buyurdukları umdelere tamamıyla taraftar olduğumu ve bu maksada hadim olarak mezkur grup tarafından gösterilecek meb'us namzetlerine bilâkayd-u şart rey vereceğimi beyan ve taahhüt ederim. 5 Haziran 1339/1923".
Kocamustafapaşa Mahallesi
Müntahib-i Sani Namzedi
İmza
(Kutbi/Belge 1339:135)
Fatih Devâir-i Belediyesi Müdüriyeti antetli ve mühürlü yazı ile Razı Efendiye
"1339 senesi İstanbul meb'usân intihabı için 2049 rey ile Kocamustafapaşa mıntıkasından müntahib-i sani intihab olunduğunuzu mübeyyin mazbata-i musaddaka takdim ve i'ta kılındı" denilmek suretiyle sonuç bildirilmektedir (Kutbi/Belge 1339:123).
Anadolu ve Rumeli Müdafâ-i Hukuk Cemiyeti Reisi Gazi Mustafa Kemal imzasıyla, seçimi kazanan müntahib-i sanilere çekilen tebrik telgrafı; oyları, "... cemiyet ve fırkamız namzetlerine vereceğinizi kuvvetle ümit ediyorum" cümlesiyle bitmektedir (Kutbi/Belge 1339:143).
Cevabi telgrafta da "müntahib-i sani intihâbâtı münasebetiyle keşide buyurulan telgraftan pek ziyade mütehassıs oldum. Bu yüksek hassasiyet-i vatanperverânenin, meb'us intihabâtında da te'mini muvaffakiyete nail olacağına itminan ile cümleye selam e-derim efendim. 21 Haziran 1339" (Kutbi/Belge 1339:142) denilmektedir.
Fatih Müdafâ-i Hukuk Cemiyeti Hey'et-i Merkeziyesi'nden, Samatya Nahiyesi Hey'eti Riyaseti'ne hitaben yazılan 23 Haziran 1339 tarih ve 26 sayılı yazıda da şu hususlar yer almaktadır:
"Anadolu ve Rumeli Müdafâ-i Hukuk Cemiyeti Reisi Başkumandan Gazi Mustafa Kemal Paşa Hazretleri tarafından İstanbul Mebusânlığına namzet olmak üzere erâe edilen (aday gösterilen) zevatın esâmini (isimlerini) mübeyyin olup Livadan gönderilen listelerden 20 adedi leffen irsal kılındı. Karyeye (köy) kadar tevzi'i ta'mimen tebliğ olunur. Tarih, cemiyet adına kazınmış mühür ve Cemiyet Başkam'nın imzası" (Kutbi/Belge 1339:139).
Dr.Nazif Öztürk Sümbüliye Tarikatı ve Kocamustafapaşa Külliyesi Çağrı Yayınları-İstanbul 34400 Sultanahmet-İstanbul sayfa 235, 236, 237, 238
(**) 1923 meclisine belge imzalattırılmaksızın Kadirbeyoğlu Zeki Bey gibi dahil olan asker kökenli subaylar da vardır. Bilahare gelişen hadiselerde bunların çok önemli bir bölümü Mustafa Kemal’e muhalif kanatta yer almış birçoğu idamla yargılanmış, bunlardan biri olan Dadaş Rüştü Paşa ise Cumhuriyet tarihinin idam edilen tek generali olmuştur. BU VESİKALAR IŞIĞINDA SONUÇ
Sevan Nişanyan’ın nesnel yöntemlerle tahlil edip sonunda “YANLIŞ CUMHURİYET” dediği 85 yıllık Cumhuriyete bir başka sıfat takmak gerekirse “YAPAY”sıfatı pek de garip kaçmaz.
Bu yetmezse “DÜZMECE” dahi denebilir.
İngiliz sömürgeciliğini Hindistan’da hem uygulayan ham de felsefesini yapan George Orwell
“Diktatörlük. bir devrimi korumak için kurulmaz; bir diktatörlük kurmak için devrim yapılır” demişti
Orwell gibi mücadele yaparak felsefe geliştiren bizim de Prof.Dr.Mete Tuncay’ımız var.
Taha Akyol O’nun bu özelliğini tanıtırken:
Tunçay'a sadece "tarihçi" demek, eksiktir. Bilim felsefesi alanında Karl Popper'i, siyaset biliminde Martin Lipset'i, kültür tarihçiliğinde Peter Burke'ü bize tanıtan odur. Felsefi ve siyasi düşünceler tarihine ilişkin çevirileri kültürümüze büyük katkıdır.
Merhum Tarık Zafer Tunaya "hocaların hocası" idi. Atatürk devrimlerine Osmanlı bağlantısı ile "tarihsel devamlılık" açısından ilk bakan ve bu yönde akademik bir çığır açan oydu. Mete Tunçay da tarih yazıcılığımıza felsefe ve siyaset bilimi perspektiflerini getirdi, bu yönde bir çığır açtı muhakkak.
Bu geniş ufku ve metodik kafası sayesinde bütün fikir akımlarını eleştiri süzgecinden geçirdi, herkesle tartıştı (../..)(*)
Mete Tuncay’in vasfettiği Türkiye’de Tek Parti Yönetiminin kurulması gerçekte Ebediyete kadar sürecek Şeflik, Ulusal Şeflik yaftası altında şahıs tahakkümlerinin birer kılıfı olmuştur. Bu kılıflar, Diktatörlük kurmak için yapılan devrim türünün örneğidir.

Dünya tarihi göstermiştir ki her diktatör, kendine kulluk edecek militan ruhları bir çırpıda buluverir. Bunun sonucu da şuursuzca ortalığı dökülen dikta şakşakçılarıdır. Bu gibilerin önemli bir bölümü sistemden beslenir.
Günümüzün Ergenekoncuları dahil “Cumhuriyet” denince kimi münevverlerimiz koro halinde neşideciliğe başlıyor.
Ama bilmiyor, anlamıyorlar ki; önemli olan cumhurun , cumhuriyet için yanıp tutuşmasıdır.
Birkaç gün sonra Cumhuriyet Bayramı var. Bakın bakalım ülkenin köyünde kentinde mahallesinde böyle bir hâl görecek misiniz?

M. Çetin BAYDAR
cetinbaydar@gmail.com


19.06.2008
Kur’an’da “Mel’e (Kanaat Önderler)i” Kavramı


Kur'an'da " Mel'e (Kanaat Önderler)i" Kavramı ve Günümüze İzdüşümleri
Tarihin her döneminde toplumlar, "Mel'e"lerin, yâni, Kanaat önderlerinin gösterdiği istikâmette yürümüştür.
İslâmî bir toplumda; peygamberlerin vârisleri durumunda olan ûlema ve muttaki yöneticiler de müsbet anlamda Meledir.
Günümüzde demokrasi ile idare edilen ülkelerde parti liderleri ve yöneticileri mele durumundadır. Partiler, devlet çatısı altına toplanmış gücü kullanmak için birbirleri ile mücadele ederler.
Kuran'ı referans kabul eden devletlerde devlet çatısı altındaki gücün kullanımı farklıdır.
Bu konuda bir otorite olan Farâbi'ye göre iki türlü devlet vardır: Birincisi: vahye dayanan erdem esaslı devlet; İkincisi: hevâ ve hevesin şekillendirdiği câhiliye devleti..
Vahye dayanan erdem esaslı devlette tek örnek, tek uygulama söz konusuyken, hevâ ve hevesin şekillendirdiği cahiliye devletlerinde sayısız örnek ve uygulama görülür.
Kuran'ı referans kabul etmeyen ancak halkının önemli bir bölümü Müslüman olan devletlerde Şer'i Şerif'e uygun partilerin kurulmasına, bu yolla siyasi yarışa katılmalarına izin verilmez. Ancak, sistemin değerlerine neşideler dizme yöntemiyle partileşerek devlet gücünü tasarruf mümkündür. Bu tutumun bir takiyye olduğu sistemin Meleleri tarafından her fırsatta haykırılır.İlk fırsatta da bu tür partilerin defterleri dürülür.
Kur'anda Mel'e (Kanaat önderi-akildaneler) bahsi geçen 30 ayetden bir bölümünü olsun artık hatırlatabiliriz:
A'râf Sûresi 75 - Kavminin büyüklük taslayan ileri gelenleri,(Meleleri) küçük görülüp ezilen inanmışlara, "Siz, Salih'in, Rabbi tarafından gönderilmiş bir peygamber olduğunu (sahiden) biliyor musunuz?" dediler. Onlar da, "Biz şüphesiz onunla gönderilene inananlarız" dediler.
A'râf Sûresi 76 - Büyüklük taslayanlar,(Meleler)"Şüphesiz biz sizin inandığınız şeyi inkar edenleriz." dediler.
A'râf Sûresi 88 - Şuayb'ın kavminden büyüklük taslayan ileri gelenler ,(Meleler) dediler ki: "Ey Şuayb! Andolsun, ya kesinlikle bizim dinimize dönersiniz ya da mutlaka seni ve seninle birlikte inananları memleketimizden çıkarırız." Şuayb, "İstemesek de mi?" dedi. Hûd Sûresi 27 - Kavminin inkâr eden ileri gelenleri, (Meleler ) "Biz, senin ancak bizim gibi bir insan olduğunu görüyoruz. İlk bakışta sana uyanların da ancak en aşağılıklarımızdan ibaret olduğunu görüyoruz. Sizin bize karşı herhangi bir üstünlüğünüzü de görmüyoruz. Aksine sizin yalancı kimseler olduğunuzu sanıyoruz" dediler.
Hûd Sûresi 38 - (Nûh) gemiyi yapıyordu. Kavminden ileri gelenler (Meleler) her ne zaman yanına uğrasalar, onunla alay ediyorlardı. Dedi ki: "Bizimle alay ediyorsanız, sizin bizimle alay ettiğiniz gibi biz de sizinle alay edeceğiz."
Mü'minûn Sûresi
33 - O peygamberin kavminden, Allah'ı inkar eden, ahireti yalanlayan ve bizim dünya hayatında kendilerine bol bol nimet verdiğimiz ileri gelenler (Meleler)şöyle dediler: "O da ancak sizin gibi bir insandır. Sizin yediğiniz şeylerden yiyor, içtiğiniz şeylerden içiyor.",
Mü'minûn Sûresi 45,46 - Sonra Mûsâ ve kardeşi Hârûn'u mucizelerimizle ve apaçık bir delille Firavun ve ileri gelenlerine (Melelere)peygamber olarak gönderdik de (onlar) büyüklük tasladılar ve kendilerini büyük görüp böbürlenen bir topluluk oldular. Neml Sûresi 38 - Süleyman, "Ey ileri gelenler! (Meleler)Onlar bana teslim olmadan önce hanginiz bana onun (kraliçenin) tahtını getirebilir?"
Sebe' Sûresi 34 - Biz hangi memlekete bir uyarıcı göndermişsek oranın şımarık zenginleri(Meleve mutrafinleri), "Biz, sizinle gönderileni inkar ediyoruz" demişlerdir. Zuhruf Sûresi 46 - Andolsun, biz Mûsâ'yı mucizelerimizle Firavun'a ve ileri gelen adamlarına (Melelere) göndermiştik de o, "Şüphesiz ben âlemlerin Rabbinin elçisiyim" demişti. SONUÇ
Ataizm, laiklik perdesi altında dinsizlik, dindar görünerek dindarları iğfal eden münafıklık, günümüz Melelerinin siyasi san'atı haline gelmiştir.
Bu kabil toplum öncülerinin (Melelerin)içinde, bir tek yoksul insan bulunmaz, hepsi korumaya çalıştıkları sistemden beslenirler, daha doğrusu bu beslenme devam etsin diye sistemi korurlar.

M. Çetin BAYDAR
cetinbaydar@gmail.com


26.08.2008
Heykellere Söylenen Yalanlara Dair


Kültürel geçmişimizde Heykel yok.
Dolayısıyla ahalinin heykel dikme diye bir derdi de bulunmuyor.
Bizde Heykelcilik sistemin nimetlerinden beslenenlerin nerdeyse virdi ve de zikri halindedir. Heykellerin tarihle tetabuku aranmaz. Hatta temsil ettikleri zata (Ki bizde heykellerin yüzde 99'u M.Kemal'e aittir) benzemez. Mesala Mithatpaşadaki heykelle, az ilerisindeki zafer heykeli aynı kişinin midir, ancak karine yoluyla belirlersiniz. Değerli Ahmet Fidan'ın dediği gibi Nevşehir vilayet binası önündeki heykelin altında duran at mıdır başka bir şey midir şaşırırsınız. Bizde heykeller emir komuta zinciri ile dikildiğinden Heykel yontanlara da Tarih önünde yalan söyletmek kolaylaşır.
Erzurum Havuzbaşındaki heykelde Mustafa Kemal başında moderin general şapkası, elinde tutuğu Sevn paçavrası ile resmedilir. Heykelin kaidesinde ise Erzurum kongresi zevatının kabartmaları yer alır.Birinci tasvir düzmece ikinci tesbit hakikattir.
Mustafa Kemal'in Erzurum Kongresinde pek çok fotoğrafları var.
Bir tanesinde dahi, havuzbaşı heykelindeki şapkası yok. Erzurum Atatürk anıtını kim yapmıştı ve neden tarihi böyle tahrif ederekinsanlarımızı aptal yerine koyarak böyle bir komposizyon düşünmüş ve şehrin yetkilileri de neden böyle yalan yanlış bir anıtı Erzurum'a reva görmüşler? Anıtın altındaki rölyef doğru Kongre olayını anlatıyor.. Mustafa Kemal Paşa askeri üniformasını çıkarmış, padişah kordonunu atmış sivil bir delege sıfatıyla başkan seçilmiş ve kongre başkanlığına getirilmiş. Buna mukabil üst taraftaki heykel olaya çok yabancı duruyor. Heykeltraş ya tarih bilgisinden yoksunYa da Erzurumluları tarih bilgisinden yoksun her şeyi yutan fertler olarak düşünmüş olmalı. Yetkililerde" bir heykel dikelimde ne olursa olsun" diyerek böyle uyduruk bir komposizyonu icat etmiş. Peki Mustafa Kemal Atatürk Sevr antlaşmasını yırtarken hangi kıyafetteydi.. Başında kalpak mı vardı yoksa bugünkü resmi tören kıyafetinin parçası olan şapka mı? Mustafa Kemal Atatürk'ün Büyük taarruzda, Dumlupınarda ki kıyafetleri böyle mi idi yoksa kalpaklı mı idi?
Bir gün yolunuz Erzurum'a düşerse söz konusu düzmece heykele bakıp sizler de hiç şüphe duyumuyorum ki Erzurumlulara reva görülün "Adam yerine konmama" anlayışına isyan edeceksiniz.

M. Çetin BAYDAR
cetinbaydar@gmail.com


18.11.2008
İran Şahı İçin Binbirgece Masalları


1.İRAN ŞAHI İÇİN BİNBİRGECE MASALLARI

Orgeneral anlatır:

Atatürk beni çağırıp :
«— Bu gece Beylerbeyi Sarayında Şehinşah'a hususi bir ziyafet veriyoruz hariçten kimse bulunmayacaktır, kendileri mihmandarlardan yalnız senden başka kimse­nin bulunmasını istemiyorlar O da yalnız bir nedimini ge­tirecektir, Ali Sait Paşaya haber gönderdim Şehinşahın bütün maiyeti ile mihmandarlara ve hariciye memurla­rına Park Otelde bir yemek verecektir sen oraya gitme bizimle gel ve kimseye de birşey söyleme..»
Buyurdular. Gece motorla Dolmabahçe Sarayından Beylerbeyi Sarayına geçtik, Başbakan ile Meclis Reisi de vardı. Sarayın kapısında gayet güzel ve ağır giyinmiş on-kadar kadın bizi karşılıyordu ki bunlar o zaman İstan­bul un saz şarkı ve dans artistleri idi başlarında da SUADİYE DE plajda gördüğümüz C. hanım bulunuyordu. Hepsi diz çökerek hükümdarları selâmladılar ve Şah a takdim • olundular. O da gülerek iltifatlarda bulundu.
Saray içinde güzel bir mermer havuz vardır. Sular şıkırdıyor. gerilerde bir orkestra ve mükemmel bir büfe... Saray kısaca gezildi, üst kat tamir ediliyor ve Şehişah' ın geceyi orada geçirmeleri ihtimaline karşı fevkalâde yatak odaları hazırlanmış bulunuyordu. Havuzun başına bir masa ve koltuklar o şekilde konulmuşlardı ki büfe ve orkestra burayı göremiyordu. Şah a ikramlarda bu­lunuldu, kendisi bir kadeh şarap alarak önüne koydu bu sırada artistler güzel şarkılar okumaya ve gösteriler yap­ınaya koyuldular. Şah meclisin sıcaklığını bozmamak için arada bir yudum alıyordu Numaralar gittikçe açılıyor ve serbestleşiyor, Şah bunları gülümseyerek seyrediyor fa kat ciddiyetini hiçbir şekilde bozmuyor. îki genç kız havuza atladılar sularla oynamaya ve dans etmeye başladılar. Bu sırada «Ş» adındaki çıplak genç artist Şahın önüne yaklaştı elleri önünde başı eğik havuzun kenarında ve ayakta dikildi. Şehinşah kızın başını okşayarak,
«— Çok maharetlisiniz, genç ve güzelsiniz, Allah bağışlasın haydi kızım içeri girin de giyinin üşürsünüz...»
Şehinşah'ın o geceki durumu, ağırlığı, meclisin neşesini bozmaksızın hiçbir hafiflik göstermemesi dikkati çekiyordu. Gece yarısına doğru Dolmabahçe ye dönmeli arzusunda bulundular hep birlikte kalktık gene motora binerek saraya gittik. "Binbir gece" masallarını "bin ikinci" gece yapamadık vesselam...
Fahrettin Altay'ın Anıları s.465-466
2.FAHRETTİN ALTAY'A GÖRE İZMİR SÜİKASTİ DAVASINDA MAHKEME REİSİ ALİ ÇETİNKAYA'YA BİZZAT ATATÜRK TALİMAT VERİYORDU
Yine Orgenaralin tanıklığına başvuralım:
Mahkemenin son günlerinde idi, bir gün öğleden sonra Kordonboyundaki Atatürk'ün evinin önünden geçiyordum. Bu saatlarda istirahatte olduklarını tahmin ederek maiyetleri ile görüşmek üzere eve girdim.Kapının ilerisinde soldaki bir odanın kapısı açıktı. Ortada bir masanın ba­şında kendileri ile Başvekil in oturduklarını görünce müsadesiz geldiğime sıkıldım ve selâm vererek geçmek istedim. O eli ile işaret ederek beni yanma çağırdı ve otur­mamı istedi, yüzlerinden kederli oldukları anlaşılıyordu.
Bana hitaben :
«— Ali bey bizim paşaları da asacak...»
Dedi.. Fikrimi sorar tarzda yüzüme baktı. Bu sözler bir sürpriz tesiri yaptı/ bir an durakladım, Başbakan başını eğ­miş yere bakıyor sanki bakışları ile bir tesir yapmış olmaktan çekiniyordu. Kendimi toparladım ve dedim ki :
«— Paşa hazretleri, siz herşeyi bizlerden iyi düşünür ve yaparsınız. Bu suali bendenize tevcih etmekle anlıyo­rum kî lütufkâr kararınızı vermişsiniz,..»
Bu yoldaki cevabımdan, lütufkâr karar tabirinden paşaların idamlarım istemiş olsaydınız bana sormazdınız demek istediğimi o yüksek zekâ derhal anlamıştı. Gülümseyerek:
«— İyi amma sonrasından emin olabilirmiyiz?»
Buyurdular, o vakit İnönü başını kaldırdı ve şu özetle cevap verdi :
«— Emin olabilirsiniz Paşa hazretleri, siz var oldukça Hükümetiniz daima kuvvetli olacaktır. Bütün millet size prestij ediyor bu nankörlüğe teşebbüs edenler mahdut birkaç sapıktan ibarettir, ceza da bu hudut dahilinde kalırsa adaletiniz bütün milleti bir kere daha size bağlayacaktır.
Atatürk de
— Pekâlâ bakalım Ali Bey'le bir daha görüşelim»
Diyerek ayağa kalktı, ayrıldık...
Fahrettin Altay'ın Anıları s.421

3.ATATÜRK'ÜN CENAZE NAMAZI KILINMAYACAKSA BENİ BU VAZİFEDEN AFFEDİN
Laik hükümet dini olaylardan çekinerek cenaze namazı istemiyormuş. Onlara dedim ki:
"-Bir şey olacağını sanmam. Mutlaka namazın kılınması şarttır. Bu gelenek olmuş dini bir vecibedir. Namaz kılınmazsa bu millet elli sene, yüz sene sonra mezardan çıkarır namazını kılar. Onun için namaz kılınmayacaksa beni vazifemden affetmenizi rica ederim."
Fahrettin Altay'ın Anıları s.502

M. Çetin BAYDAR
cetinbaydar@gmail.com


27.01.2009
Mustafa Nazım


İslam Milletlerine Rüyaları İle Parlak Gelecekler Vaad Eden Erzurumlu
Mollla Davutzade Mustafa Nazım tarafından yazılan ve 1915'te yayınlanan "Rüyada Terakki ve Medeniyet-i İslamiyeyi Ru'yet" günümüz Türkçesiyle " Terakki eden İslam medeniyeti rüyaları görmek" kitabı oldukça uzak geleceği tasvir eden eserlerden. Erzurumlu Molla Mustafa Nazım, zamanımızdan yaklaşık 300 sene sonrasını tasvir ediyor. Bu tasvirde durumumuz mükemmel, Avrupa 'nın durumu ise vahimdir.
İslam Ülkeleri gelişmiş, Avrupa ise zaruret ve sefalet içine düşmüştür.
Mustafa Nazım İstanbul'u gezer: Boğaziçi bildiğimiz gibi değildir. Her iki yakaya da rıhtımlar yapılmıştır. Fabrika bacaları adaların her yanından fışkırmaktadır. Salacak iskelesine doğru giden arabasından başını kaldıran Mustafa Nazım'ın gördüğü muhteşem köprü gözlerini kamaştırır. Çünkü ömründe böyle azametli, bu derece ustaca inşa olunmuş bir eser görmemiştir. Boğazın üstende bir gerdanlık gibi duran köprü üç katlıdır. Üskatında insanlar gelip gitmekte, orta ve alt katında trenler.
Otomobiller seyrü sefer eylemektedir. Asya boğaz köprüsü ile Avrupa'ya bağlanmıştır.
Mustafa Nazım, istanbul'un geleceğini anlatan kitabında henüz 1915'lerde olmamıza rağmen birçok teknolojik gelişmenin de müjdesini verir: Camdan duvarlı büyük oteller, uyku makinaları, duvara gömülen yataklar, şişirme yastıklar, seyyar dükkanlar, on katlı ve 75 metre yükseklikte binalar, sesli duvar gazeteleri, her ferdin 100 puan üzerinden yapılmış değerlendirme sonucu aldığı rütbe, elbise gibi giyilen kanatlı uçma makinası, hava ve su gücüyle işleyen masrafsız motorlar, üç boyutlu canlı fotoğraf, reklam metinlerini geceleyin semaya yazan mekanizmalar, basit ameliyatlarla ruhi hastalıkları iyileştiran tabipler, bütün istanbulu gözleyen mercekli makınalar ilh..
20.asır başlarında gelecek rüyaları gören sadece hemşerimiz Mustafa Nazım değildir.
Yahya Kemal'den Yakup Kadri'ye; Aka Gündüz'den , "Müslümanların gaye-i Hayaliyesi" adıyla eser veren Teşkilat-ı Mahsusa'cı Hasan Ruşeni'ye kadar gelecek hayalcisi haylice şahsiyet vardır.
Tüm bu olağanüstü güzellikte gelecek tasarlayan rüyaların, romanların veya piyeslerin ortak özelliği, umudun azaldığı yıllarda yazılmış olmalarıdır.
Geleceğin hayaline dalmak, biraz da bugünden umudun yitirildiği an başlıyor galiba..

M. Çetin BAYDAR
cetinbaydar@gmail.com


27.01.2009
İstiklal Harbinde Orduya Tayyareler Alıp Hediye Eden Erzurumlu


TÜCCAR: Nafız Kotan (1885-1946)
Nafiz Bey 1885 yılında Erzurum'da doğdu. Babası Hacı Ahmet Bey, annesi Esma Hanımdı. 1903 yılında Makbule Hanım ile evlendi, beş çocukları oldu. 1913'te ailesiyle İstanbul'a yerleşti. 1915 ten itibaren Ankara'nın imarında önemli katkıları oldu. Atatürk'ü her zaman destekledi, ona inandı ve yakın dostu oldu.
Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Ordusunun elinde 9 uçak vardı. Bunların 2 tanesine Yunanlılardan el konulmuştu. Kurtuluş savaşının devam ettiği dönemde ise halkın, malının bir bölümünü seve seve Orduya verdiği "Teklif-i Milliye " uygulamasının dışında, varlıklı yurttaşlarımızın da Orduya bağışları oluyordu.
Bu yokluklar döneminde Nafiz Beyin Ordumuza bağış yaparak iki ve ayrıca bizzat satın alarak dört uçak armağanı bunların ilki ve en büyüğüdür.(l) (2)
Nafiz Bey Kurtuluş Savaşı sırasında iki uçak satın alınması için gerekli bağışı yapmıştır. 2. Tayyare Bölüğünde görevlendirilen"BREGUET XIV B" modeli bu uçaklar 21 Mayıs 1922 tarihinde Akşehir Cephe Komutanlığına gönderildi. Uçaklar "Erzurumlu Nafiz" ve "174. Alay" isimleri ile adlandırılmışlardı. (3)
Ayrıca, kendi imkânları ile İtalya'dan dört adet daha uçak satın alarak, bunları da Ordumuza teslim etti. Bu uçaklar İtalyan tasarımcı Celestino Rosateîli tarafından tasarlanmış, FÎAT tarafından üretilmiş, 1918 yılından itibaren hizmete girmiş olan iki kişilik keşif uçaklarıydı.(FÎAT R.2). Yokluktan ordumuz uçakları bombardıman için dahi kullanmıştır. FÎAT fabrikaları bu uçaklardan toplam 129 adet üretmiştir. (4)
Ordu bu uçaktan Nafîz-1, Nafiz'2, Nafîz-3, Nafiz-4 olarak adlandırmıştır. Yapılan gizli toplantılar sonucunda Atatürk ile Nafiz kotan bu uçakların İstanbul ve İnebolu üzerinden gizlice uçurularak Anadolu'ya getirilmesine karar verdiler. Ancak o dönemin şartlarında uçaklar uzun mesafe uçamadıkları için. Bolu civarında bir ara alan yapılması ihtiyacı doğmuştu. Bu iş için Üsteğmen Sıtkı(Tanman) ile makinist Ferit Beyler görevlendirildi. (4)
Bu iki gizli görevli, Bolu'da görevlerim icra ettikten sonra ilk uçak yola çıktı. Bir İtalyan pilot tarafından gizlice İstanbul'dan havalanan uçak İnebolu özerinden Bolu'ya getirildi.
Uçak iniş sırasında Bolu'da arızalandı. Yokluklar ve imkânsızlıklar içerisinde ve düşman hatları gerisinde bu uçak için fazla bir şey yapılamadı, ikinci uçak elverişsiz hava şartları dolayısı ile 10 gön gecikme ile Bolu'ya vardı. Bu uçağında deneme uçuşu sonunda, iniş takımı ve pervanesi hasar gördü. (4)
Diğer iki uçağı daha güvenli bir yere sevk edilmesine karar verildi ve kara yolu ile Polatlıya nakledilen uçaklar için yedek parça siparişi verildi.
Parçaların gelmesinden sonra makinist Ferit uçakları tamir etti ve orduya teslim etti. Bu iki uçak 1921 yılının Haziran ayında Birinci Tayyare bölüğünde tekrar hizmete başladılar. Her iki uçak da Sakarya Meydan Muharebesinde görev almış, biri Sakarya savaşı sırasında 18 Ağustos 1921 yanarak düşmüş ve mürettebatı şehit olmuştur. Diğeri ise istiklal Savaşının devamı sırasında kaybedilmiştir^)
Bu bağışlar ile ilgili olarak Atatürk, ismet inönü,T.B.M.Meclisi Başkanları tarafindan Nafiz Beye gönderilmiş olan telgraflar aşağıdadır: (5)
7. "Mahreci Ankara Numarası:
5406 Kelime : 20
inebolu 'da Erzurumlu 'Nafiz Beyefendi 'yeHammiyrt-i vataniyeniz şayanı şükrandır. Telgrafınız yarın Meclis'te alenen okunacaktır efendim. 11.12.1921Büyük Millet Meclisi Reisi Mustafa Kemal"
2. "Mahreci: B.M.Mecîisi Alındığı Mah. Ankara Numarası : 821 2/2/1922 Kelime : 80 Saat: 4.20inebolu 'da Hacı Ahmedzade Nafiz Bey 'eOrduya hediye buyurulan tayyarelerden dolayı Büyük Millet Meclisi namına beyan-ı teşekkür ederim Efendim. 2/2/1922Büyük Millet Meclisi Reis Hasan Fehmi "
3. "B.M.M. Riyaseti Ankara Baş Kitabet Kalemi î 2/5/1922 270/557Tüccardan Erzurumlu Nafiz Bey 'eOrdu'yu Milli 'ye bu kere de bir ikinci tayyare ihdası suretiyle ibraz buyurulan hamiyetten Meclis heyet-i umumiyesi haberdar edilmiştir.
Beyanı teşekkür olunur Efendim.Büyük Millet Meclisi Sanisi Adnan "
4 "Mahreci: Garp Cephesi Alındığı Tarih 19 Mayıs 1922 Numarası : 871 Saat 10.5 Kelime : 40
Ankara 'da Erzurumlu Nafiz Beyefendi ye
Orduya ihda buyurulan ve nam-ı alilerine izafe edilen tayyare 13/5/1921 ve Aksu'da bulunan düşman üzerine bombalar atmıştır. Ahiren Aksu'da bulunan muhbirimizden alınan malumattan tayyaremiz, biri nakliye kollarına tesadüfünde yirmi mekkari hayvanı telefe ve mecruh olmuş ve diğer bir bomba da Seyid Alaşehir köyünde düşman piyade bölüğü üzerine düştüğü bildirilmiştir.
Pek kıymettar bir hediyyeniz olan tayyare île ilk vazifeyi Kemal-i muvaffakiyetle ifa edenler tayyareci Vahid ve Basri efendiler oldugunu cevaben ihtiramatıma terdifen arz ederim Efendim. 18 Mayıs 1922Garp Cephesi Komutanı ismet "
5. "Mahreci : Garp Cephesi Kelime : 17
Ankara 'da Tüccar-ı Mutebereden Erzurumlu Nafiz Beyefendi 'yeBilmukabele arz-ı tebrikat ederve istihlas-ı vatan yolundaki mücahedemizehidamat-ıbergüzidelerinden dolayı teşekküratımı tekrar eylerim. 17 Haziran J 92 2
Garp Cehesi Kumandanı ismet"
6. "Mahreci: Garp Cephesi Numarası : 6 Kelime : 40
inebolu 'da Tüccar Erzurumlu Nafiz Beyefendi 'yeOrduya ihya buyuruları tayyare bugün Eskişehir'e vasıl olmuştur, inşallahese-ri himmetiniz büyük muzafferiyetlerin kazanümasma...
Bilhassa takdimi tebrikat ve teşekkürat ederim Efendim. l Temmuz 1922.Garp Cehesi Kumandanı ismet"18.01.2006/kk

Ailesi Dışındaki Kaynaklar:
(1) Yıllar Boyu yakın Tarih Dergisi, Cilt; I, Sayı: 5, Ağustos 1978(2) Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Cilt: Vin, Sayı: 24 Temmuz 1992(3) www.tawareci.com. Kurtuluş Savaşı uçakları, BREGÜET 14 B 2(4) www.tayyareci. com. Kurtuluş Savaşı uçakları, FÎAT R2(5) Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Cilt: Vm, Sayı: 24 Temmuz 1992
Kaynak: http://www.erzurumluyum.net/sozluk/default.asp

M. Çetin BAYDAR
cetinbaydar@gmail.com


27.01.2009
Erzurumlu Berber Naim , Yahut Naim Hoca


Dini Olduğu Kadar Dünya Hayatına da Neşe ve Coşku İle Bakan Bir Üslup: Erzurumlu Berber Naim , Yahut Naim Hoca İnsanlar da kitaplar gibi okunması gereken varlıklardır.
Ama bizde ne kitaplar, ne de Şeyh Galib'in :"Hoşça bak zâtına kim zübde-i âlemsin sen" dediği insanlar, doğru dürüst okunmaz.İnsanlar her saati ibret dolu bir ömrü tamamlayıp hayat defterini kapar giderler de arkadan bu defterin kapağını kaldıran ya bulunur, ya bulunmaz.
"Ölülerinizi hayırla anın" emri de "hayattan mâna çıkarma" prensibi yerine yaratılış esrarına olan körlükler sebebiyle, çoğu zaman "ölü ardı dalkavukluklara" dönüştürülür.
Oysa, ölülerin anılışındaki hayırlı tutum, hayattan ve ölümden gereken dersleri çıkarmak olmalıdır.Evet! Ömrünü ulusal medya yıldızı olarak tamamlayan Naim Hoca, hayat defterini doldurarak aramızdan ayrıldı.Ama onun hayat sahnesinde doldurduğu yer ve oynadığı rol bu toplumun bir parçasıdır ve toplum yaşamasını sürdürmektedir.
NAİM HOCA KARAKTERİ NASIL DOĞDU?
Naim Hoca'nın Camii imamlığından önceki mesleği berberlikti.
Kitlelerin, Berber Naim'den bir 'Naim Hoca karakteri' çıkarması, camii kürsülerinde onu keşfedişleri ile başladı.Modern hayatla, geleneksel dini hayat arasında bocalayan kuşaklar özellikle mektepliler, değişik söylemi, vaaz kürsüsüne getirdiği meddah tavrı ile Naim Hoca'dan hoşlandılar.
Naim hoca vaazlarının özel cemaat oluşturduğu dönem, Erzurum'da sinema seyri tutkusunun dorukta olduğu yıllardı. Ramazan ayı öğle sonralarının "Oruç sıkmış gençleri", top atılıncaya kadar zamanlarını ya 15 30 matinesine bilet alarak sinemalarda geçiriliyor ya da Naim Hoca'nın Zeynal, yahut, Caferiye veya Şeyhler camiindeki nekreliklerle dolu dini öğütlerini dinleyerek ve zaman zaman kahkahalar atarak değerlendiriyordu.
Ekserisi Müslümanlığını ramazandan ramazana hatırlayan zümrelerden oluşan bu insanlar, giderek Naim Hoca tiryakisi oldular.
Frenklerin Homo Ludens dedikleri "Oynayan İnsan" Berber Naim'in şahsında camii kürsüsünde zuhur etmişti. Dindar olmakla birlikte hayattan da zevk almak isteyen bu insanlar yalnız camiide değil hayatın içinde de Naim Hocayı istihdam edecek kalabalığa eriştiler. Dolayısıyla bu oluşum camii ile sınırlı kalmadı. Stadyumlar, cirit meydanları, miting alanları artık Naim Hoca'nındı.
İslâmî eğitimden geçmiş yüzlerce hocanın yaşadığı muhafazakâr Erzurum'da, berikiler dururken yığınlar üzerinde Naim Hoca misyonunun prim yapmasının bir açıklaması olmalıydı.
Asıl mesleği olan berberlikten hocalığa geçiş mi, bu performansı hocamıza sağlamıştı?
Berber dükkanlarının söz ve fikir ustalığının merkezleri olduğunu bilmeyenimiz yoktur.
Şiir, hikmetli söz ve kıssanın envai türlüsü oradadırBerber Naim hocalık icâzeti almadan, bir yanda makasını şıkırdatıyor, öbür yanda divan şiirinin sehl-i mümteni hükmüne girecek beyitlerini, ezberden şiir sever müşterisine fısıldıyordu. Klasik mollaların dağarcığındaki dini kıssalar da berber Naim'e, hiç şüphesiz, ilk kez bir halk hikâyecisinin üslûbuyla ulaşmış, bu üslüp, hocalık eğitimi ile birleşim on da bir kimlikkarakteri haline gelmişti..
Gariptir Naim Hoca'nın bu meddahvari vaaz üslubuna en etkin tepki 1970'li yıllarda bir Korgenaral'den geldi.
Erzurum'daki 9. Kolordu Komutanı Selahattin Canbazoğlu, bir bayram vaazında onu dinledikten sonra "Kim bu ....?" diyerek il müftüsünü istizaha çekmiş, bundan böyle vaaz verdirmemesini müftüye telkin etmişti.Bu olay, Naim Hoca-Devlet ilişkilerinde bir dönüm noktasıdır .
Ancak onun bu tür ilişkilerde pek de yeni olmadığını düşündüren başka hikayeler de anlatılıyordu.
O renkli üslûbuyla Bizzat ondan dinlemiştim: "27 Mayıs'ın sonrasında beni Demokrat Partiye yakın diyerek göz altına aldılar. Müslüman: ne yemek var, ne tanıdık var, ne cıgara! Nezarette bekleyip duriram! Bu arada bir bahtım, bizim mehellede oturan bir poles. Oni da nereden taniram: birkaç gün önce bir kundak uşağı ölmüş, adam garip, yardım ettim götürdük sabiyi defnettik.
Baktım o.. Ola ne ey! Etrafındakileri savdıktan sonra geldi. Hocam bir ehtiyacın var mı? Vay gurban olim, seni Allah gönderdi. Al bu parayı bene birkaç paket cıgara al, bir de şu adama bir telefon et, senin edeceğin hizmet bu! Poles cıgarayı getirdi, telefon ettiğini de söyledi. Bir zaman geçmemişti ki beni nezaretten çıkarıp goyverdiler. Sora öğrendim ki benim yüzümden vali de eyi bir azar işitmiş"
DP'lilerin Sivas'larda, Balmumcularda toplandığı bir ortamda bir emirle Naim Hoca'yı bıraktıran ve valiyi azarlayan otoritenin kim olduğunu ısrarla öğrenmek istedimse de rahmetli bu soruma tatminkâr bir cevap vermedi.Naim Hoca'nın DP'liliği daha sonraki yıllarda AP'liliğe ardından da DYP'liliğe dönüşecekti.
Onu ulusal Medya'nın tanıması, Nuri Hoca'nın (Yılmaz) DYP döneminde Diyanet işleri Başkanlığı'na atanması ile başladı. O yıllarda yıldızı parlayan Tansu Çiller, Erzurumlu Ekrem Ceyhun üzerinden dindar kitlelerle iletişim kurmak istiyor, Ekrem Ceyhun, Nuri Yılmaz'ı, Nuri Yılmaz da Muhterem Naim Hoca'yı bu bağlamda yanında gezdiriyordu.
Birçok fotoğraf karesinde ısrarla Naim Hoca, Nuri Yılmaz ve Ekrem Ceyhun ve Tansu Çiller'in birlikte gözükmeleri işte bu dönemdedir.
Daha sonra Ekrem Ceyhun'la Tansu Çiller'in yolları ayrılınca, Naim Hoca kadim dostu Sayın Nuri Yılmaz'la birlikte yüzünü Cihet-i Askeriye'ye çevirdi.
Naim Hoca'nın, görkemli otellerin içkili sofraların da Kemalist şiirler inşad etmesi, Magazin Medyasından büyük övgüler alarak birden bire ülkenin en medyatik dini adamlarından biri haline gelmesi, işte bu son durakta oldu.
28 Şubat süreci, militarizmin Türkiye siyasetine ağırlığını koyduğu bir dönem olarak özellikle dini hayatı 1930'lu yılların ideolojik çerçevesine döndürmeye çalışırken, Sayın Nuri Yılmaz ve Naim Hoca bu söylemi halka telkin de, verilen her türlü görevi kabul etmiş göründüler, belki de gerçekten inanarak kabul ettiler.
Naim Hoca ömrünü, bu son misyonun doruk noktasındayken tamamladı.
Medya, ölümünü ve defnini haber yaparken, Naim Hoca'yı değil, bir yıldızını gömdüğünü çok iyi biliyordu. Bu törende hazır bulunmak üzere gelenlerin önemli bir bölümünün de Naim Hoca'nın parlayan yıldızından ışık kapmak isteyen aynı vadinin diğer medya yıldızları olduğunu söylemek fazla abartılı olmaz.
Naim Hoca , dine olduğu gibi dünya hayatına da neşe ve coşku ile bakan, bir üslüp denemesi olarak güzel bir başlangıçtı.
Ama o, siyasetin vadisine girince safiyetini kaybedip siyaset kurtlarının bir aksesuarı hâline getirildi.
Onu, zihnen hangi meşgalede olursa olsun, ehli kıble ve ibadette "sahib-i tertib" olarak gördüm.
Cenazesini tekbirlerle taşıyanlar da, ondaki bu istikametin farkında olanlardı.
Berber Naim Efendi'mize, Naim Hoca'ya Allah (c.c.) rahmet eylesin.