Kitabın Ortasından

M. Çetin BAYDAR
cetinbaydar@gmail.com


27.01.2009
İstiklal Harbinde Orduya Tayyareler Alıp Hediye Eden Erzurumlu


TÜCCAR: Nafız Kotan (1885-1946)
Nafiz Bey 1885 yılında Erzurum'da doğdu. Babası Hacı Ahmet Bey, annesi Esma Hanımdı. 1903 yılında Makbule Hanım ile evlendi, beş çocukları oldu. 1913'te ailesiyle İstanbul'a yerleşti. 1915 ten itibaren Ankara'nın imarında önemli katkıları oldu. Atatürk'ü her zaman destekledi, ona inandı ve yakın dostu oldu.
Birinci Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Ordusunun elinde 9 uçak vardı. Bunların 2 tanesine Yunanlılardan el konulmuştu. Kurtuluş savaşının devam ettiği dönemde ise halkın, malının bir bölümünü seve seve Orduya verdiği "Teklif-i Milliye " uygulamasının dışında, varlıklı yurttaşlarımızın da Orduya bağışları oluyordu.
Bu yokluklar döneminde Nafiz Beyin Ordumuza bağış yaparak iki ve ayrıca bizzat satın alarak dört uçak armağanı bunların ilki ve en büyüğüdür.(l) (2)
Nafiz Bey Kurtuluş Savaşı sırasında iki uçak satın alınması için gerekli bağışı yapmıştır. 2. Tayyare Bölüğünde görevlendirilen"BREGUET XIV B" modeli bu uçaklar 21 Mayıs 1922 tarihinde Akşehir Cephe Komutanlığına gönderildi. Uçaklar "Erzurumlu Nafiz" ve "174. Alay" isimleri ile adlandırılmışlardı. (3)
Ayrıca, kendi imkânları ile İtalya'dan dört adet daha uçak satın alarak, bunları da Ordumuza teslim etti. Bu uçaklar İtalyan tasarımcı Celestino Rosateîli tarafından tasarlanmış, FÎAT tarafından üretilmiş, 1918 yılından itibaren hizmete girmiş olan iki kişilik keşif uçaklarıydı.(FÎAT R.2). Yokluktan ordumuz uçakları bombardıman için dahi kullanmıştır. FÎAT fabrikaları bu uçaklardan toplam 129 adet üretmiştir. (4)
Ordu bu uçaktan Nafîz-1, Nafiz'2, Nafîz-3, Nafiz-4 olarak adlandırmıştır. Yapılan gizli toplantılar sonucunda Atatürk ile Nafiz kotan bu uçakların İstanbul ve İnebolu üzerinden gizlice uçurularak Anadolu'ya getirilmesine karar verdiler. Ancak o dönemin şartlarında uçaklar uzun mesafe uçamadıkları için. Bolu civarında bir ara alan yapılması ihtiyacı doğmuştu. Bu iş için Üsteğmen Sıtkı(Tanman) ile makinist Ferit Beyler görevlendirildi. (4)
Bu iki gizli görevli, Bolu'da görevlerim icra ettikten sonra ilk uçak yola çıktı. Bir İtalyan pilot tarafından gizlice İstanbul'dan havalanan uçak İnebolu özerinden Bolu'ya getirildi.
Uçak iniş sırasında Bolu'da arızalandı. Yokluklar ve imkânsızlıklar içerisinde ve düşman hatları gerisinde bu uçak için fazla bir şey yapılamadı, ikinci uçak elverişsiz hava şartları dolayısı ile 10 gön gecikme ile Bolu'ya vardı. Bu uçağında deneme uçuşu sonunda, iniş takımı ve pervanesi hasar gördü. (4)
Diğer iki uçağı daha güvenli bir yere sevk edilmesine karar verildi ve kara yolu ile Polatlıya nakledilen uçaklar için yedek parça siparişi verildi.
Parçaların gelmesinden sonra makinist Ferit uçakları tamir etti ve orduya teslim etti. Bu iki uçak 1921 yılının Haziran ayında Birinci Tayyare bölüğünde tekrar hizmete başladılar. Her iki uçak da Sakarya Meydan Muharebesinde görev almış, biri Sakarya savaşı sırasında 18 Ağustos 1921 yanarak düşmüş ve mürettebatı şehit olmuştur. Diğeri ise istiklal Savaşının devamı sırasında kaybedilmiştir^)
Bu bağışlar ile ilgili olarak Atatürk, ismet inönü,T.B.M.Meclisi Başkanları tarafindan Nafiz Beye gönderilmiş olan telgraflar aşağıdadır: (5)
7. "Mahreci Ankara Numarası:
5406 Kelime : 20
inebolu 'da Erzurumlu 'Nafiz Beyefendi 'yeHammiyrt-i vataniyeniz şayanı şükrandır. Telgrafınız yarın Meclis'te alenen okunacaktır efendim. 11.12.1921Büyük Millet Meclisi Reisi Mustafa Kemal"
2. "Mahreci: B.M.Mecîisi Alındığı Mah. Ankara Numarası : 821 2/2/1922 Kelime : 80 Saat: 4.20inebolu 'da Hacı Ahmedzade Nafiz Bey 'eOrduya hediye buyurulan tayyarelerden dolayı Büyük Millet Meclisi namına beyan-ı teşekkür ederim Efendim. 2/2/1922Büyük Millet Meclisi Reis Hasan Fehmi "
3. "B.M.M. Riyaseti Ankara Baş Kitabet Kalemi î 2/5/1922 270/557Tüccardan Erzurumlu Nafiz Bey 'eOrdu'yu Milli 'ye bu kere de bir ikinci tayyare ihdası suretiyle ibraz buyurulan hamiyetten Meclis heyet-i umumiyesi haberdar edilmiştir.
Beyanı teşekkür olunur Efendim.Büyük Millet Meclisi Sanisi Adnan "
4 "Mahreci: Garp Cephesi Alındığı Tarih 19 Mayıs 1922 Numarası : 871 Saat 10.5 Kelime : 40
Ankara 'da Erzurumlu Nafiz Beyefendi ye
Orduya ihda buyurulan ve nam-ı alilerine izafe edilen tayyare 13/5/1921 ve Aksu'da bulunan düşman üzerine bombalar atmıştır. Ahiren Aksu'da bulunan muhbirimizden alınan malumattan tayyaremiz, biri nakliye kollarına tesadüfünde yirmi mekkari hayvanı telefe ve mecruh olmuş ve diğer bir bomba da Seyid Alaşehir köyünde düşman piyade bölüğü üzerine düştüğü bildirilmiştir.
Pek kıymettar bir hediyyeniz olan tayyare île ilk vazifeyi Kemal-i muvaffakiyetle ifa edenler tayyareci Vahid ve Basri efendiler oldugunu cevaben ihtiramatıma terdifen arz ederim Efendim. 18 Mayıs 1922Garp Cephesi Komutanı ismet "
5. "Mahreci : Garp Cephesi Kelime : 17
Ankara 'da Tüccar-ı Mutebereden Erzurumlu Nafiz Beyefendi 'yeBilmukabele arz-ı tebrikat ederve istihlas-ı vatan yolundaki mücahedemizehidamat-ıbergüzidelerinden dolayı teşekküratımı tekrar eylerim. 17 Haziran J 92 2
Garp Cehesi Kumandanı ismet"
6. "Mahreci: Garp Cephesi Numarası : 6 Kelime : 40
inebolu 'da Tüccar Erzurumlu Nafiz Beyefendi 'yeOrduya ihya buyuruları tayyare bugün Eskişehir'e vasıl olmuştur, inşallahese-ri himmetiniz büyük muzafferiyetlerin kazanümasma...
Bilhassa takdimi tebrikat ve teşekkürat ederim Efendim. l Temmuz 1922.Garp Cehesi Kumandanı ismet"18.01.2006/kk

Ailesi Dışındaki Kaynaklar:
(1) Yıllar Boyu yakın Tarih Dergisi, Cilt; I, Sayı: 5, Ağustos 1978(2) Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Cilt: Vin, Sayı: 24 Temmuz 1992(3) www.tawareci.com. Kurtuluş Savaşı uçakları, BREGÜET 14 B 2(4) www.tayyareci. com. Kurtuluş Savaşı uçakları, FÎAT R2(5) Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Cilt: Vm, Sayı: 24 Temmuz 1992
Kaynak: http://www.erzurumluyum.net/sozluk/default.asp

M. Çetin BAYDAR
cetinbaydar@gmail.com


27.01.2009
Erzurumlu Berber Naim , Yahut Naim Hoca


Dini Olduğu Kadar Dünya Hayatına da Neşe ve Coşku İle Bakan Bir Üslup: Erzurumlu Berber Naim , Yahut Naim Hoca İnsanlar da kitaplar gibi okunması gereken varlıklardır.
Ama bizde ne kitaplar, ne de Şeyh Galib'in :"Hoşça bak zâtına kim zübde-i âlemsin sen" dediği insanlar, doğru dürüst okunmaz.İnsanlar her saati ibret dolu bir ömrü tamamlayıp hayat defterini kapar giderler de arkadan bu defterin kapağını kaldıran ya bulunur, ya bulunmaz.
"Ölülerinizi hayırla anın" emri de "hayattan mâna çıkarma" prensibi yerine yaratılış esrarına olan körlükler sebebiyle, çoğu zaman "ölü ardı dalkavukluklara" dönüştürülür.
Oysa, ölülerin anılışındaki hayırlı tutum, hayattan ve ölümden gereken dersleri çıkarmak olmalıdır.Evet! Ömrünü ulusal medya yıldızı olarak tamamlayan Naim Hoca, hayat defterini doldurarak aramızdan ayrıldı.Ama onun hayat sahnesinde doldurduğu yer ve oynadığı rol bu toplumun bir parçasıdır ve toplum yaşamasını sürdürmektedir.
NAİM HOCA KARAKTERİ NASIL DOĞDU?
Naim Hoca'nın Camii imamlığından önceki mesleği berberlikti.
Kitlelerin, Berber Naim'den bir 'Naim Hoca karakteri' çıkarması, camii kürsülerinde onu keşfedişleri ile başladı.Modern hayatla, geleneksel dini hayat arasında bocalayan kuşaklar özellikle mektepliler, değişik söylemi, vaaz kürsüsüne getirdiği meddah tavrı ile Naim Hoca'dan hoşlandılar.
Naim hoca vaazlarının özel cemaat oluşturduğu dönem, Erzurum'da sinema seyri tutkusunun dorukta olduğu yıllardı. Ramazan ayı öğle sonralarının "Oruç sıkmış gençleri", top atılıncaya kadar zamanlarını ya 15 30 matinesine bilet alarak sinemalarda geçiriliyor ya da Naim Hoca'nın Zeynal, yahut, Caferiye veya Şeyhler camiindeki nekreliklerle dolu dini öğütlerini dinleyerek ve zaman zaman kahkahalar atarak değerlendiriyordu.
Ekserisi Müslümanlığını ramazandan ramazana hatırlayan zümrelerden oluşan bu insanlar, giderek Naim Hoca tiryakisi oldular.
Frenklerin Homo Ludens dedikleri "Oynayan İnsan" Berber Naim'in şahsında camii kürsüsünde zuhur etmişti. Dindar olmakla birlikte hayattan da zevk almak isteyen bu insanlar yalnız camiide değil hayatın içinde de Naim Hocayı istihdam edecek kalabalığa eriştiler. Dolayısıyla bu oluşum camii ile sınırlı kalmadı. Stadyumlar, cirit meydanları, miting alanları artık Naim Hoca'nındı.
İslâmî eğitimden geçmiş yüzlerce hocanın yaşadığı muhafazakâr Erzurum'da, berikiler dururken yığınlar üzerinde Naim Hoca misyonunun prim yapmasının bir açıklaması olmalıydı.
Asıl mesleği olan berberlikten hocalığa geçiş mi, bu performansı hocamıza sağlamıştı?
Berber dükkanlarının söz ve fikir ustalığının merkezleri olduğunu bilmeyenimiz yoktur.
Şiir, hikmetli söz ve kıssanın envai türlüsü oradadırBerber Naim hocalık icâzeti almadan, bir yanda makasını şıkırdatıyor, öbür yanda divan şiirinin sehl-i mümteni hükmüne girecek beyitlerini, ezberden şiir sever müşterisine fısıldıyordu. Klasik mollaların dağarcığındaki dini kıssalar da berber Naim'e, hiç şüphesiz, ilk kez bir halk hikâyecisinin üslûbuyla ulaşmış, bu üslüp, hocalık eğitimi ile birleşim on da bir kimlikkarakteri haline gelmişti..
Gariptir Naim Hoca'nın bu meddahvari vaaz üslubuna en etkin tepki 1970'li yıllarda bir Korgenaral'den geldi.
Erzurum'daki 9. Kolordu Komutanı Selahattin Canbazoğlu, bir bayram vaazında onu dinledikten sonra "Kim bu ....?" diyerek il müftüsünü istizaha çekmiş, bundan böyle vaaz verdirmemesini müftüye telkin etmişti.Bu olay, Naim Hoca-Devlet ilişkilerinde bir dönüm noktasıdır .
Ancak onun bu tür ilişkilerde pek de yeni olmadığını düşündüren başka hikayeler de anlatılıyordu.
O renkli üslûbuyla Bizzat ondan dinlemiştim: "27 Mayıs'ın sonrasında beni Demokrat Partiye yakın diyerek göz altına aldılar. Müslüman: ne yemek var, ne tanıdık var, ne cıgara! Nezarette bekleyip duriram! Bu arada bir bahtım, bizim mehellede oturan bir poles. Oni da nereden taniram: birkaç gün önce bir kundak uşağı ölmüş, adam garip, yardım ettim götürdük sabiyi defnettik.
Baktım o.. Ola ne ey! Etrafındakileri savdıktan sonra geldi. Hocam bir ehtiyacın var mı? Vay gurban olim, seni Allah gönderdi. Al bu parayı bene birkaç paket cıgara al, bir de şu adama bir telefon et, senin edeceğin hizmet bu! Poles cıgarayı getirdi, telefon ettiğini de söyledi. Bir zaman geçmemişti ki beni nezaretten çıkarıp goyverdiler. Sora öğrendim ki benim yüzümden vali de eyi bir azar işitmiş"
DP'lilerin Sivas'larda, Balmumcularda toplandığı bir ortamda bir emirle Naim Hoca'yı bıraktıran ve valiyi azarlayan otoritenin kim olduğunu ısrarla öğrenmek istedimse de rahmetli bu soruma tatminkâr bir cevap vermedi.Naim Hoca'nın DP'liliği daha sonraki yıllarda AP'liliğe ardından da DYP'liliğe dönüşecekti.
Onu ulusal Medya'nın tanıması, Nuri Hoca'nın (Yılmaz) DYP döneminde Diyanet işleri Başkanlığı'na atanması ile başladı. O yıllarda yıldızı parlayan Tansu Çiller, Erzurumlu Ekrem Ceyhun üzerinden dindar kitlelerle iletişim kurmak istiyor, Ekrem Ceyhun, Nuri Yılmaz'ı, Nuri Yılmaz da Muhterem Naim Hoca'yı bu bağlamda yanında gezdiriyordu.
Birçok fotoğraf karesinde ısrarla Naim Hoca, Nuri Yılmaz ve Ekrem Ceyhun ve Tansu Çiller'in birlikte gözükmeleri işte bu dönemdedir.
Daha sonra Ekrem Ceyhun'la Tansu Çiller'in yolları ayrılınca, Naim Hoca kadim dostu Sayın Nuri Yılmaz'la birlikte yüzünü Cihet-i Askeriye'ye çevirdi.
Naim Hoca'nın, görkemli otellerin içkili sofraların da Kemalist şiirler inşad etmesi, Magazin Medyasından büyük övgüler alarak birden bire ülkenin en medyatik dini adamlarından biri haline gelmesi, işte bu son durakta oldu.
28 Şubat süreci, militarizmin Türkiye siyasetine ağırlığını koyduğu bir dönem olarak özellikle dini hayatı 1930'lu yılların ideolojik çerçevesine döndürmeye çalışırken, Sayın Nuri Yılmaz ve Naim Hoca bu söylemi halka telkin de, verilen her türlü görevi kabul etmiş göründüler, belki de gerçekten inanarak kabul ettiler.
Naim Hoca ömrünü, bu son misyonun doruk noktasındayken tamamladı.
Medya, ölümünü ve defnini haber yaparken, Naim Hoca'yı değil, bir yıldızını gömdüğünü çok iyi biliyordu. Bu törende hazır bulunmak üzere gelenlerin önemli bir bölümünün de Naim Hoca'nın parlayan yıldızından ışık kapmak isteyen aynı vadinin diğer medya yıldızları olduğunu söylemek fazla abartılı olmaz.
Naim Hoca , dine olduğu gibi dünya hayatına da neşe ve coşku ile bakan, bir üslüp denemesi olarak güzel bir başlangıçtı.
Ama o, siyasetin vadisine girince safiyetini kaybedip siyaset kurtlarının bir aksesuarı hâline getirildi.
Onu, zihnen hangi meşgalede olursa olsun, ehli kıble ve ibadette "sahib-i tertib" olarak gördüm.
Cenazesini tekbirlerle taşıyanlar da, ondaki bu istikametin farkında olanlardı.
Berber Naim Efendi'mize, Naim Hoca'ya Allah (c.c.) rahmet eylesin.

M. Çetin BAYDAR
cetinbaydar@gmail.com


07.02.2009
Şehit Edilişinin Yıldönümünde İskilipli Atıf Hoca´ya Rahmet


1926 Senesi 4 Şubat günü Ankara’da bî günah Katledilen İskilipli Atıf Hoca Kimdir?
İskilipli Atıf Hoca, (d. 1875 / 1876 İskilip- ö. 4 Şubat, 1926 Ankara) Türk düşünür, eğitimci ve din adamı.
Hayatını anlatan bir film[1] çekilmiştir. Frenk Mukallitliği ve Şapka isimli bir eseri vardır. Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarının sembol yazarlarından Şevket Süreyya Aydemir, Suyu Arayan Adam kitabında kendisinden bahseder ve haksız yere öldürüldüğünü savunur.
Atıf efendi, Akkoyunlu aşiretinden ve İmamoğulları denilen aileden Mehmed Ali Ağa'nın oğlu olup, 1292 hicri (1875 / 1876 Miladi) senesinde Çorum’un İskilip kazasının Toyhane köyünde dünyaya gelmiştir.
Annesi Mekke-i Mükerreme'den göç etmiş Ben-i Hattap aşiretinden, Arap dedenin torunlarından Nazlı hanımdır. Altı aylıkken öksüz kalan Mehmed Atıf, dedesi Hasan Kethüda efendinin himayesinde yetişmiştir.
NEŞREDİLMİŞ ESERLERİ
1. Mirat-ül İslam
2. İslam Yolu
3. İslam Çığırı
4. Din-i İslam’da Men-i Müskirat
5. Nazar-ı Şeriatta Kuvve-i Berriye ve Bahriyye
6. Tesettür-ü Şer’i
7. Muayenet üt Talebe
8. Medeniyyet-i Şeriyye
9. Frenk Mukallitliği ve Şapka

http://tr.wikipedia.org/wiki/%C4%B0skilipli_At%C4%B1f_Hoca#Eserleri

M. Çetin BAYDAR
cetinbaydar@gmail.com


07.02.2009
Monşerliğin Tarihi Üzerine Bir Deneme


“Monşer” kavramı Tanzimat Dönemi’nde lisanımıza girdi.
Monşer kelimesine Türkçede bir karşılık vermek gerekirse "aziz dostum” hitabı, oldukça uygun düşer.
Bu kavram Türkçeye bir dizi kinayeyi de beraberinde getirmiş, dahası, bu kinayelerdeki alaycı vurgu Osmanlı modernleşmesinin ilk öncüleri olan bir takım hariciyeci zevatı işaret eder bir mahiyet kazanmıştır.
1839 Gülhane Hatt-ı Hümayun'dan biraz önce kurulmuş olan Tercüme Odası mensupları kaftan ve kavukları atıp setreler ve stambulinler giyinmekle kalmamışlar, başta Fransızca olmak üzere batı lisanlarına büyük bir iştahla saldırmışlardır.
Bu zevatın kiminin hedefi samimi bir şekilde devleti kurtarmak iken, kimi de günümüze kadar uzanan “kendi toplumu ile çatışan aydın tipi”nin öncüleri olmuştur.

"Dilinde Türkçenin küfr-ü küspesi / Frengin itine taklid kisvesi" diyen halk şairinin monşer lere gösterdiği tepki “Batı değerlerini” körü körüne taklide duyulan tepkidir.
Bu fasileden kimileri de “Adam olmak istersen Paris’e gel Paris’e” diyerek Osmanlının “Adamlık babı”nda iflasını ilan etmekten çekinmemiştir.
Monşer’liğin tarihçesi yazılacak olsa iki asır evveline gitmek gerekir.
Fransızca olarak kitap yazmış ilk Osmanlı Türkü Mahmut Raif Efendi’dir. Risale, 1797 Üsküdar baskılıdır.
Mahmud Raif Efendi’nin kitabının adı “Osmanlı İmparatorluğunda Yeni düsturlar” dır.
Bu zat hocalık da yapar ve Mühendishanede dersler verir. Ama dersler alakadan çok tepki çeker. Mahmut Raif , bu derslere gösterilen tepkiyi cahil tepkisi olarak niteler.
Sonra Londra sefiri olur. Artık adı İngiliz Mahmut’tur.
Adı Gavur Padişah’a çıkan bir başka Mahmut ile Monşerlik devletin zirvesine kadar tırmanır. (II.Mahmut) 3. Selim: İslahatçı Padişahların serdarı
Osmanlı Gücünü geri getirmek cehdine padişahların öncülük etmesinden daha tabii ne olabilir? Osmanlı’nın son iki asrı padişahları, istisnasız bu cehdin baş mümessilidir.
Bu dönem padişahlarının serdarı ise Üçüncü Selim’dir.
Üçüncü Selim, 18 yıl süren padişahlık döneminde Askeri, siyasi, harsi ve sanatsal alanda derin izler bırakan bir hükümdar olmuştur.
Baş destekçilerinden biri olan Londra eski sefiri Raif Mahmut (İngiliz Mahmut) Padişahlığını sona erdiren Kabakçı Mustafa isyanında asillerce linç edilerek öldürülür. Bu hadise son bulduktan sonra iki seneye yakın yaşar. Alemdar Mustafa Paşa’nın onu yeniden tahta çıkarmak için İstanbul’a girdiğinde Yeni Padişah’ın adamları tarafından katledilir.
Islahatçı padişahların akibetleri trajik bir biçimde gelirken, Islahatçı aydınlar iki farklı yol yol tutarlar.Aydın zümrenin önemli bir bölümü gerçek ıslahata başlamanın yolunun devleti yıkıp yeniden kurmak olduğu fikrindedir.(Daha sonra devleti yıkmak yetmez, İslam’ı da devlet ve toplum hayatından çıkarmak gerekir denecektir) Bu fikirlerin Dünya Global gücünün bir telkini olduğunu burada hatırlamamız gerekiyor.
Osmanlı gücünü tasfiye etmek isteyen Batı güçleri ile bu tasviyeci aydınlar her alanda işbirliği yaparlar. Padişahlar ve çevresi onların bir numaralı düşmanları haline gelir. Padişahlık yıkılıp yerine yeni sistem kurulunca dahi bunlar hızlarını kesmez. Eğer bu zümreyi tanımlamak gerekirsi bunların ortak paydaları sırasıyla
1. Laikçidirler. Diğer deyişle İslam karşıtlıklarını laik maskeyle gizleyenlerdir.
2. Ekseriyeti Mason ve dışa bağımlıdır
3. Yine ekseriyeti dış coğrafyalardan Anadolu’ya gelmiştir.
4. Düzenin ekonomik güç odaklarına yazarlık, danışmanlık, mümessillik, mebusluk ilh.. yaparak refah içinde yüzmektedirler
Islahat fikri taraftarı ikinci grup münevverler ise İslami itikat ve amellerine ek olarak teknoloji ile gelen imkanları inançları doğrultusunda süzerek iktibas ederler.
“Doğrudan doğruya Kuran’dan alıp ilhamı-Asrın idrakine söyletmeliyiz İslâm’ı” diyen Merhum Akif bu iktibas muhtevasını veciz bir şekilde ifade eder. Mehmet Akif’in şahsında güzel bir örnek teşkil eden Müslüman aydınları ortak paydaları ile tanımlamak gerekirse
1. Fikir ve amelde İslamî eksendedirler
2. Bağımlılıkları sadece ve sadece İslamın kutsal kıtabına, onun tebliğcisi olan İslam Peygamberinedir.
3. Çoğunlukla Anadolu kökenlidir

4. .Düzene muhalif Ekonomik ve kültürel güç odaklarına yazarlık, danışmanlık, mümessillik, mebusluk ilah. Yaparak geçimlerini sağlarlar
5. Çalışmalarının odak noktasında insanlığın ortak bilgilerine ilaveten Yaratıcının alemleri yönettiği kanunlardan çıkardıkları dersler vardır.
İşte bu bağlamdaki onun mısralarından bir demet:
ALINLAR TERLEMELİ Kamer çalışmadadır, gökle yer çalışmadadır
Güneş çalışmada, seyyâreler çalışmadadır.
* * *
Atıl... Fezâyı dolaş, âsümâna çık, yere in;
Lisân-ı gaybım olan beyyinât-ı hikmetimin,
Bekâyı hak tanıyan sa’yi bir vazîfe bilir;
Çalış çalış ki bekâ sa´y olursa hakkedilir. "
* * *

Evet, mücâhede mahsûlüdür hayât-ı beşer,
O olmadıkça ne efrâd olur, ne âileler.
Görün birer birer efrâdı: Muttasıl çalışır;
Bakın ki âileler durmayıp nasıl çalışır
Alın sırayla cemâ´âti, sonra akvâmı;
Aceb cidâl-i maîişetten ayrılan var mı?
Nizâm-ı kevne nigehbân o sermedi kânun,
Bütün cihânı tutarken tahakkümünde zebun,
Garîb olur beşerriyet çıkarsa müstesnâ.
Hayır!Adâlet-i fıtratta yoktur istisnâ.
Hayâta hakkı olan kimdir anlıyor, görüyor;
Çalışmayanları bir bir eliyle öldürüyor!
* * *
Bakın mücâhid olan Garb´a şimdi bir kerre.
Havâya hükmediyor kâni´ olmuyor da yere.
Dönün de âtıl olan Şark´ı seyredin. Ne geri!
Yakında kalmıyacak yeryüzünde belki yeri!
Nedir şu bir sürü fenler, nedir bu san´atler?
Nedir bu ilme tecellî hakîkatler?
Sefineler ki tarar kıt´a kıt´a deryâyı;
Şimendüfer ki tarar buk´a buk´a dünyâyı;
Şu´ûn ki berka binip seslenir durur ovada;
Balon ki rûh-i kesîfiyle yükselir havada...
Hülâsa, hepsi bu âsâr-ı dehşet-âkînin,
Bütün tekâsüfüdür toplanan mesâînin.
* * *
Zaman zaman görülen âhiret kılıklı diyâr;
Cenâzeden o kadar farkı olmayan canlar;
Damarda seyri belirsiz, irinleşen kanlar;
Harâbeler, çamur evler, çamurdan insanlar;
Ekilmemiş koca yerler, biçilmiş ormanlar;
* * *
Atâletin o mülevves teressübâtı bütün!
Nümûne işte biziz... Görmek istiyen görsün!
Bakın da hâline ibret alın şu memleketin!
Nasıldın ey koca millet? Ne oldu âkıbetin?
Yabancılar ediyormuş - eder ya - istikrâh:
Dilenciler bile senden şereflidir billâh.
* * *
Bu mübtezel yaşayıştan gebermen elbet iyi.
Gebermedik tarafın kalmamıs ya pek, zâten...
* * *
Nedir bu meskenetin, sen de bir kımıldasana!
Niçin kımıldamıyorsun? Niçin? Ne oldu sana?
Niçin mi? "Çünkü bu fânî hayâta yok meylin!
Onun netîcesidir sa´ye varmıyorsa elin. "
Değil mi?.. Ben de inandım! Hudâ bilir ki yalan!
Hayâta nerde görülmüş senin kadar sarılan?
Zorun: Gebermemek ancak "ölümlü dünyâ" da!
Deden ne türlü yaşarmış... Adamsan öyle yaşa;
* * *
Bugün yatıp duruyorsun ayaklar altında?
"Kadermiş!" Öyle mi? Hâşâ, bu söz değil doğru:
Belânı istedin, Allah da verdi... Doğrusu bu!
Taleb nasılsa, tabî´î, netîce öyle çıkar,
Meşiyyetin sana zulmetmek ihtimâli mi var?
"Çalış "´ dedikçe şerîat, çalışmadın, durdun,
Onun hesâbına birçok hurâfe uydurdun!
Sonunda bir de "tevekkül" sokuşturup araya,
Zavallı dini çevirdin onunla maskaraya!
* * *
Bırak çalışmayı, emret oturduğun yerden,
Yorulma, öyle ya, Mevlâ ecîr-i hâsın iken!
Yazıp sabahleyin evden çıkarken işlerini,
Birer birer oku tekmil edince defterini;
Bütün o işleri Rabbim görür. Vazîfesidir...
* * *
Ya sen nesin? Mütevekkil! Yutulmaz artık bu!
Biraz da saygı gerektir... Ne saygısızlık bu!
Hudâ-yı kendine kul yaptı, kendi oldu Hudâ;
Utanmadan da tevekkül diyor bu cür´ete... Ha?

M. Çetin BAYDAR
cetinbaydar@gmail.com


23.02.2009
Omuzumda Hemençe


Cumhuriyet Devrinde Bir Medrese Talebesinin Hatıraları
Hatırat sahibi Ali Kemal Saran kitabını tanıtırken şunları yazıyor:
Burada yer alan hatıralar, kendimi bilebildiğim erken çocukluk dönemimden başlayarak yakın zamana kadar uzanan yaklaşık 70 yıllık bir ömrü kapsıyor. Bu uzun zaman dilimi içinde, çocukluğumun sisler içinde kalan sibyan mektebinden ve medrese talebeliğinden başlayarak, Anadolu'nun birçok yerinde yürüttüğüm müftülük görevlerine ve uzun süren emeklilik dönemimde yaşadığım cemiyetçilik tecrübelerine kadar, acı tatlı pek çok yaşanmış olay var.
Başımdan geçen bazı olaylar, belki bir dönemin tarihine küçük çapta da olsa ışık tutacak öneme sahip. Bazıları da önemsiz gibi gözükse de, belki belli bir dönemin sosyal ve ekonomik yapısının, düşünce sisteminin ve kültürünün daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayabilecek özellikleri taşıyor. Bu sebeple önemli veya önemsiz ayırımı yapmadan başımdan geçenleri olabildiği kadar vermeye çalıştım. Eski adı Kadahor olan Çaykara'da "Hemençe" renkli yün ipliklerden dokunan ve alt tarafında püsküller bulunan sırt torbasına verilen isimdir.
Tanıtmaya çalıştığımız kitaba ismini veren "Hemençe"nin altını çizdikten sonra Fatih Sultan Mehmet zamanında Trabzonun mülhakatı olarak fethedilen Çaykara'nın nasıl bir Rum kültür dokusu taşıdığına dikkat çekmek isterim.
Velhasılı, bu Rum kültür dokusundan çok geçmeksizin hafız, vaiz, müfti, mütefekkir bir iman kadrosunun fışkırmış olmasını adım adım izlemek için Ali Kemal Saran'ın kitabını satır satır okumak gerekiyor. (*)
(*) KURTUBA/Hatırat-1 Birinci Baskı: Ocak 2009
KURTUBA Bayındır 1 sok. 15/23
Sakarya-Kızılay Ankara
Tel : (0312)230 22 06 Faks (0312)430 09 46

M. Çetin BAYDAR
cetinbaydar@gmail.com


03.04.2009
Muhsin Yazıcıoğlu Cenaze Merasiminden İntibalar (31 Mart 2009)


Merasimin birinci safhası TBMM ve Kocatepe Camiindeki, askeri, mülki ve siyâsi erkânın katıldığı törendi.
Törende bulunan simaların başında Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, TBMM Başkanı Köksal Toptan, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Genelkurmay Başkanı Orgeneral İlker Başbuğ, CHP Genel Başkanı Deniz Baykal, Anayasa Mahkemesi Başkanı Haşim Kılıç, MHP lideri Devlet Bahçeli, Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Cemil Çiçek, Milli Savunma Bakanı Vecdi Gönül, geliyordu. Bu isimlere ilaveten, MHP Genel Başkan Yardımcıları Oktay Vural, Mehmet Şandır, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş, Emniyet Genel Müdürü Oğuz Kaan Köksal, Eski başbakanlardan Tansu Çiller, eski Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, Rahşan Ecevit, ATO Başkanı Sinan Aygün, Genelkurmay 2. Başkanı Orgeneral Hasan Iğsız, Diyanet İşleri Eski Başkanı Mehmet Nuri Yılmaz, Merkez Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz, MHP'nin Ankara Adayı Mansur Yavaş, Yaşar Okuyan, Erkan Mumcu, Bülent Arınç ve tüm bakanlar törende hazır bulundu.
Saydığımız zevat töreni müteakıp arabalarına binerek makamlarına döndüler.
Bundan sonrası onbinlerin Tacettin Dergahına yürüyüşü olarak cereyan edecekti.
Tekbirler, tevhitler, helâllik almalar ve de hıçkırık dolu sloganların birbirine karıştığı kitlevi yürüyüşte MHP’liler BBP’lilerin birkaç katı idiler, yürüyüş esnasında sık sık yaptıkları “Bozkurt Selamı” ile BBP’lilerden ayrılıyorlardı. Buna mukabil BBP’liler ise şehadet parmakları ile tekbirler getirip saflarını belli ediyorlardı.
Her ne kadar “Kanımız aksa da zafer İslamın” sloganı her iki grup tarafından da atılsa, ümmetçi bir çağrışımı olan bu sloganı Türkçü yönü ağır basan MHP’nin benimsemesi, MHP tabanındaki şeriatçı eğilime bir işaretti. Nitekim kafile Tacettin Dergahına ulaşınca ortada yüce Kuran ayetlerinden başka tekrarlanan bir ibare kalmadı.
Defin esnasında huşu ve hüzün doruktaydı. Ta ki idrak kudreti fazla olmayan bir diyanet imamının yapmağa kalkıştığı duaya kadar. Yakın tarihimizi bilmemekte elbetteki bu garip hoca tek değildir. Ezan-ı Muhammedi’yi yasaklayan, camileri kapatıp kimilerini de devlet malı diye satışa çıkarıp satan, mabetlerde fötr şapka ile namaz kıldıran, Türk Ocaklarını kapatıp yerine Halk Evlerini Kurduran bir zihniyeti, Muhsin Yazıcıoğlu gibi bir tevhit erinin mezarı başında tebcile kalkışan bu yardakçı tutum sahibine “Allah ıslah etsin” demekle yetiniyorum.
Cenazeyi ferden takip edenler arasında Hasan Celal Güzel, Mehmet Ağar ve Namık Kemal Zeybek isimlerini de bu arada zikretmek bir vecibedir.
Allah(C.C.) güzeldir güzeli sever mütearifesince ismi “hüsn” kökünden gelen Muhsin kardeşimiz de onu mezarına kadar takip edenler evlerine dönerken o, sevdiğinin yanına gitti. İnşaallah şu an dünyadayken özlemini çektiği Firdevs Bahçelerindedir.
Ana şiirinde bunu ne güzel anlatır:
Cennetle müjdelenmiş analar
Sen de gezin cennet bahçelerinde
Ayakların altından aksın ırmaklar
Makamın melekler gibi yükseklerde
Şefaatına mazhar ol Muhammed Mustafa (s.a.v)'nın
Rahmetiyle kuşatsın seni Allah'ım
Yoldaşı ol hurilerle anamız Fatma'nın
Babamla firdevs bahçelerinde gezin cananım.
Saadetle ol dünya ve ahirette
Sana sağlık ve sıhhatler diliyorum
Selam ve sevgiler yollayıp nihayette
Ta yürekten ANA, ANA diyorum

M. Çetin BAYDAR
cetinbaydar@gmail.com


13.04.2009
31 Mart´ın 100. Yıl Dönümü


Bugünden tamı tamına yüz sene evvel 13 Nısan 1909’da Osmanlı Başkenti İstanbul’da silahlar patlıyor, insanlar öldürülüyor, özünde 2. Abdulhamid’i devlet idaresinden uzaklaştırmak isteyen binbir kutuplu bir oyun sergileniyordu.Oyun, her ne kadar istanbul’da oynansa da hareketin görünen kaynağı Selanık ve Manastırdı. Daha ötelerde ise, İtalyan, İngiliz, Alman, Fransız ve de ABD’li mihraklardan söz edilebilirdi. Bu global tazyik, Osmanlı millet sisteminin çözüldüğü sürece bir kene gibi yapışmıştı.Balkanlarda koyu bir ırk rekabeti başlamıştı. Bu rekabetti ırkçı çeteler her ne kadar birbirlerini imhaya çalışsa da, gerçekte hepsi aynı felsefeden beslenmekteydi. Nitekim İskanbul’a güya meşrutiyeti ilan için yürüyen Hareket Ordusu’nun içinde Yahudisi , Türkü, Kürdü, Arabı Bulgarı, Rumu, Çingenesi, Arnavudu, Rumen’i, Moldovyalısı elleleydi.. Bu ırklar hâlitası İstanbul’da bir süre dehşet günleri yaşatıp 2.Abdulhamit’in şahsında ümmet esaslı imparatorluğun rejimini değiştirecek zeminleri hazırladıktan sonra çıkıp gittiler.İstanbul’un ve Osmanlı mülkünün idaresi artık İttihat Terakki Fırkası’nin elindeydi.İslam dini gelmeden önce Mekke ve Çevresinin egemenleri, nasıl statükoyu temsil ediyorsa, Şeriat esaslı Osmanlı Devletini tasfiye eden İttihat Terakki Partisi de ülkenin yeni statükosunun temsilcisi oldu.“İRTİCA” YÜZ YAŞINDAİslam hâkimiyeti kurulduktan sonra Mekke ve çevresinin eski statükosuna dönmek isteyenlere Müslümanlar “Mürteci” diyorduOsmanlı mülkünü ele geçirenlerin de her iki sözünden biri “Mürteci” oldu.Hz.Peygamber ve sahabinin irticadan kastı cahiliye statüsü iken, İttihatçılar pozitivizme ayak direyen ehl-i imana bu yaftayı vurmaktaydıOsmanlı’ya dönüşün bir numaralı muhalifi, başlangıçta, ülkenin silahlı kuvvetlerine hükmeden İttihatçı Paşalardı.Bunlar, 2.Abdulhamid’i, al aşağı ederek onun koltuğuna oturmuşlar, o gün bu gün bu koltuk müteselsilen, silahlı güc seçkinlerinin iktidar alanı olmuştur.Hürriyetle yönetilen ülkelerde ordu “Dış Güvenlik” için vardır.Ülkemizde ise “İç Güvenlik” Orduyu yönetenlerin esas görevi sayılmaktadır.Osmanlı sonrası Rejiminin bir asra yaklaşan uygulaması “İçerde tehlikeli gelişmeler var” diyerek, askeri darbeler planlamak, memleket evlatlarını birbirine kırdırmak, kriz yönetimi geliştirebilmek için yeri geldiğinde kendi safındaki ünlü şahsiyetleri ortadan kaldırmak; TBMM’yi kapatmak, Başbakan ve Bakan asmak , faili meçhul listelerini kabartan katliamlar yapmak olmuştur.“MÜRTECİ” diye suçlanan milletimiz!Zulme karşı bugün (13 Nisan 2009) bir asrı tamamlayan direnişin için sana, hem selâm, hem de helâl olsun!